Məlum olduğu kimi, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi sentyabrın 11-dən 20-dək ölkə ərazisində Ermənistan və Amerika Birləşmiş Ştatlarının “Eagle Partner-2023” birgə hərbi təlimlərinin keçiriləcəyini açıqlayıb.
Moskva Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvlərinin müttəfiqləri ilə təlimlər praktikasına riayət etməsi mövqeyindən çıxış edir. Bunu Rusiya Federasiyası xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov sentyabrın 11-dən Ermənistan ərazisində keçiriləcək Ermənistan-ABŞ birgə hərbi təlimlərini şərh edərkən deyib:
“Ermənistan KTMT-də müttəfiqdir, biz müttəfiqlik ruhunda bu ittifaqa üzv olanlarla təlimlərin keçirilməsi praktikasına riayət edilməsindən çıxış etmişik və çıxış edirik. Əlbəttə, biz buna diqqət yetirdik. Erməni müttəfiqlərimizin, Ermənistandakı müttəfiqlərimizin ən ciddi diqqətini ona yönəltdik ki, biz bunu narahatlıq kimi qəbul edirik".
İran Ermənistanın ABŞ-la hərbi təlimindən qorxuya düşüb. Bu məsələyə sadəcə yumşaq bir bəyanatla reaksiya verib. Bildirikir ki, İran prezidenti ilə Paşinyanın telefon danışığı olub və ardınca İran prezidentinin müavini "X" şəbəkəsində incik tonda bir status yazıb: “Regionda "3+3" formatından kənar xaricilərlə əməkdaşlıq, hərbi təlimlər, şübhəli səfərlər vəziyyəti çətinləşdirir və regionda hər hansı dəyişiklik bizim üçün qırmızı xətdir”.
Çox maraqlıdır ki, Azərbaycanın İsraillə hərbi sahədə əməkdaşlığını hədə ilə qarşılayan İran bu məsələdki narahatlığını bir qədər zəif tonda ifadə edir. Bunun səbəbi nə ilə bağlıdır?
Hərbi-siyasi şərhçi Emin Həsənli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan tarix boyu tabeçiliyində yaşadıqları dövlətlərə xəyanət ediblər: “Zamanında bunu Osmanlıya , indi də bu xəyanəti Rusiyaya qarşı edirlər. Erməniləri Qafqaza gətirib səpələyən də məhz ruslar olub. İndi də ermənilər İrana qarşı addımlar atmağa bsşlayıblar. Ermənistanın əsas asılılığı İran və Rusiyadandır. Uzun illər blokada şəraitində yaşamağa özünü məhkum edən Ermənistana nəfəslik açan da məhz İran oldu. Onlara qaz, ərzaq və hətta silah-sursat verirdi. İran : ABŞ və İsraili özünə düşmən hesab edir. Vaşinqtonun Ermənistanla keçirə biləcəyi birgə hərbi təlim həm İranın , həm də Rusiyanın ziyanınadır. Ermənistan KTMT üzvü kimi bunu edə bilməz. Çünki bu, onun prinsiplərinə ziddir. Ermənilər həm də İranla müttəfiqdir. Bu səbəbdən də Ermənistan konkret seçim etməlidir. Ya ABŞ və Qərbə, ya da Rusiyaya. ABŞ onu tələsdirir. Onların ən böyük səfirliyi İrakdan sonra məhz Ermənistandadır. 1500-dən çox səfirlik əməkdaşı adı ilə Ermənistandadır. Təlim adı ilə ora əlavə qüvvələr gəlir. Kreml və İran bu məsələyə açıq narahatçılıqlarını ifadə etdilər. İranın regiona böyük təsiri var. ABŞ -ın öz marağını ifadə etmək elə də asan deyil. Bunun üçün ən optimal ölkə kimi Ermənistanı seçiblər. İranla sərhəd olan ölkəyə birbaşa ona düşmən ölkənin qoşunlarının gəlməsi təhdidir. Tehran buna görə çox narahatdır. Rusiya qoşunlarının Ermənistandan çıxarılması isə açıq tələb kimi qoyulur. Reallıq budur ki, Rusiya bölgəni tərk etməyib. Nə də ABŞ tam gəlməyib. Buna görə də Ermənistanən bu cür sərt manevrləri ona yaxşı nəsə vəd etmir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
