Yeganə Hacıyeva: “Tramp məktubunda həm də Paşinyana demək istəyib ki, sələflərinin yolu ilə getmək onu uçuruma apara bilər”
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın aldığı təbriklərdəki müəmma davam edir. Maraqlıdır ki, 9 dekabr - erkən parlament seçkilərindəki qələbədən fərqli olaraq (o vaxt ilk təbrik məhz ABŞ səfirliyindən gəlmişdi), bu dəfə Amerika tərəfi, Prezident Tramp erməni baş naziri Rusiya lideri Vladimir Putindən xeyli sonra təbrik edib.
Ancaq göndərilən məktubun məzmunundan görünür ki, Birləşmiş Ştatların yeni erməni hökumətindən ciddi gözləntisi var. Təbrik məktubunda Tramp “ABŞ-ın çiçəklənən, demokratik və öz qonşuları ilə sülh şəraitində yaşayan Ermənistanı dəstəklədiyini” yazıb. ABŞ Prezidenti daha sonra qeyd edib: “Biz birlikdə Ermənistanla ticarətin dərinləşdirilməsi, qlobal təhlükəsizliyin gücləndirilməsi və korrupsiya ilə mübarizə sahəsində inkişafa nail ola bilərik və Dağlıq Qarabağ konfliktinin sülh yolu ilə həlli bu yöndə səylərə müsbət təsir edəcək”.
Məktubda ən çox diqqətçəkən də elə iki məqamdır: 1. Ağ Ev başçısı bir daha Ermənistanın öz qonşuları ilə dinc yanaşı yaşamasının zərurətini çatdırıb. 2. Dağlıq Qarabağ problemi həll edilməyincə, Ermənistanın təhlükəsiz və normal inkişaf edə bilməyəcəyinə aydın şəkildə eyham vurub. Trampın bu təbrik məktubunu onun Ermənistana işğal altında saxladığı Azərbaycan torpaqlarını geri qaytarmaq kimi tələbinin ifadəsi kimi qəbul etmək olarmı?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə bildirdi ki, Paşinyanın aldığı təbriklərin vaxtı və məzmunu standartlardan kənar olduğu üçün, əlavə şərhlərin verilməsinə lüzum yaradır: “Biz sizinlə ötən il ərzində Trampın Paşinyana müxtəlif əlamətdar hadisələrlə bağlı ünvanladığı məktubları şərh etmişik. Paşinyana göndərilən məktubların, demək olar ki, hamısı adi protokol qaydalarından kənar olub. Onların hər birində bir sətiraltı məna olub. Trampın son məktubunda isə konkret olaraq Paşinyanın qarşısında tələb qoyulur. Özü də həmin tələb hansısa dərin ştrixlərlə verilmir ki, başa düşülməsi mürəkkəb olsun. Tramp Paşinyana deyir ki, Ermənistanın qonşuları ilə dinc şəraitdə yaşayacağına ümid edir. Ermənistanın qonşuları olan Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri gərgindir. Türkiyə ilə olan ziddiyyətin kökündə tarixi məqamların olmasına iddia edilir. Ermənistan haqsız olaraq guya “soyqırıma” məruz qaldığını iddia edir. Azərbaycanla bağlı məsələ isə bütün Cənubi Qafqazın təhlükəsizliyini şübhə altına alır. Regionda sülhə təhdid yaradır. Bu da ABŞ-ı ciddi narahat edir. Çünki həmin supergücün regionda marağının olması heç kimə sirr deyil. Bu baxımdan da Tramp Paşinyana başa salır ki, onun yeganə yolu qonşuları ilə mehriban dolanmaqdan keçir. Bunun üçün də Ermənistan ilk olaraq işğal faktından əl çəkməlidir. Xüsusi olaraq Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin adı məktubda vurğulanır və Paşinyana izah edilir ki, konfliktin konservləşmiş şəkildə qalması ABŞ-ın da maraqlarına cavab vermir. Bu, faktiki olaraq, Trampın Paşinyana “işğal etdiyin əraziləri qaytar” deməsi anlamına gəlir. Özü də bu təklif ona xüsusi vurğu ilə deyilir. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, 2019-cu il doğrudan da Qarabağ münaqişəsinin həllində dönüş ili olacaq. Çünki Rusiya və İran da bu yöndə açıq mətnlə, konkret bəyanatlar verməyə başlayıb. Həmin bəyanatların məzmunundan hiss edilir ki, Ermənistandan güzəştlər yolunda ciddi addımlar gözlənir. Trampın məktubu da həmin bəyanatların ruhuna uyğundur ki, Ermənistana edilən təzyiqdə o da yaxından iştirak etsin. Bununla Tramp regionda gedən yeniləşmə prosesinin onun da ciddi nəzarətində olduğuna vurğu edib. Ermənistan konstruktivlik nümayiş etdirməyəcəyi halda, biz ona edilən təzyiqlərin nədən ibarət olacağını aydın görəcəyik. Tramp məktubunda həm də Paşinyana demək istəyib ki, sələflərinin yolu ilə getmək onu uçuruma apara bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
