İyulun 17-dən avqustun 13-dək dünyada 1,4 milyondan çox insan koronavirus infeksiyasına yoluxub, 2,3 mindən çox insan dünyasını dəyişib. Bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirib.
Qeyd edib ki, əvvəlki 28 günlə müqayisədə yoluxmaların sayı 63 faiz artıb, ölənlərin sayı isə 56 faiz azalıb. Təşkilat bu ilin mayın 5-də elan etdiyi fövqəladə vəziyyətin sona çatmasına baxmayaraq, COVID-19-un əsas təhlükə olaraq qaldığını qeyd edib. Bununla əlaqədar olaraq təşkilat ölkələri erkən xəbərdarlıq, müşahidə və hesabat verməyə, koronavirus variantlarını izləməyə, erkən kliniki yardım göstərməyə, yüksək riskli qruplarda gücləndirici peyvəndi təmin etməyə çağırıb. ÜST diqqəti koronavirusun omikron ştammının EG.5 variantının yayılmasının artmasına yönəldib. Son məlumata görə, bu virus 50 ölkədə tapılıb. Azərbaycanın qonşularından bu virus artıq Gürcüstanda qeydə alınıb. Amma onun dünyada sürətlə yayılması virus təhdidinin regionumuzda da artacağınıı deməyə əsas verir. Dünyanın bir sıra ölkələri artıq bu virisun yayılmasından əziyyət çəkir. Məsələn, ABŞ-da Nyu-York daxil olmaqla, bir sıra ştatlarında koronavirusa yoluxma hallarında artım qeydə alınıb. "New York Post" nəşri bildirib ki, Nyu-York ştatının Səhiyyə Departamentinin avqustun ilk yarısına olan məlumatına görə, COVID-19-a yoluxanların sayı ayın əvvəli ilə müqayisədə 55 faiz artıb. Qeyd olunur ki, ştatda gündə orta hesabla 824 insan virusa yoluxur. Eyni zamanda, yoluxmuş insanların xəstəxanaya yerləşdirilməsi halları 22 faiz artıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri bir həftə ərzində ölkə daxilində 8 min nəfərin xəstəxanaya yerləşdirildiyini açıqlayıb. İnfeksiya hallarının artması immunitetin azalması ilə izah olunur. Fransada koronavirusun omikron ştammının yeni variantı sürətlə yayılır. Qeyd olunur ki, yoluxma halına daha çox kurort zonalarında rast gəlinir. Məlumatda 15-74 yaşlı insanlar arasında yoluxma hallarının ötən həftəyə nisbətən 25 faiz artdığı bildirilib. Həmçinin 74 yaşdan yuxarı insanlarda 34 faiz, 2 yaşdan aşağı körpələrdə isə 56 faiz artım olduğu vurğulanıb. Alimlər yeni variantın ictimai riskinin o qədər də çox olmadığını düşünürlər. Amma bununla yanaşı yeni ştamın qlobal miqyasda yayıla bilməsi və yoluxma hallarının artması istisna edilmir. İspaniyada koronavirusun omikron ştammının yeni variantına çoxsaylı yoluxma qeydə alınıb.Bildirilir ki, ilk yoluxmaya iyunun 8-də rast gəlinib. Ekspertlərin sözlərinə görə, avqustun əvvəlindən etibarən ölkədə koronavirusa yoluxma kəskin artıb.
