İslam dini ona görə ən çox sevilən dinlərdəndir ki, mərhəməti, qayğını, rəhmi təbliğ edir. İnsanları özlərinə xətər yetirməkdən, israfçılıq etməkdən, başqalarını incitməkdən uzaq durmağa çağırır. Bu önəmli çağırışların içində keçmişini, dini tarixini unutmamaq da var.
Məhərrəmlik ayı da bizi dini keçmişimizlə bağlayan aylardan biridir. Bu ayda Kərbəla şəhidlərinə həsr olunmuş Aşura mərasimi hər il Azərbaycanda da keçirilir. İnsanlar kütləvi şəkildə məscidlərə axın edərək həmin gün qətlə yetirilən imamların və yaxınlarının yasını tuturlar.
İyulun 28-də Aşura günü idi. Həmin gün insanlar məscidlərə axın etdilər, yas tutdular. Mərasimdən sonra isə böyüklərlə bərabər, sosial şəbəkələrdə balaca uşaqların da fotoları yayıldı. Marağa səbəb olan görüntülərdən biri Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsinin Savalan deyilən məhəlləsində 11 azyaşlının yürüşünün təşkil edilməsidir. Sosial şəbəkədə paylaşılan bu görüntü narazılığa səbəb olub və azyaşlıları yürüşə cəlb edən şəxs aşkar olunaraq həbs edilib.
"Dünyagörüşü yenicə formalaşmağa başlayan uşaqları bu kimi yerlərə aparmaq olmaz, xüsusilə dini mərasimlərə"
Azyaşlıların dini mərasimlərdə iştirakı haqqında fikir bildirən psixoloq Könül İsmayılova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, uşaqların bu şəkildə istismar edilməsi həm fiziki, həm də mənəvi cəhətdən qəbuledilməzdir. Uşaqların dini mərasimlərdə iştirakı onların inkişafına çox mənfi təsir edir: "Bir düşünün, körpə uşağın gözü önündə insanlar nələr edir. Özünü döyən, bədənindən qan çıxaran insanlar onlara nə kimi müsbət təsir edə bilər? Bunun bir adı var: psixoloji işgəncə, psixoloji travma. Qanun 18 yaşına çatmamış uşaqları müdafiə edir. Təbii ki, valideynlər də onların rəsmi təmsilçiləri hesab olunurlar. Amma bu kimi hallarda qanun öz hökmünü ortaya qoymalıdır. Düşünmürəm ki, valideyn bilərəkdən öz övladına zərər vursun. Sadəcə bu, yanlış məlumatlandırmadan irəli gəlir".
Ekspert hesab edir ki, dünyagörüşü yenicə formalaşmağa başlayan uşaqları bu kimi yerlərə aparmaq olmaz. Xüsusilə dini mərasimlərə. Çünki dində uşaqlara müəyyən yaş məhdudiyyəti qoyulub ki, bu yaşdan sonra uşaqlar şəxsi seçimləri ilə mərasimlərə qatılıb-qatılmamağa qərar verə bilərlər. Yetkinlik yaşına çatmamış uşaqların yerinə qərarları valideynlər verir. Amma bu o demək deyil ki, onları bu cür istismar etmək olar. Uşaqlar üçün valideynlər (ana və ya ata) ideal olur. Bir də düşünün, bunları sizə ideal hesab etdiyiniz insan deyir. İdeoloji olaraq bu, uşaq psixologiyasında dərin izlər qoyur.
K.İsmayılovanın sözlərinə görə, uşaqda Allah təsəvvürünü formalaşdırmaq üçün yeganə sağlam yol onun psixikasının həqiqətən ehtiyac hiss etdiyi Allah sevgisi və güvən duyğusu olmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
