Son vaxtlar Azərbaycanda səyahət sığortasından istifadənin genişləndiyi müşahidə olunur. Belə ki, daha çox xarici səfərlərdə tələb edilən səyahət sığortası artıq Azərbaycanın regionlarına təşkil edilən turlarda, hətta qısamüddətli səfərlərdə belə tətbiq edilir.
Ümumiyyətlə, qloballaşan dünyada mümkün risqlərin aradan qaldırılması və ya minimuma endirilməsi üçün zəruri alətlərdən biri də səyahət sığortasıdır. Səyahət sığortası ilə bağlı "Skal International Baku" klubunun prezidenti Ceyhun Aşurovla həmsöhbət olduq.
"Turizm haqqında" qanun və reyestr qəbul edildikdən sonra turizm şirkətlərinin qarşısında müəyyən öhdəliklər qoyuldu, həmin tələblərdən biri də..."
- Səyahət sığortası nədir?
- Səyahət sığortası vətəndaşın istirahəti zamanı yaşana biləcək hadisələrdən sığortalanmasını, maddi, mənəvi zərərin ödənilməsini nəzərdə tutur. Səyahət sığortası üzrə sığorta ödənişi bir sıra hallar üzrə həyata keçirilə bilər. Bura sığorta olunanın ölkə daxilində və ölkədən xaricə səfər zamanı xəstələnməsi halında xərclərin tam və ya qismən ödənilməsi, bədbəxt hadisə nəticəsində sağlamlığın pozulması ilə əlaqədar zəruri tibbi xərclərin ödənilməsi, sığorta müqaviləsində nəzərdə tutulmuş səfər zamanı ortaya çıxan digər itkilərinin əvəzinin tam və ya qismən ödənilməsi daxildir.
- Araşdırmalar zamanı məlum olub, son zamanlar Azərbaycanın regionlarına təşkil edilən turlarda, hətta qısamüddətli səfərlərdə belə səyahət sığortası tətbiq edilir...
- Azərbaycanda "Turizm haqqında" qanun qəbul olunduqdan sonra sığorta məsələsi bir daha gündəmə gəldi. Məlumdur ki, əvvəllər müxtəlif turlar təşkil olunurdu. Səyahət sığortası daha çox xarici turlara şamil edilirdi. Ancaq daxili, yerli turlara aid edilmirdi. Turizm şirkətləri sığortanın bu paketinə elə də çox diqqət etmirdilər. Səyahətləri daha ucuz qiymətə təşkil etməyə çalışırdılar. Ancaq "Turizm haqqında" qanun və reyestr qəbul edildikdən sonra turizm şirkətlərinin qarşısında müəyyən öhdəliklər qoyuldu. Həmin öhdəliklərdən biri də sığortanın tətbiq edilməsi idi. Əks halda həmin şirkətlər cəzalandırılacaq və onlar müəyyən məbləğdə cərimə olunacaqdılar. Səyahət sığortasının tətbiqi turizm bazarının inkişafına səbəb olacaq. Ümumiyyətlə, səyahət sığortası turistlərin güvənli, etibarlı şəkildə istirahət etməsi deməkdir.
- Sizcə, bu sahədə görülən işlər səyahət sığortasına tələbi artırıb?
- Bəli, turizm haqqında qanun qəbul olunduqdan sonra sığortanın bu növünə tələb artıb. Sığortanın bu növünə tələbin artması daha çox qanunun tələbi ilə bağlıdır. Onu da deyim ki, turistlər artıq səyahət sığortası haqqında məlumatlıdırlar. Onların özləri də sığortanın bu növünu tələb edir. Turistlər istər xarici, istərsə də daxili turizmdən istifadə edərkən səyahət sığortasının olub-olmaması ilə maraqlanır. Məlumdur ki, ötən illərdə müxtəlif qəza hadisələri baş verib. Həmin hadisələr zamanı səyahət sığortasının olmamasının hansı acı nəticələrə səbəb olduğunun şahidi olduq.
- Ceyhun bəy, sizcə səyahət sığortasının inkişafı turizmə necə təsir edir və ya edəcək?
- Səyahət sığortasının inkişafı turizmin ayrılmaz hissəsidir. Turizm şirkətləri arasında rəqabətin yaranması sığorta şirkətlərinin inkişafına səbəb olacaq.
- Sığorta qiymətləri şirkətə görə dəyişir. Turistlər daha çox ucuz və sərfəli qiymətə təklif olunan şirkətlərə müraciət edir. Əksər hallarda həmin şirkətlərlə səyahətçilər arasında problem yaşanır...
- Turistlər bu cür turları seçərkən adətən qiymətin ucuzluğuna baxır. Bu, bir az aldadıcı olur. Hətta 3-5 manat daha ucuzuna gedir, amma orada qeyri-peşəkar təşkilatlarla işləyir, bununla da gözlənilməz nəticələr olur. Bunların qarşısını almaq üçün insanlar diqqətli olmalıdırlar, turizm şirkətləri ilə bağlı araşdırma aparmalıdırlar. Burada təkcə qiymət faktoru rol oynamamalıdır. İstənilən halda, turizm şirkəti tur təşkil edirsə, sığorta olmalıdır. Bəzən heç turizm şirkəti də olmur, ofisi olmayan bu şəxslərin, sadəcə, VOEN-i var və turizm şirkətinin adından çıxış edir, qiymət dempinqi əsasında, minimum gəlir qarşılığında insanların həyatını risqə atırlar. Daha çox insanı cəlb edir, daha çox pul qazanırlar. Turlarda bir çox risqlər ola bilər ki, ən azı bələdçilər bu risqlərdən yayına bilirlər, yaxud da bunu öncədən nəzərə ala bilirlər. Nəticə olaraq heç bir turizm şirkəti, təşkilat istəməzdi ki, xoşagəlməz hal olsun. Bir çox hallarda müştərilərin aldadılması faktları olur, daha aşağı qiymət verməklə müştəriləri cəlb etmək istəyirlər. Amma müştəri hotelə gəldikdən sonra ona reklam olunan otağın verilmədiyi, yaxud da hansısa bir xidmətin ora daxil olmadığı sonradan bildirilir. Yaxşı olardı ki, öncədən müştərilərə açıq şəkildə informasiya verilsin. Ola bilər ki, hansısa müştəri sığortanı bağlamaq istəməsin, bununla bağlı anlaşma bağlanmalıdır. Turizm paketlərinin sığortalanması və turizm fəaliyyətinin sığortalanması məsələsi ”Turizm haqqında" Qanunda öz əksini tapıb, bunun tətbiqi genişləndikcə, bu məsələlər tədricən aradan götürüləcək
Günel CƏLİLOVA
