Rusiya lideri Vladimir Putin Vladivostokda keçirilən Şərq İqtisadi Forumunun panel iclasında suallara cavab verərkən deyib ki, Ermənistan rəhbərliyi mahiyyətcə Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini tanıyıb.
Praqa bəyanatlarında isə bunu sadəcə olaraq kağız üzərində qeyd etdilər: “İndi Prezident İlham Əliyev mənə deyir ki, artıq siz bilirsiniz, Ermənistan Qarabağın bizim olduğunu qəbul edib, Qarabağın statusu məsələsi daha mövcud deyil, o, həll olunub. Ermənistan rəhbərliyi bunu açıq şəkildə bəyan edərək, Azərbaycan SSR-in 1991-ci ilə qədər olan bütün ərazisini tanıyıb, rəqəmin də (86,6 min kv.km) adını çəkib ki, bura Qarabağ da daxildir. Bu olub və bu, bizim qərarımız deyildi. Bu, Ermənistan hakimiyyətinin qərarıdır. Əgər belədirsə, bizə deyirlər ki, Qarabağla bağlı nəsə etmək istəyirsənsə, indi bizimlə bütün məsələləri ikitərəfli əsasda həll etməlisən. Nə deyək? Əgər Ermənistan özü Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıyıbsa, burada deməyə söz yoxdur.
Təbii ki, burada başqa suallar yaranır - humanitar komponent, sülhməramlılarımızın mandatı ilə bağlı – bu, doğrudur. Mandat hələ də qüvvədədir, lakin humanitar xarakterli, etnik təmizləmənin qarşısını alan məsələlər, təbii ki, aradan qalxmayıb, mən bununla tamamilə razıyam. Ümid edirəm ki, Azərbaycan rəhbərliyi - həmişə bizə dedikləri kimi və indi də deyirlər - heç bir etnik təmizləmənin aparılmasında maraqlı deyil, əksinə, prosesin yumşaq şəkildə baş verməsində maraqlıdırlar”.
Ermənistanın Rusiya Federasiyasına və KTMT-yə iddiaları və yardım göstərilməməsi ilə bağlı sualı cavablandıran Putin qeyd edib: “Ermənistan Qarabağın Azərbaycanın bir hissəsi olduğunu tanıyıbsa, biz nədən danışırıq? Bütün problemin əsas komponentini, Qarabağın statusunu Ermənistan özü müəyyən edib. Bütün problem budur”.
Göründüyü kimi, Putinin mövqeyində Ermənistanı pisləmə, Azərbaycana doğru müsbət reveransların olduğu nəzərə çarpır.
Bir sözlə, Rusiyanın siyasətinin dəyişdiyini və Azərbaycana üstünlük verdiyini görürük. Bu istiqamətdə Rusiyaya sona inanmaq olarmı?
Siyasi şərhçi Turab Rzayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, müəyyən məqamlarda Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyir: “Rusiya dolayı yolla bunun günahını Paşinyanda görür. Rusiya bildirir ki, Paşinyan özü Qarabağı Azərbaycan torpağı kimi tanıyıb. Putin belə deyir: “İndi Azərbaycan da mənə deyir ki, Paşinyan onu Praqada qəbul edib, məsələ həll olunub və mən heç bir köməklik edə bilmərəm. Paşinyan özü ərəzi bütövlüyünü, 86,6 kv km ərazini Qarabağ da daxil olmaqla tanıyıb. Ona görə də, Azərbaycan rəhbərliyi mənə deyir ki, artıq məsələ həll olunub”. Burada görünür ki, bütün problemlərin səbəbi kimi Putin Paşinyanı göstərmək istəyir. Erməni cəmiyyətinə bildirmək istəyir ki, Paşinyan əslində xaindi, xəyanət edib. Paşinyan əgər bunu etməsəydi, Qarabağı Azərbaycan ərazisi kimi tanımasaydı, o zaman müdaxilə edə bilərdi. Amma digər tərəfdən də, bu ritorikanın altında Rusiyanın öz mövqeyi ilə bağlı həqiqəti tam aydın şəkildə görə bilmirik. Rusiya demir ki, Rusiya da buranı Azərbaycan torpağı kimi tanıyırdı. Heç bir açıqlama vermirdi bu barədə. Faktiki olaraq, Rusiya sülhməramlıların nəzarət etdiyi ərazidə erməni icmasını qorumağa davam edəcəyinin, hansısa şəkildə onlar üzərində öz hakimiyyətinin saxlayacağının mesajını verdi. Ona görə də, açıq şəkildə bunu Rusiyanın Azərbaycana qarşı çox müsbət dəstəyi kimi, Qarabağı Azərbaycan ərazisi kimi tanıyan və ya süverenliyini tanıyan kimi qəbul edə bilmərik. Burada Rusiya mövcud şəraitdə defakto belə olduğunu deyir və bunun da günahını Paşinyanda görür. Amma bu Putinin Paşinyanı devirmək planının, Paşinyana qarşı mübarizə siyasətinin tərkib hissəsi ola bilər. Əgər sabah Paşinyan devrilsə, revanşistlər,keçmiş cinayətkar “Qarabağ klanı” hakimiyyətə gəlsə, xarici siyasəti də revanşistlər davam etdirilsə, Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları olsa, o zaman biz Rusiyanın hansı mövqedə dayanacağını indidən deyə bilmərik. Hətta, böyük ehtimal Rusiya öz rəhbərləri ilə birbaşa dost olduğu Köçəryan itiffaqaına, keçmiş cinayətkar klanına dəstək verə bilər. Ona görə də mən bu məsələdə tələsməməyə, Rusiyanın Paşinyana qarşı aqresiyasının Azərbaycanın yararına olduğunu elan etməməyə çağırıram. Düşünürəm ki, bunun üçün tezdi. Çünki, Rusiyanın bu mövqeyi Paşinyana qarşı olan nifrətindən yaranır. Azərbaycana olan sevgisindən, Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləməsindən irəli gəlmir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
