Qarabağda məskunlaşan ermənilər üçün ərzaq yüklərinin çatdırılmasında Ağdam-Xankəndi yolundan istifadə olunmasına beynəlxalq dəstək və çağırışlar artır. Hər halda Rusiyanın, ABŞ-ın, Avropa ittifaqının yanaşması da bunu təsdiq edir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova qeyd olunan xüsusda bildirir ki, Moskva humanitar yüklərin Ağdam marşrutu ilə maneəsiz buraxılmasının tərəfdarıdır. Onun sözlərinə görə, məlum məsələ Rusiya XİN-in Azərbaycan-Ermənistan normallaşması üsrə xüsusi nümayəndəsi İqor Xovayevin İrəvan səfərində ətraflı müzakirə olunub: “Bu günlərdə o Bakıda olub. Onun azərbaycanlı tərəfdaşlarımızla müvafiq məsləhətləşmələri olub. Biz Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin kompleks üçtərəfli razılaşmaları əsasında hərəkət edirik. Biz humanitar yardımın maneəsiz olaraq həm Laçın, həm də Ağdam marşrutu ilə regiona çatdırılmasının tərəfdarıyıq və məlum məsələnin lazımsız siyasiləşdirilməməsinə çağırırıq”.
O vurğulayır ki, Rusiya məsələni siyasiləşdirməyin əleyhinədir: “Ermənistan hakimiyyətinin ritorikası təkcə məsuliyyəti başqalarının üzərinə atmaq deyil, həm də məsələnin həllini çətinləşdirmək məqsədi daşıyır. Rusiyaya qarşı ittihamlar yolverilməzdir. Ölkəni təmsil edən insanlar öz bəyanatlarında daha məsuliyyətli olmalıdırlar”. Məsələ, prezident İlham Əliyevin ABŞ dövlət katibi Antoni Blinkenlə telefon danışığı zamanı da diqqət mərkəzində olub. Azərbaycan prezidenti qeyd edib ki, Ermənistan və onun Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaratdığı və dəstəkləməkdə davam etdiyi qondarma separatçı rejim Ağdam-Xankəndi yolunun açılmasına qərəzli şəkildə imkan vermir və bu yoldan istifadənin qarşısının alınması üçün süni maneə və əngəllər yaradır, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin xətti ilə bu yolla yüklərin daşınması barədə əldə olunmuş ilkin razılaşmadan imtina edib. Dövlət başçısının sözlərinə əsasən, Ağdam-Xankəndi yolundan istifadədən bu formada imtina etmək siyasi manipulyasiyadır və həmin ərazidə guya humanitar, yaxud qida böhranının yaşandığını iddia etmək üçün məqsədyönlü yalandır. Ağdam-Xankəndi yolunun açılmasından sonra Azərbaycanın gömrük və sərhəd-nəzarət rejimi qaydaları tətbiq edilməklə Laçın-Xankəndi yolu açıla bilər. Bundan başqa, prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, dövlətimiz tərəfindən separatizmin bütün təzahürləri qəbulolunmazdır. Azərbaycan prezidenti qeyd edib ki, ölkəmizlə razılaşdırmadan Ermənistan tərəfindən Azərbaycanın “Laçın” sərhəd-keçid məntəqəsinin qarşısına humanitar təyinatlı olduğunu iddia etdikləri yüklərin gətirilməsi Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmaqdır, ölkəmizin ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə hörmətsizlikdir. Azərbaycan prezidenti Ermənistanın bu kimi siyasətinin sülh müqaviləsi üzrə danışıqlara ciddi zərər vurduğunu bildirib.ABŞ dövlət katibi Antoni Blinken sülh müqaviləsinin imzalanması və Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində səylərini bundan sonra da davam etdirəcəklərini bildirib, Bakı ilə Xankəndi arasında birbaşa təmasları dəstəklədiklərini vurğulayıb. Bunlar fonunda ABŞ Dövlət Departamenti bildirir ki, Bakı və Xankəndindən olan nümayəndələr təxirə salınmadan bir araya gələrək Qarabağın əhalisinə əlavə təchizat marşrutlarından istifadə etməklə zəruri ərzaqların daşınması barədə razılığa gəlməli və bütün həll olunmamış məsələlərin müzakirəsini davam etdirməlidirlər. Burada əlavə təchizat marşrutları deyilərkən məhz Ağdam-Xankəndi yolu nəzərdə tutulur.
Qeyd edək ki, Avropa İttifaqı da ötən ay yayadığı bəyanatda tədarükün, gündəlik təlabatların təmin edilməsi üçün Ağdam yolundan da istifadənin konkret və davamlı həllin bir hissəsi ola biləcəyinə qətiyyətlə inandığını bildirib. Amma beynəlxalq çağrışlara da zidd olaraq Qarabağ ermənilərinin təmsilçiləri isə Ağdamdan Xankəndinə gedən yolu bağlayaraq, Azərbaycandan gələcək humanitar yükləri qəbul etməyəcəklərini bildirib. Xatırladaq ki, avqustun 29-u Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti Qarabağdakı erməni sakinlərə Ağdam-Xankəndi marşrutu ilə apardığı 40 ton un məmulatlarından ibarət humanitar yardım Qarabağın erməni təmsilçiləri tərəfindən qəbul edilməyib. Beynəlxalq hüququn prinsiplərinə görə, humanitar yardımın hansı marşurutla getməsini dövlətin özü həll edir. Azərbaycan hər zaman Xankəndi ətrafında yaşayan ermənilərə bütün dəstəyi verməyə, o cümlədən humanitar yardım etməyə hazır olduğunu bildirib. Ağdamdan göndərilən humanitar karvan yükü də bundan xəbər verir. Ermənilərin doğrudan da buna ehtiyacları varsa, humanitar yardımı qəbul etməli idilər. Amma əksinə gedərək, yolu bağlamaq, bloklar yaratmaq, rus sülhməramlılarına hədə-qorxu gəlmək yolunu tuturlar. Deməli, əsas məsələ heç də yardım deyil. Separatçı rejim rəhbərliyinin əsas istəyi separatizmi, terroru davam etdirməkdir. Digər tərəfdən, məqsədləri beynəlxalq aləmə guya humanitar vəziyyətin ağır olduğu barədə yalanlar uydurmaqdır. Belədə, ermənilər sui-istifadə edərək məsələni siyasiləşdirmək istəyirlər. Lakin Azərbaycan bun aimkan vermək niyyətində deyil. Qısa sürəcək hərbi əməliyyatlarla məsələ birdəfəlik həllini tapa bilər. Bunu ermənilər də yaxşı bilir. Azərbaycan isə hələlik səbr edir. Amma bu səbr də sonsuz deyil.
Tahir TAĞIYEV
