Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə təsdiq edilən “Dərman vasitələri haqqında” qanunun qüvvəyə minməsi zaman içərisində Azərbaycanda həm dərman vasitələrinin keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, eləcə də bolluq şəraitində qiymətlərin tənzimlənməsinə kömək edəcək.
Bunu Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədr müavini Rəşad Mahmudov deyib.
O bildirib ki, mühüm və beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş dəyişiklikləri özündə ehtiva edən bu qanunun qüvvəyə minməsi bu gün ölkədə dərman qeydiyyatı ilə bağlı hər hansı səbəbdən olan çətinliyin, xüsusən də qeydiyyatın həyata keçirilməsindəki süründürməçiliyin aradan qalxmasına imkan verəcək.
“Beynəlxalq dərman sektorunda fəaliyyət göstərən iri şirkətlər və zavodlar Azərbaycanda qeydiyyat sistemi asanlaşdığı üçün bütün dərman vasitələrini ölkədə qeydiyyatdan keçirməyə və qanuni yollarla gətirməyə maraqlı olacaq ki, bu da qiymətləri tənzimləyəcək, dərmanların nəzarətsiz şəkildə yüksək qiymətlərlə satılmasının qarşısını alacaq.
Bu gün qonşu ölkələrlə, xüsusən Türkiyə ilə müqayisədə bəzən üç-dörd dəfə baha satılan dərmanlar qeydiyyatı olmayan dərmanlardır. Dərman vasitəsi qeydiyyata düşmədiyi zaman, əlbəttə, fərqli yollarla fərdi insanlar və ya təşkilatlar tərəfindən ölkəyə gətirilir və belə olduğu halda dərman vasitəsi aidiyyəti qurumların nəzarətindən qaçacaq şəkildə yüksək qiymətlərlə satılır.
Bu qanun daha əvvəl davamlı şəkildə təşkilatlar tərəfindən şikayət olunan, hər hansı bir dərman vasitəsinin 8 ay, il yarım davam edən qeydiyyat prosesini asanlaşdıraraq çox qısa müddət ərzində həllinə kömək edəcək. İnanırıq ki, bunlar gələcəkdə arzulanan nəticənin əldə edilməsinə imkan verəcək”, - deyə R.Mahmudov əlavə edib.
Qeyd edək ki, avqustun 15-də Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə “Dərman vasitələri haqqında” qanuna dəyişikliklər təsdiq edilib.
Artıq məlum olduğu kimi, Azərbaycanda üç-dörd dəfə baha qiymətə satılan dərmanlar o dərmanlardır ki, onlar dövlət reyestrinə salınmayıb. Dövlət reyestrinə salınmayan dərmanlar baha satılır. Belə ehtimal etmək olarmı ki, ölkədəki bu dərman mafiyası çox baha satdıqları bir sıra dərmanların reyestrə düşməsinə imkan vermək istəmirlər? Yəni bunlar reyestrə düşməsin, onlar da bu dərmanları baha satsınlar...
"Dövlət qurumları dərman mafiyasının reyestrdən yayındırdığı bütün idxal olunan dərmanları müəyyən edib reyestrdən keçirə bilərlər"
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ölkədə dərmanlar çox bahadır və aidiyyəti dövlət qurumları bu məsələyə nəzarəti gücləndirmək üçün səylər göstərməlidir. "Dərman mafiyasının əməlləri barədə çox danışılır. Amma dərman mafiyasının xaricdən gətirilən bahalı dərmanların reyestrə salınmasına mane olması barədə mənim əlimdə konkret fakt yoxdur. Hər halda dərmanları ölkəyə idxal edən dövlətin bir qurumudur. Onlar idxal olunan dərman siyahısını mükəmməl bilirlər. Yəni hökumətin marağı varsa, gömrükdən idxal olunan dərman nomenklaturasını götürsün və Tarif Şurasına təqdim etsin, Tarif Şurası da həmin dərmanlara qiymət qoysun. Bu istiqamətdə bəzi dövlət qurumlarının özlərinin də maraqlı olduğu da sezilir. Onların əməlini ifşa etmək dövlət qurumlarının əlində iki vur ikidir. Dövlət qurumları dərman mafiyasının reyestrdən yayındırdığı bütün idxal olunan dərmanları müəyyən edib reyestrdən keçirdə bilərlər. Təəssüf ki, biz bunu görə bilmirik. Amma nəyə görə idxal olunan dərmanların bir hissəsini keçirdirlər, bir hissəsini yox?
Belə çıxır ki, həmin o dərman mafiyası aidiyyəti qurumların bəzi əməkdaşları ilə əlbir işləyir. Onu da qeyd edim ki, doğrudan da reyestrdən keçməyən dərmanlar bir neçə dəfə baha satılır"-deyə A. Nəsirli qeyd etdi.
A. Nəsirli bildirdi ki, məsələn, Türkiyədə 10 manata satılan dərmanı Azərbaycanda 50 manata satırlar, bu faktdır. "Reyestrdən keçirilməyən dərmanlarla yanaşı reyestrdən keçən dərmanlar da öz qiymətindən bir qədər baha satılır. Faktdır ki, apteklər bəzən reyestrdən keçən dərmanların qiymətini artırırlar. Elə dərmanlar var ki, reyestrdın keçib, qiyməti 5 manat 50 qəpikdir, amma apteklərdə 8 manata satılır, səbəbini soruşanda "müdir qiyməti belə qoyub" deyir. Müdirin dərmana qiymət qoymağa ixtiyarı yoxdur, çünki buna dövlət qiymət qoyub, tənzimləyib. Belə hallar da var".
A Nəsirli hesab edir ki, dərmanların reyestrə salınması qiymətlərin tənzimlənməsində bir variantdır, amma Azərbaycan hökuməti yalnız bununla kifayətlənməməlidir. "Hesab edirəm ki, dərman idxalı inhisardan çıxarılmalıdır. Hər bir sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxs xaricdən dərman gətirmək imkanına malik olmalıdır. Əgər belə olarsa rəqabət mühiti yaranar. Türkiyədən dərman gətirən oradan 10 manata alıbsa gətirib burada 12-15 manata satacaq. Ondan artıq qiymətə sata bilməyəcək, çünki biləcək ki, rəqibi var. Yollardan biri də var. Gürcüstan variantı nəzərdən keçirilməlidir. Bu ölkədə hökumət Türkiyənin dərman istehsalçıları ilə müqavilələr bağlayır, dövlət xətti ilə dərman idxal edirlər. Onun sayəsində Türkiyədən idxal olunan dərmanların Gürcüstanda son 6 ayda qiyməti üç dəfə ucuzlaşıb. Gürcüstan Türkiyə ilə bu müqaviləni bağlaya bilirsə biz də Türkiyə ilə bu müqaviləni bağlaya bilərik"-deyə A.Nəsirli vurğuladı.
Əli TURABOV
