Arazdəyəndə, Azərbaycanla sərhəddə inşa olunan “erməni-amerikan” metallurgiya zavodu başqa yerə köçürülür. Bu barədə Avropa İttifaqının Ermənistandakı müşahidə missiyası məlumat yayıb.
Bildirilib ki, Aİ missiyası avadanlıqların köçürülməsi prosesində iştirak edir. Ancaq maraqlıdır ki, bir müddət sonra Aİ missiyası paylaşımını redaktə edib. Yazıb ki, regiondakı iştirakımızla ətraf mühitin qorunmasına töhvə vermiş oluruq. Missiyanın bu məsələdəki mövqe dəyişikliyi nə ilə bağlıdır?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu artıq Avropa İttifaqının Ermənistandakı missiyasının öncə bir bəyanat verib, daha da sonra bəyanatını tam fərqli istiqamətdə dəyişdiyini təsdiqləyən ilk fakt deyil:
“Avropa İttifaqının Ermənistandakı missiyası Naxçıvanınla sərhəddəki Arazdəyənn metallurgiya zavodu ilə bağlı yazısını redaktə edib.
Ümumiyyətlə Avropa İttifaqının Ermənistandakı yarım mülki missiyasının Azərbaycanla həmsərhəd bölgəsində - Arazdəyəndə belə tikintini müdafiə etməsinin özü nonsesdir .
Aİ-nin təcrübəsində nə Cənubi Qafqazda , nə Ukraynada , nə də Balkanlarda mövcud olan öncəki missiyaları heç vaxt biznes dairələrin maraqlarının müdafiəçisi və onlarını mülkiyyətinin təhlükəsizliyiin cavabdeh olmaq kimi bir təcrübəsi olmayıb.
Xatırladım ki, Ermənistan və ABŞ-ın birgə layihəsi olan metallurgiya zavodu 16500 kvadratmetr ərazini əhatə edir və illik istehsal gücünün 180000 ton olacağı gözlənilir. Ermənistan layihənin yeni ekoloji fəlakətə səbəb olacağı ilə bağlı hər hansı bir məlumatlar dərc etməsə də, ABŞ-dan olan şirkətin məhz belə bir qiymətləndirməsi mövcuddur.
Mandatının pozulmasının fərqində olan Avropa İttifaqının Ermənistandakı Mülki Monitorinq Missiyası X-də (keçmiş Twitter ) postunu redaktə edərək, Yerasx metallurgiya zavodundan avadanlıq və materialların yeni yerə köçürülməsi təhlükəsizliyini təmin etməsi ilə bağlı hissəni silib.
Missiya Aİ-nin Ermənistandakı missiyası öz iştirakı ilə avadanlıq və materialların yeni yerə təhlükəsiz daşınmasına töhfə verməsinin mülki missiyanın mandatına aid olmamasının fərqində olduğu üçün silib.
Redaktə edilmiş versiyada deyilir: “Mövcudluğumuz vasitəsilə biz daha təhlükəsiz və təhlükəsiz mühitin yaradılmasına töhfə vermişik”.
Bu açıqlamanın özü də Aİ-nin missiya mandatının nə mövzusu nə də səlahiyyəti daxilində deyil.
Aİ müşahidəçi missiyası hazırda Ermənistandakı fəaliyyəti ilə bağlı mandatından tam fərqli məsələlərə məşğul olması ilə bağlı qeydlər mövcuddur. Bu altı bənddən ibarət sazişə uyğun olaraq sərhəddə vəziyyətin sabitləşdirilməsi və normallaşdırılması proseslərinə dəstək olacaq, delimitasiya və demarkasiya məsələlərinə töhfə verməli olan silahsız mülki müşahidəçi missiyasıdır.
Missiyanın əməkdaşları Aİ-nin 27 ölkə üzvü olmal olduğu halda çoxluq fransız və alman müşahidəçilərdən ibarətdir. Bu yaxınlarda Paşinyan ABŞ-dan və Kanadan olan müşahidəçilərin də missiyaya əlavə olunmasın təklif edib. İstər Kanada, istərsə də ABŞ missiyaya həm personal, həm də avadanlıq təklif edib.
Missiya tərəflər arasında təmasları və digər etimad quruculuğu tədbirlərini asanlaşdırmaqla gərginliyi azaltmağa yardım etməli idi.
Ancaq Missiya artıq ikinci epizoddur ki, Ermənistanın Azərbaycanla sərhəddə fəaliyyəti ilə bağlı iki ölkə münasibətlərin yaxşılaşdırılmasına deyil, əksinə gərginləşməsinə xidmət edən mövqe sərgiləyir. Qeyd edək ki, Ermənistanın regional ekoloji problem yarada biləcək yeni təşəbbüslərindən biri də Azərbaycanla həmsərhəd bölgədə və Türkiyə ilə sərhədə çox yaxın ərazidə - Arazdəyən kəndində iri metallurgiya zavodunu inşa etmək istəyi idi. Həmin ərazidə belə bir yeni zavodun tikilməsi və tullantıların Cənubi Qafqazın ikinci böyük çayı olan Araz çayına axıdılması nəinki bu çayın, eyni zamanda, Arpaçayın çirklənməsinə gətirib çıxara bilərdi. Tikiləcək zavodun fəaliyyəti nəticəsində havaya buraxılan zəhərli qaz fauna və floraya ciddi təsir göstərəcəkdi. Həmçinin metallurgiya zavodu fəaliyyətə başlayardısa, geniş zolaqda ətraf mühitin, ekosistemin pozulmasına, havanın zəhərli tullantılarla çirklənməsinə səbəb olacaqdı.
Azərbaycan Hökuməti Ermənistan tərəfindən Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə həmsərhəd bölgədə - Arazdəyəndə iri metallurgiya zavodunun inşasının dayandırılmasını tələb edir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
