İlham Şaban: “Bu sırf kommersiya ilə bağlı olan məsələdir”
Gürcüstanın əsas qaz təchizatçısı olan “SOCAR Georgia Gas” pərakəndə şəbəkənin kommersiya abunəçiləri üçün tarifləri artırır. Gürcü KİV-lərinin məlumatına görə, martın 1-dən qüvvəyə minəcək yeni tarifə əsasən, qazın qiyməti 10,5 faiz artırılaraq, ƏDV də daxil olmaqla, 1 kubmetrə görə 0,95 tetri təşkil edəcək.
SGG-nin yaydığı məlumatda qeyd edilir ki, qiymət dəyişikliyi milli valyutanın ABŞ dollarına nisbətdə məzənnəsinin və qaz paylanması tarifinin dəyişməsi ilə əlaqədardır.
Məlumatda o da deyilir ki, uzun illərdir bütün Gürcüstana təbii qazın nəqlini və paylanmasını həyata keçirən “SOCAR Georgia Gas Ltd” bu günə kimi regionda qazlaşdırmanın və qaz infrastrukturunun inkişafına 300 milyon dollardan çox vəsait yatırıb və bunun nəticəsində yüz minlərlə ailə və kommersiya obyekti təbii qazdan istifadə imkanı əldə edib.
SGG 2007-ci ildə Gürcüstanda təbii qaz bazarının (həm topdan, həm də pərakəndə) inkişafı məqsədilə yaradılıb. Bu illər ərzində şirkət qaz şəbəkəsinə 250 mindən çox yeni abunəçi cəlb edib və hazırda ölkə üzrə 600 minə yaxın qaz abunəçisinə xidmət göstərir. 2018-ci ildə Azərbaycandan Gürcüstana 2,208 milyard kubmetr qaz nəql olunub ki, bu da 2017-ci ildə olduğundan 22,8% çoxdur.
O da məlumdur ki, yanvarın 20-də Gürcüstanın Buqaşen qəsəbəsində Axalkalaki bələdiyyəsi tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğalında iştirak etmiş Mixail Avaqyana büst qoyulub. Bu hadisə Azərbaycan tərəfinin haqlı narazılığına səbəb olub. Bu arada belə söz-söhbətlər var ki, qazın qiymətinin artırılmasının kökündə məhz bu amil dayanır. Yəni illərlə Azərbaycan Gürcüstana münasib qiymətlə qaz ixrac etməsinə rəğmən, adıçəkilən ölkənin Azərbaycan ərazilərinin işğalında iştirak etmiş şəxsə büst qoyması buna gətirib çıxarıb.
Maraqlıdır, sözügedən qərarın qəbulunda bu amil rol oynayır, yoxsa bu sırf kommersiya amilindən irəli gəlir?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şabanın sözlərinə görə, bu sırf kommersiya ilə bağlı olan məsələdir: “Bunun siyasi amillərlə bağlı olduğunu demək doğru deyil. Görünür, bunu deyənlərin heç nədən xəbəri yoxdur. Məsələ ondadır ki, şirkət özü ölkə daxilində qiymət qaldırmır. Qiyməti tənzimləyici orqan artırır. Hansı ki, bizdə bu vəzifəni Tarif Şurası həyata keçirir. Ancaq bizdən fərqli olaraq, Gürcüstanda bu kimi işlər kommersiya qaydalarına uyğun tənzimlənir. Hər bir məhsulun qiyməti kommersiya baxımından təsdiqini tapan tariflərlə müəyyən olunur. Ölkənin daxilində pul vahidi milli valyutadır. Gürcüstanın bütün enerji resursları isə xarici valyuta ilə idxal olunur. Ona görə də mütəmadi olaraq sözügedən ölkənin daxilində enerji daşıyıcılarının qiymətləri dəyişir. Məsələn, kimsə Gürcüstanda olursa görür ki, bu ölkədə benzinin qiyməti həftəlik dəyişir. Ona görə ki, Gürcüstana idxal olunan yanacaq beynəlxalq topdansatış bazalarında həftəlik olaraq alınır və bu müxtəlif qiymətlərdə olur. O üzdən, Gürcüstanda qazın qiymətinin artmasının hansısa siyasi amillərlə heç bir əlaqəsi yoxdur”.
Vidadi ORDAHALLI
