Qasım Hacıyev: “Qriqorian kilsəsi yarandığı gündən dünyaya fitnə-fəsad toxumu səpməklə məşğul olub”
Erməni Qriqorian kilsəsi yarandığı dövrdən indiyə qədər saxtakarlıq, şər-böhtan, xəyanət kimi məsələləri əsas hədəf olaraq götürüb və zaman-zaman müxtəlif dövlətlərə, xalqlara qarşı istifadə edib.
Sözsüz ki, kilsənin məqsədi heç bir vaxt öz dövləti olmayan erməni xalqına başqa xalqlara, dövlətlərə məxsus ərazilərdə dövlət qurmaq olub. Tarixdən məlumdur ki, dünyada heç bir erməni dövləti olmayıb. Lakin ermənilər Qriqorian kilsəsinin planlarına uyğun olaraq “Böyük Ermənistan” adlı “dövlət”dən danışır, onun “ərazisi”ni cızırlar. Heç şübhəsiz ki, bunların tarixi həqiqətlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məsələ burasındadır ki, ermənilər Çar Rusiyasının dəstəyilə Qafqaza gəlməmişdən əvvəl himayəsinə sığındıqları bütün dövlətlərə qarşı xəyanət yolu tutublar. Qriqorian kilsəsi dövlətlərdən sığınacaq aldıqdan sonra burada yerləşdirilən ermənilərə təxribata başlamaq komandası verib. Ermənilər də kilsənin göstərişilə həmin dövlətlərə qarşı təxribatlar həyata keçiriblər. Tarixdə mövcud olan Azərbaycan dövlətləri də Qriqorian kilsəsinin xəyanətlərindən az əziyyət çəkməyiblər. Bu məsələyə keçməzdən əvvəl bayaqkı fikrimizə qayıtmaq istəyirik ki, ermənilər tarixdə hansı dövlətlərə xəyanət ediblər. Tarixçilər yazırlar ki, erməni Qriqorian kilsəsi Osmanlı dövlətinə də xəyanət edib. Məlumatlara görə, Osmanlı imperiyası ərazilərində yerləşən erməni kilsəsi Osmanlının düşmənlərinin təhriki və şirnikləndirici təklifləri ilə onların Osmanlıya qarşı strategiyalarında əsas alət rolunu oynayıb. Osmanlı dövlətinin düşmənləri olan İngiltərə, Fransa və Çar Rusiyası kilsəyə daha çox sərvət, müstəqillik kimi böyük vədlər verirdilər. Erməni Qriqorian kilsəsi də daha çox sərvət və hakimiyyət əldə edib. Alimlər yazırlar ki, 1071-ci ildə Səlcuqlar Bizans imperiyası üzərində qələbə qazananda erməni kilsəsi xristian Bizansa xəyanət edərək müsəlman türklərin tərəfinə keçib.
Erməni Qriqorian kilsəsinin Azərbaycan dövlətlərinə və xanlıqların qarşı xəyanət etdiyini deyən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Qriqorian kilsəsi yarandığı gündən dünyaya fitnə-fəsad toxumu səpməklə məşğul olub. Q.Hacıyev qeyd etdi ki, daim erməni xalqının maraqları naminə güclü dövlətlərə sığınan və başqa bir dövlətlə gizlin danışıqlar aparıb onunla münasibət qurduqdan sonra əvvəlki dövlətə xəyanət edən kilsə Azərbaycan dövlətlərinə qarşı da xəyanət mövqeyi tutub. Q.Hacıyev vurğuladı ki, erməni Qriqorian kilsəsinin iç üzünü akademik Ramiz Mehdiyev tarixi faktlar, mənbələr əsasında yazdığı “Qriqorian kilsəsi Səfəvi dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi” kitabında açıb. “XX əsrə qədər ermənilərin dövləti olmayıb, lakin onlar üçün “dövlət” rolunu həmişə Qriqorian kilsəsi oynayıb. Bunun üçün də kilsə dini məsələlərdən daha çox siyasi məsələlərlə məşğul olub. Bu da nəinki türklər, müsəlmanlar tərəfindən, hətta xristianların özləri tərəfindən də anormal qəbul edilib. Əslində, bütün səmavi dinlər insanları barışa, sülhə, birliyə çağırır. Qriqorian kilsəsi isə öz əməlləri ilə bütün dünyaya nifaq salmaqla məşğuldur. Keçmişdə də o bu işlə məşğul olub. Qriqorian kilsəsinin türk dövlətlərinə xəyanəti, Səfəvilərə qarşı başqa dövlətlərin xeyrinə casusluq etməsi tarixi faktdır. Bu barədə Prezident Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyev “Qriqorian kilsəsi Səfəvi dövlətinə qarşı casusluq aləti kimi” kitabında geniş bəhs edib. Ramiz müəllimə qədər bu məsələ elə də ətraflı araşdırılmamışdı. Bu məsələnin üstündən ötəri keçilirdi, lakin bu gün artıq bu, bütün elm aləminə məlumdur. Ermənilər Səfəvilərə xəyanət etdikdən sonra özlərinə başqa sığınacaq yeri tapdılar. Sonrakı dövrdə Çar Rusiyasına sığınmaları, onların əli ilə Qarabağa yerləşmələri, burada fitnə-fəsad törətmələri məlumdur. Hətta Azərbaycan xanlıqlarına sığınan beş-üç erməni də Qriqorian kilsəsinin sifarişilə xanlıqlara xəyanət edib. Türkmənçay müqaviləsindən sonra İrandan Qarabağa köçürülən ermənilər yenə də Qriqorian kilsəsinin fitvası ilə yerli albanlara, eləcə də Alban kilsəsinə tapınan azsaylı xalqların nümayəndələrinə qarşı amansızlıq ediblər. Qarabağdakı Alban kilsəsi ləğv edilərək onun statusunun Qriqorian kilsəsinə verilməsi nəticəsində ermənilər albanları, udiləri və digər xristianları qriqorianlaşdırdılar. Onların bu xəyanətləri Çar Rusiyasının dəstəyilə həyata keçirilirdi. Erməni Qriqorian kilsəsi başqa dövlətlərə yarınmaq məqsədilə tarixi Azərbaycan və türk dövlətlərinə çox böyük xəyanətlər edib” - deyə Q.Hacıyev qeyd etdi.
O bildirdi ki, bu kilsənin xəyanətləri barədə çoxlu kitab yazılmalı, çap edilərək müxtəlif xarici ölkələrə yayılmalıdır. Q.Hacıyev onu da vurğuladı ki, bugünkü erməni dövlətini də yaşadan hələlik Qriqorian kilsəsidir. Ermənistan, Qriqorian kilsəsi və xaricdəki erməni lobbisi dünyada türklərə qarşı törədilən terrorun başında dayanırlar. Müsahibimiz hesab edir ki, ermənilərin əli ilə həyata keçirilən bütün terror hadisələrinin ilhamvericisi Qriqorian kilsəsidir.
İradə SARIYEVA