Elşən Həsənov: “Rusiya kimi ölkədə belə bir hadisənin baş verməsi dəhşətli dərəcədə biabırçılıqdır”
Rusiyanın Armavir şəhərinin prokurorluğu şəhər əhalisinin Zəngəzurda və Dağlıq Qarabağda azərbaycanlıların kütləvi şəkildə öldürülməsində əli olan millətçi Qaregin Ter-Arutyunyanın (Njde) xatirə lövhəsinin ləğv edilməsi ilə əlaqədar müraciətini diqqətsiz qoyub.
Qeyd edək ki, həmin xatirə lövhəsi 2012-ci ildə yerli erməni məbədinin ərazisində quraşdırılıb. Rusiya nəşrlərinin yazdığına görə, müraciətin diyar prokurorluğuna və Baş Prokurorluğa ünvanlanmasından bir il keçsə də, hələlik bir reaksiya yoxdur: “Hakimiyyət Üçüncü reyxə xidmət etmiş Njdenin xatirə lövhəsinin ləğvi məsələsinə barmaqarası baxır. Onun lövhəsi həmin faşist işğalçıları ilə vuruşmuş Sovet İttifaqı qəhrəmanlarının xatirə lövhələri ilə yanaşı asılıb”.
Şəhər prokurorluğu sakinlərin müraciətini baxılmaq üçün Armavir şəhər administrasiyasına yollamaqla işini bitmiş hesab edib. Hətta müvafiq yoxlamanın keçirilib-keçirilməməsi belə məlum deyil.
Şəhər administrasiyasının da vəziyyətə yanaşması birmənalı deyil. Mənbə bildirir ki, xatirə lövhəsinin açılışında Armavir şəhər administrasiyasının rəhbərinin müşaviri Vladimir Pavlyuçenkov iştirak edib. Lakin 2017-ci ildə administrasiya bu məsələyə aidiyyətinin olmamasını vurğulayıb və əlavə edib ki, lövhə özəl mülkiyyətin ərazisində yerləşir.
Lakin şəhər administrasiyası məsələni diqqətdən tam kənarda da qoymayıb. Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin Baş informasiya-analitik mərkəzinə sorğu göndərilib. Njdenin cinayət işi barədə qeydiyyat olduğu təqdirdə xatirə lövhəsi ləğv edilə bilərdi. Lakin nazirlikdən məlumat verilib ki, Njde barədə onlarda məlumat yoxdur.
Müraciətin müəllifləri aydınlaşdırıblar ki, Njde barəsində cinayət işinin qeydiyyat vərəqəsi Rusiya DİN-in Vladimir vilayəti üzrə idarəsindədir. Oradan isə məlumat verilib ki, erməni faşist 1948-ci ilin aprelində ittiham edilib və 25 il müddətinə həbs cəzasına məhkum olunub. 1955-ci ilin dekabr ayının 21-də Ter-Arutyunyan həbsxanada ölüb. Bildirilib ki, “ölmüş məhbusun vərəqəsinin surəti prokurorluğun müraciəti əsasında təqdim edilə bilər”. Lakin prokurorluq bu istiqamətdə hər hansı iş görməyə tələsmir.
Armavir prokurorluğunun Njde ilə bağlı tutduğu mövqeni necə dəyərləndirmək olar?
Ekspert Elşən Həsənov qəzetimizə bildirdi ki, Rusiyanın rəsmi dairələri heç vaxt Njdeyə müsbət münasibət bəsləməyiblər: “2017-ci ilin sonlarında Rusiya Müdafiə Nazirliyinin rəsmi orqanı olan “Zvezda” telekanalı Njdenin qəhrəmanlaşdırılmasına görə rəsmi İrəvanı kəskin tənqid etmişdi. İrəvanda erməni faşizminin banisi Qaregin Njdeyə heykəl qoyulub. Bu faktdır. Həmin heykəlin açılışında Ermənistan dövlətinin rəhbərləri də iştirak ediblər. Ermənistanda iqtidarda olmuş Serj Sarkisyanın lideri olduğu Respublikaçılar Partiyası bu faşist görüşlü insan qəssabını özlərinə öndər saydıqlarını açıq bəyan etmişdilər. Heykəldən öncə ermənilər 2012-ci ildə onun haqqında bir film də çəkiblər. Həmin filmin büdcəsi 7 milyon ABŞ dolları təşkil edib.
Njdeyə heykəl qoyulması onu göstərir ki, irqçilik və faşizm Ermənistanın dövlət siyasətidir. Dünyanın terrorçu hesab etdiyi şəxslər - başda Andranik Ozanyan olmaqla, Stepan Şaumyan, Dro, Njde, Varujan Karapetyan, Monte Melkonyan, Vazgen Sarkisyan qəhrəman hesab olunurlar. Qaregin Njde da belə cinayətkarlardan biridir. Onun yaratdığı cərəyan təlimi, əslində, erməni faşızmidir. Faşizmin təməl fəlsəfəsi olan Nasional Sosialist təlimidir. Ermənistanın ilk millətçi partiyalarından olan “Daşnaksütyun”un da simvolu faşizmin qəbul etdiyi xəncərli xaçdır. Ermənilər saxta soyqırım iddialarını xərçəng kimi bütün dünyaya yaydıqları kimi, Njdeni də başqa ölkələrə həzm etdirmək istəyirlər. Rusiya kimi ölkədə belə bir hadisənin baş verməsi isə dəhşətli dərəcədə biabırçılıqdır. Çünki həmin ölkə faşizmlə mübarizənin önündə gedib. Milyonlarla rus öz canını faşizmlə mübarizədə qurban verib. Faşizm cəlladının məhz Rusiyada xatirəsinin əbədiləşdirilməsi həmin adamların ruhuna hörmətsizlikdir. Bilirsiniz ki, Rusiyada güclü erməni lobbisi var. Armavir şəhərində onlar heç də zəif deyil. Prokurorluğun məsələyə bu şəkildə laqeyd yanaşması ermənilərin təsiri ilə ola bilər. Biz də, öz növbəmizdə, çalışıb şəhər əhalisinin tələbinə dəstək verməliyik. Bu məsələni maksimum ictimailəşdirək ki, həmin faşistin tör-töküntülərini Armavirdən yığışdırsınlar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
