Son vaxtlar Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli, ölkəmizin xeyrinə müsbət dəyişikliklərin baş verməsi üçün çox əlverişli imkan və şəraitin yaranması ilə bağlı fikirlərə çox rast gəlirik. Biz bu kontekstdə olan fikirləri Prezident İlham Əliyevin çıxışlarında da eşitmişik. Həmçinin, Rusiya rəsmiləri və bir sıra Qərb diplomatları, dövlət xadimləri də şərhlərində bu il münaqişənin həlli istiqamətində irəliləyişi mümkün sayıblar. Artıq yeni ilin ilk ayında Qarabağa dair sülh danışıqlarının davamı baş tutdu. Azərbaycan və Ermənistanın XİN rəhbərləri - Elmar Məmmədyarov və Zoqrab Mnatsakanyan arasında növbəti görüş keçirildi. Budəfəki görüş ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin iştirakı ilə reallaşdı. Xatırladaq ki, diplomatlar arasında sonuncu görüş keçən ilin dekabrında Milanda, ATƏT-ə üzv ölkələrin xarici işlər nazirlərinin toplantısı çərçivəsində baş tutmuş və 3 saatdan çox çəkmişdi. Görüşdən bir neçə gün sonra verdiyi açıqlamada Məmmədyarov Dağlıq Qarabağla bağlı erməni həmkarı ilə hətta ilkin anlaşma əldə edildiyini söyləmişdi.
Rəsmi Bakı 2019-cu ilin Dağlıq Qarabağ probleminin həllində dönüş yaratmaq baxımından ümidverici il ola biləcəyini bəyan edib. Əks halda, işğalçı ölkənin indikindən daha acınacaqlı duruma düşəcəyi barədə xəbərdarlıq olunub. Geopolitik sitasiyanın da hazırkı məqamda Azərbaycanın xeyrinə olduğu üzə çıxır. Regionun mühüm ölkələri olan Rusiya və İran Dağlıq Qarabağla bağlı mövqelərini daha korrekt şəkildə ifadə edirlər. Hətta İran Ermənistanın tarixi Azərbaycan torpaqlarını işğal etdiyini açıq mətnlə bəyan edib. Bu baxımdan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün indiki şansı gerçəkləşdirmək üsulları nədən ibarət olmalıdır - Rusiya, İran, Türkiyə, ABŞ və Avropa bu yöndə nə etməlidir? Azərbaycan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənovun fikirincə, bu şansın gerçəkləşməsi üçün beynəlxalq birlik və region ölkələrinin ciddi dəstəyi və konkret mövqeyi lazımdır: ”Keçən il Ermənistanda böyük dəyişikliklər baş verdi. İyirmi il hakimiyyəti qanunsuz şəkildə zəbt etmiş kriminal xunta rejimi süqut etdi. Bu məsələdə, əlbəttə ki, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti də mühüm rol oynayıb. Çünki məhz bu siyasətə görə Ermənistan Azərbaycan tərəfindən bütün regional layihələrdən təcrid edildi. Yeni hakimiyyətin bundan nəticə çıxarıb konstruktiv olmaqdan başqa şansı qalmır. Bu məsələdə beynəlxalq hüquq da Azərbaycanın tərəfindədir. BMT-nin bizim xeyrimizə olan qətnamələrinin icrası təmin olunmalıdır. Rusiyadan artıq bu yöndə tərpəniş hiss edilir. Bu olduqca önəmlidir. Çüki həmin ölkənin problemin həllinə təsir imkanları daha çoxdur. Rusiyanın həm də Minsk Qrupu həmsədri kimi aktivliyi ABŞ və Fransanın da daha konkret mövqe tutmasına şərait yarada bilər. Türkiyənin siyasəti bu yöndə bizimlə üst-üstə düşür. Türkiyə Ermənistanın işğalçı olması səbəbindən həmin ölkənin təcrid olunması siyasətində Azərbaycanla eyni mövqeyi bölüşür. Əminik ki, bu siyasət olduğu kimi də davam etdiriləcək”. Ekspertin sözlərinə görə, həm Ermənistan, həm də Azərbaycanla həmsərhəd olan İranın bu məsələdəki bir qədər fərqli mövqeyi İrəvanı daha konstruktiv olmağa vadar edə bilər. Söhbət Ermənistana verilən nəfəslikdən gedir. İranın bu nəfəsliyi kəsməsi üçün əlində kifayət qədər əsasları var. Biz artıq İranın da mövqeyində konkretlik görürük. Bu da sevindiricidir, ümidvarıq ki, qonşu ölkə bu xətti işğalın sona yetməsinə qədər davam etdirəcək. Avropaya gəldikdə isə, oranı əhatə edən bütün beynəlxalq qurumlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təsdiqləyən qətnamələr qəbul edib. Həmin sənədlərin icrası istiqamətində ölkələr fəallığı artırmalıdır. Beynəlxalq hüququ əsas götürərək, Ermənistanın bütün istiqamətlərdən sıxışdırılması onu işğaldan əl çəkməyə vadar edə bilər. Xüsusilə də ATƏT-in Minsk Qrupu fəal olmalıdır. Əks təqdirdə Azərbaycan effekt verməyən bu formatdan imtina etməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