Qeyd edək ki, koronovirusun yeni ştammı ilk dəfə bu ilin fevralında qeyd alınıb. Onun bu gedişlə daha sürətlə yayılması, ölkəmizə çatması da istisna olunmur. Hazırda Azərbaycanda yoluxma səviyyəsi aşağıdır. Belə ki, avqustun 7-dən 13-dək Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına 8 yoluxma faktı qeydə alınıb, 7 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, ötən həftə analiz nümunələri müsbət çıxan 2 nəfər vəfat edib. İndiyədək ölkədə ümumilikdə 832 min 44 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 821 min 738 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 10 min 295 nəfər vəfat edib. Aktiv xəstə sayı 11 nəfərdir. Amma yeni ştamın ölkəmizə çataca]ı halda yoluxanların sayının daha çox olması istisnalıq təşkil etmir. Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, infeksionist Təyyar Eyvazov bildirib ki, hazırda koronavirusun yeni ştammının daha ağır xəstəliyə səbəb olmasının heç bir sübutu yoxdur. Onun sözlərinə görə, koronavirusun omikron ştammının yeni variantının - EG.5-in, o cümlədən virusun yeni ştammlarının əmələ gəlməsi onun mutasiyaları ilə əlaqədardır: “Bu da təbii prosesdir və virusun təkamülünün bir mərhələsidir. Təcrübə göstərir ki, ən yeni ştamm əvvəlkini yoluxdurma qabiliyyətinə və bununla bağlı yayılma sürətinə görə üstələsə də, ağır xəstəlik törətməsi qabiliyyəti xeyli zəifləyir”. T.Eyvazov bildirib ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bu ilin fevral ayında ilk dəfə aşkarlanmış koronavirusun omikron ştammının yeni alt tipi olan EG.5-i maraq kəsb edən variant kimi dəyərləndirilib: «Hazırda bu statusda olan daha iki variantdan XBB.1.5-in yayılma sayı azalmaqda, digəri isə XBB.1.16-nın səviyyəsi stabil qalmaqdadır. Dünya əhalisinin əksər hissəsinin peyvənd olunması və infeksiyanın keçirməsi nəticəsində yaranan immunitet bu və ya digər dərəcədə onları qoruyur. Omikronun EG.5 variantına maraq məhz son dövrdə bu ştam ilə yoluxma hallarının sayında olan artımlardır. Belə hal hələ ki, əsasən ABŞ, Avropa və Sakit Okeanın qərb hissəsində müşahidə olunur. ÜST rəsmiləri tərəfindən bu tendensiyanın davam edəcəyi və payızda pik həddinə çatacağı və onun dominant ştama çevriləcəyi proqnozlaşdırılır. Bununla yanaşı bildirilir ki, ümumi təhlükə səviyyəsi kiçikdir. Belə ki, bəzi ölkələrdə koronavirus səbəbindən hospitalizasiya hallarında cüzi artımlar olsa da, intensiv terapiya bölmələrində belə artımlar qeyd olunmur”. İnfeksionist “report”a deyib ki, COVID-19-dan ölüm halları da azalmaqda davam edir: “Beləliklə, yeni ştammın daha ağır xəstəliyə səbəb olmasının heç bir sübutu yoxdur. Daha geniş miqyaslı tədqiqatlarda EG.5 ştamının klinik nəticələrə təsirini öyrənmək tələb olunur. ÜST tərəfindən tövsiyə olunur ki, dövlətlər bu məsələdə sayıqlığı əldən verməməli, infeksiyanın artımları olan ərazilərdə əhalinin sıxlığı müşahidə edilən qapalı məkanlarda insanların maskadan istifadə etməsi, risq qrupuna daxil olan şəxslərin isə dördüncü buster doza ilə vaksin olunması məqsədəuyğundur. Lakin xüsusi, daha sərt karantin tədbirlərinın tətbiqinə ehtiyac yoxdur. Onu da qeyd edək ki, Azərbaycanda bu məsələ Səhiyyə Nazirliyi və digər aidiyyəti dövlət qurumlarının daim diqqət mərkəzindədir”. T.Eyvazov vurğulayıb ki, Azərbaycandakı mövcud testlər koronavirusu növündən asılı olmayaraq aşkarlamağa imkan verir: “Operativ Qərargahın statistik məlumatlarına əsasən, hazırda epidemioloji vəziyyət stabil qalmaqdadır, infeksiyanın yayılma səviyyəsi çox aşağıdır”.
Tahir TAĞIYEV
