Üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən biri tərəfsiz mövqe tutmaq olsa da, təəssüflər olsun ki, UNESCO bu yoldan kənara çıxıb. Bu qurum özünü elə aparır ki, sanki Azərbaycanın çağırışlarını eşitmir.
Mexiko şəhərində davam edən "Mondiacult 2022" konfransı çərçivəsində mədəniyyət naziri Anar Kərimov "İrs və mədəni müxtəliflik böhran dövründə" mövzusuna həsr olunmuş sessiyada çıxış edib və Qarabağa texniki missiya göndərməklə bağlı UNESCO-ya çağırış edib. Bir necə gün əvvəl isə xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov UNESCO-nu işğaldan azad edilmiş ərazilərə missiya göndərməyə çağırdı. Bundan əvvəl də 100-dən artiq elm adamı UNESCO-ya müraciət etdi. Bu ilin fevral ayının 4-də isə Prezident İlham Əliyevin, Fransa prezidenti Emmanuel Makronun, Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişelin və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın iştiraki ilə videoformatda kecirilən 4-tərəfli göruşdə də raziluga gəlindi ki, UNESCO Azərbaycana və Ermənistana missiya göndərsin. Bu qədər müraciətlər, çağırışlar və ortada 4-tərəfli razılaşma olmasına baxmayaraq, UNESCO hər hansı bir addım atmaqdan niyə yayınır? UNESCO niyə hərəkətə keçmək istəmir?
"Bizə dost olan dövlətlərin və təşkilatların dəstəyi ilə UNESCO-nun azad edilmiş ərazilərimizə missiya göndərməsinə nail olmağa çalışmalıyıq"
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, siyasi şərhçi, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, UNESCO apardığı qərəzli siyasətdən əl çəkib obyektiv münasibət sərgiləməlidir. "Bu çox aktual mövzudur. Yəni Azərbaycanın işğaldan azad olmuş ərazilərinin yerlə yeksan olunması, mədəniyyət abidələrinin dağıdılması artıq dünya ictimaiyyətinə çatdırılıb. Bura gələn qonaqlar da həmin ərazilərə gedərək hər şeyi gözləri ilə görür və bu faktların dünyaya yayılmasına kömək edirlər.
Azərbaycan tərəfindən rəsmi olaraq UNESCO-ya dəfələrlə müraciət olunmasına baxmayaraq, bu qurum Azərbaycanın çağırışına ciddi reaksiya verməyib. Biz bunun ən başlıca səbəbini UNESCO-da aparıcı dövlətlərin siyasətində axtarmalıyıq. Birincisi, ATƏT-in Minsk qrupuna daxil olan üç həmsədr ölkə - ABŞ, Fransa və Rusiya 30 il bu danışıqlarda ancaq baş qatmaqla məşğul oldular, problemin həllinə çalışmadılar.
UNESCO-da da əsas aparıcı ölkələr böyük dövlətlərdir, Fransa, digər Avropa və Qərb ölkələridir ki, bunlar adətən eşitmək istədiklərini eşidirlər, eşitmək istəmədiklərini eşitmirlər. Məsələn, bir paralel aparaq: qondarma "erməni soyqırımı" ilə bağlı dəfələrlə Türkiyə tərəfinin arxivlərin açılması, bu işlə tarixçilərin məşğul olması təklifini irəli sürməsinə və öz arxivlərini açmasına baxmayaraq, ermənilərin öz arxivlərini açmaması və heç kimi arxivlərinə buraxmaması bir fakt olaraq dünyaya çatdırılır. Amma yenə də həmin dövlətlər lal və kardır. Burdan belə nəticəyə gəlmək olar ki, həmin ölkələr özlərinə sərf edən məsələlərə reaksiya verirlər. Hətta onu şişirdirlər, dağıdılmış torpaqlara, məhv edilmiş abidələrə isə heç bir reaksiya vermirlər. Bu gün UNESCO-nun Azərbaycanın çağırışlarına cavab verməməsinin səbəbkarı məlum böyük dövlətlərdir, onlar təşkilatın işinə ciddi müdaxilə edirlər ".
M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Azərbaycan mübarizəni davam etdirməli, müraciətlərin sayını çoxaltmalıdır, prosesə ictimai qurumlar da qoşulmalıdır. Professorun sözlərinə görə, aparıcı dövlətlər də Azərbaycanın bu haqq işinə qoşulmalıdır. "Azərbaycana dəstək verən, haqq işinə dayaq duran dövlətlər, beynəlxalq qurumlar da bu işə cəlb olunmalıdır. Bizə dost olan dövlətlərin və təşkilatların dəstəyi ilə UNESCO-nun azad edilmiş ərazilərimizə missiya göndərməsinə nail olmağa çalışmalıyıq. Onlar da UNESCO-ya çağırış etməlidirlər ki, bu ərazilərə missiya göndərsin və hər şeyi gəlib öz gözü ilə görüb qiymətləndirsin. Mənə elə gəlir ki, Qarabağda və ətraf rayonlarda ermənilərin törətdiyi cinayətləri, vandalizm aktlarını gələcək nəslin görməsi üçün orada bərpa işləri aparılarkən həmin dağıntıların bir hissəsi qorunub saxlanılmalıdır. Bu da gələcək nəsillərə erməni vəhşiliyini sübut etmək üçün bir faktdır. Azərbaycan haqlı tərəfdir və öz istəyinə tezliklə nail olacaq" - deyə M.Zülfüraqlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
