Ermənistanla sərhədi saxlamaq və Ermənistanın ərazi bütövlüyünə hörmət etmək İranın qırmızı xəttidir, lakin təəssüf ki, Azərbaycan sionist rejim (İsrail nəzərdə tutulur), Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanının əməkdaşlığı ilə regionun coğrafiyasını dəyişməyə çalışır.
Bu sözləri İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin sədr müavini Şəhriyar Heydəri İran mediasına açıqlamasında deyib:
“Bölgənin geosiyasətindəki dəyişiklik İranın qırmızı xətlərindən biridir və biz çox yaxşı qonşu olan Ermənistan ilə ümumi sərhədlərimizdə heç bir dəyişikliyi qəbul etmirik. Bu ölkə ilə uzaq keçmişdən sülh münasibətləri olub”.
Heydəri qeyd edib ki, Azərbaycanın regionda gərginlik yaradacaq addımlar atmaması daha yaxşıdır:
“Lazım gəlsə, İran da belə bir halın qarşısını almaq üçün hərbi gücə əl atacaq, lakin bizim Azərbaycana tövsiyəmiz budur ki, Ermənistanla problemlərini diplomatik vasitələrlə həll etmək daha yaxşıdır. İran da Ermənistan və Azərbaycan arasında vasitəçi kimi çıxış etməyə hazır olduğunu bildirib”.
Beləliklə, Tehran Azərbaycanı rəsmi səviyyədə hərbi gücə əl ata biləcəyi ilə hədələyir. Bir tərəfdən normallaşma istiqamətində addım atır, digər aspektdən belə açıq hədə gəlir. İranın bu ikiüzlü siyasətini nə ilə izah etmək olar?
Müstəqil siyasətçi Bünyamin Qəmbərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, biz bir şeyi qəti bilməliyik ki, İranın Azərbaycanla bağlı dediyi bütün məsələlərin kökündə bir məsələ dayanır, Azərbaycanın müstəqil dövlət olması: “İran Azərbaycanın müstəqil dövlət olmasını həzm edə bilmir. Qalan məsələlərin hamısı bəhanədir. Ermənistanla sərhədin dəyişib-dəyişməməsinin İrana nə dəxli var? İran Avropaya çıxmaq istəyirsə, Türkiyə, Azərbaycan vasitəsilə çıxa bilər. Məsələ Avropaya çıxmaq məsələsi deyil. Türkiyə mətbuatında da İranın son bəyanatları ilə bağlı ciddi təhlillər gedir. Türkiyə mətbuatında məsələ belə verildi ki, İran rəsmiləri deyir, Azərbaycan Ermənistana güc tədbiq edəcəyi halda, İran Azərbaycana qarşı qat - qat artıq güclə müdaxilə edəcək. Təsəvvür edin ki, İranın bu siyasəti tək Azərbaycana deyil, Türkiyəyə qarşı da özünü göstərir. Bir tərəfdən qonşuluq münasibəti qurmağa çalışır, digər tərəfdən də terror qrupları göndərir ki, orada olan İsrail vətəndaşlarını, güneyli soydaşlarımızı terror etsin. Səudiyyə Ərəbistanı ilə bir tərəfdən münasibətləri yenidən qurmağa çalışır, digər tərəfdən də təhdidlər yağdırır. Yəməndə Səudiyyə Ərəbistanı ilə vuruşur. İranın bizlə bağlı təhdidlərinə gəldikdə isə, İran Azərbaycanın istər siyasi, hərbi, istərsə də iqtisadi güclənməsini həzm edə bilmir. Ona görə də, həm münasibətləri çalışır elə göstərsin ki, guya bizlə dostluq edir. Amma digər tərfdən təhdidlər edir. Açıq şəkildə deyim ki, İran dünyanın bic dövlətlərindən biridir. İranın bic dövlət kimi Azərbaycanla hər hansı formada dostluğundan, qardaşlığından söhbət gedə bilməz. İran yaxşı bilir ki, Azərbaycan gücləndisə, Güney və Bütöv Azərbaycan məsələsinin reallıq tarixi daha da yaxınlaşır. Ona görə də, bütün gücü ilə çalışır ki, Azərbaycanda və bölgədə daim gərginliyi saxlasın, Azərbaycanın inkişafına mane olsun və müxtəlif təhdid və təxribatlarla qabağa getməsinin qarşısını alsın. Digər planları baş tutmadığı kimi, bu istəkləri də ürəyində qalacaq. İran Ermənistanla tarixi dostluğundan danışır. Hansı tarixi dostluqdan söhbət gedə bilər? Bölgənin üç dövləti var. Üçü də bic dövlətdir. İran, Ermənistan və Rusiya. Üçü də yoxdan, başqalarının əli ilə yaradılmış dövlətlərdir. İranın öz tarixi yüz ildir, 1925-ci ildən başlayır. Yüz ili də tamam olmayıb. Ermənistanın da tarixi yüz ildir. Azərbaycan torpaqları üzərində 1918-ci ildə Ermənistan dövləti yaradılıb. Rusiya da Qərbin əli ilə bu bölgədə yaradılmış dövlətdir. İranın öz tarixi yüz ildirsə, hansı tarixi dostluqdan danışa bilər? Sadəcə olaraq, İran Azərbaycanın mədəniyyətini, dövlətçiliyini, ənənələrini, tarixini özününküləşdirib özünə tarix yaratmağa çalışır. Eyni şeyi Ermənistan da edir. Ona görə də, İranla Ermənistanın tarixi dostluğu özü gülməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
