Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) erməni millətindən olan Rusiya vətəndaşlarının Azərbaycan ərazisinə buraxılmaması məsələsini yenidən gündəmə gətirib.
Rusiya XİN-in münasibətində bu dəfə də “Azərbaycanın hava limanlarında Rusiya vətəndaşlarına münasibətdə ayrıseçkilik”dən narahatlıq əksini tapıb. Həmçinin bildirilib ki, “Azərbaycan tərəfi növbəti dəfə rusiyalı həmkarlarını ümidvar edib ki, problemin həll edilməsi üçün addımlar atılacaq”. Ötən həftə isə Rusiya XİN sözçüsü Mariya Zaxarova iddia eləmişdi ki, guya Bakı “öz səhvlərini düzəldəcəyinə” söz verib. Azərbaycan XİN-dən isə mətbuat xidmətinin rəhbəri Leyla Abdullayevanın timsalında ona sərt cavab verilmiş, Bakının erməni vətəndaşlarla bağlı Moskvaya hər hansı bir vəd vermədiyi də diqqətə çatdırılaraq, bir daha Azərbaycanın bu məsələdə dəyişməz mövqeyi izah olunmuşdu. Əsas motiv qismində isə Azərbaycanın Ermənistanla müharibə vəziyyətində olması və həmin erməni vətəndaşların özlərinin təhlükəsizliyi də qeyd olunmuşdu. Rusiya XİN-in bu məsələnin üzərində ciddi şəkildə dayanması və təkrar bəyanatla çıxış edib, onu mediada yayması Azərbaycan XİN-i yenidən bu məsələyə münasibət açıqlamağa vadar edib. Qurumun mətbuat xidmətinin rəhbəri Leyla Abdullayeva Rusiya XİN-in Mətbuat xidmətinin bəzi Rusiya vətəndaşlarının Azərbaycana buraxılmamasına dair 18 yanvar 2019-ci il tarixli açıqlamasına münasibətdə bildirib ki, Azərbaycan və Rusiya bərabərhüquqlu suveren dövlətlərdir, Azərbaycanla ultimativ tərzdə danışmaq qəbuledilməzdir və diplomatik etik qaydalara tamamilə ziddir. Qurum rəsmisinin sözlərinə görə, Azərbaycan XİN-in Mətbuat xidməti tərəfindən məsələ ilə əlaqədar verilən şərhlərin tərzi Rusiya XİN-in mətbuat xidmətinin verdiyi açıqlamaya tam adekvat idi: “Bir daha bildiririk ki, yalnız 2018-ci il ərzində 880.000 nəfərdən artıq Rusiya vətəndaşı Azərbaycana səfər edib və onların mütləq əksəriyyəti bu səfərdən razı qalıb, göstərilən qonaqpərvərliyə görə təşəkkürlərini ifadə ediblər. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidmətinin bu məsələ ilə bağlı anlaşılmaz inadkarlığı başadüşülən olmamaqla, Azərbaycan-Rusiya strateji əlaqələrinin mahiyyətinə ziddir. Həmçinin, Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafı üçün nümayiş etdirdiyi iradə və gördükləri işlərlə heç bir halda uzlaşmır”. Açıq-aşkar görünür ki, Rusiya XİN bu məsələdə inadkarlıq etməklə iki ölkə arasında olan sağlam münasibətlərə xələl gətirmək yolunu tutub. Təsədüfi deyil ki, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov, lüzum olmadığı halda, şəxsən Azərbaycanda saxlanmış erməni əsilli Rusiya vətəndaşı Marat Ueldanov-Qalustyanın ölkəyə qayıtması məsələsinə də toxunmuşdu: “Sizi əmin edirəm ki, bu mövzu bu yaxınlarda azərbaycanlı həmkarlarımızla danışıqlar zamanı səsləndirilib. Ümid edirəm ki, hüquqi normalara söykənən dialoq və həll yolu ilə hamını qane edən nəticə əldə ediləcək və bu vətəndaşı Rusiyaya qaytara biləcəyik”. Xatırladaq ki, ötən il iyulun 28-də Bakıda Rusiya vətəndaşı Marat Ueldanov saxlanıb. Ona qarşı narkotik maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ittihamı irəli sürülüb. Bundan sonra erməni mətbuatı və Rusiyadakı ermənipərəst KİV Marat Ueldanovun bacısı Marianna Mirzoyana istinadən məlumat yayıb ki, guya M.Ueldanov Bakıda erməni olduğuna görə saxlanıb. Çox maraqlıdır ki, Sergey Lavrov Rusiya vətəndaşı olan, lakin Azərbaycanda narkotik ittihamı ilə həbs edilən bir şəxsin azad edilməsini xahiş edir. Əslində, Lavrov ranqında olan bir şəxsin belə kriminal hadisə ilə bağlı keçirdiyi narahatlıq yetərincə təəccüb doğurur. Əgər söhbət Rusiya vətəndaşının taleyindən gedirsə, onda Lavrov niyə eyni tələbi Ermənistan hakimiyyətindən Dilqəm Əsgərovla bağlı etmir? Dilqəm Əsgərov da Rusiya vətəndaşıdır və hər hansı cinayət əməlinə görə deyil, öz doğmalarının məzarını ziyarət etdiyi üçün ermənilər tərəfindən uzun müddətdir girovluqda saxlanır. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Rusiya XİN-dəki ermənipərəst qanad Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin yaxşılaşması fonunda Rusiya-Ermənistan münasibətlərində yaşanan durğunluğu həzm edə bilmir. Məhz buna görə də belə primitiv, heç bir əsası olmayan bəhanələrlə ölkələr arasında normal məcrada davam edən münasibətləri pozmaq istəyirlər. Politoloq Qabil Hüseynli də hesab edir ki, son dövrlər Rusiya hökumətinin bir qanadı Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin yüksələn xətt üzrə inkişaf etdiyi bir zamanda bu münasibətləri sanki korlamaq niyyətinə düşüb: “Ortalıqda da ciddi bir səbəb olmadığından, erməni əsilli Rusiya vətəndaşlarının Azərbaycana girişinin qarşısının alınması məsələsini süni söz-söhbət obyektinə çevirirlər. Bu məsələdə ermənipərəst şəxs olan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova daha fəal görünür. Amma bu fəallığın arxasında bir ”dirijor çubuğu"nun olduğunu görməmək də mümkün deyil. Həmin “dirijor çubuğu”nun işarəsi ilə Mariya Zaxarova Azərbaycanı guya beynəlxalq konvensiyaları pozmaqda təqsirləndirir, erməni əsilli Rusiya vətəndaşlarının ölkəyə buraxılmasının qarşısının alınmasını insan haqları pozuntusu kimi təqdim etməyə çalışır. Amma bu çox əsassız və məntiqdən uzaq bir iddiadır. Azərbaycan uzun müddətdir Rusiya vətəndaşı olan Dilqəm Əsgərovun, sadəcə, öz doğma rayonu olan Kəlbəcərə gedib anasının məzarını ziyarət etməsinə görə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən tutularaq qondarma “Dağlıq Qarabağ məhkəməsi” tərəfindən ömürlük cəzaya məhkum edilməsi ilə bağlı dəfələrlə Rusiyaya müraciət etsə də, Rusiya öz vətəndaşının taleyi ilə zərrəcə maraqlanmayıb. Ancaq indi hansısa erməni vətəndaşının Azərbaycana gediş-gəlişinin qayğısına qalır. Halbuki, heç Rusiyanın özü də təminat verə bilməz ki, Azərbaycana gəlmək istəyən erməni əsilli Rusiya vətəndaşlarının sırasından təxribatçılıq məqsədilə, casusluq məqsədilə gəlməyənlər olmayacaq. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi unutmamalıdır ki, Azərbaycan torpaqları hələ də ermənilərin işğalı altındadır, bu işğal aradan qalxmayınca ermənilərə Azərbaycanda münasibətin dəyişməsini gözləmək məntiqsizlikdir. Əsli erməni olan Sergey Lavrov bütün bunları bildiyi halda Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində problem yaratmağa çalışır". Bununla da aydın şəkildə görünür ki, Rusiya-Ermənistan münasibətlərində son zamanlar baş verən soyuqluğu, gərginliyi onlar gündəmdən çıxarmağa, Rusiya ilə Azərbaycanın münasibətlərini pozmağa çalışırlar. Belə görünür ki, Rusiya elitasının yuxarı dairələri ilə, xüsusilə Vladimir Putinlə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında dostluq münasibətlərinin daha da dərinləşməsi, Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin az qala strateji müttəfiqliyə doğru yön alması Rusiya XİN-dəki qüvvələri hətta provokasiya xarakterli addımlar atmağa sövq edir. Mariya Zaxarovanın bir həftənin içində ikinci dəfə məlum məsələni o şəkildə ortaya atması provokasiyadır və münasibətləri korlamağa hesablanıb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
