Son günlərdə Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələrinin şərti sərhəd zonasının müxtəlif istiqamətlərində Azərbaycan ordusunun mövqelərini atəşə tutması halları xeyli artıb. Ordumuzun bölmələri tərəfindən hər belə halda konkret cavab tədbirləri görülür. İndi Ermənistanda narahatlıq artır ki, Azərbaycan ordusu tərəfindən görülən cavab tədbirləri ermənilərə baha başa gələcək.
Eyni zamanda etiraf edilir ki, bu dəfə onlara nə ruslar, nə fransızlar, nə də başqaları kömək etməyəcək. Erməni hərbi ekspert Hayk Nahapetyan bildirir ki, bunlar rəsmi İrəvanın siyasətinin nəticələridir: “Nikol Paşinyan nəhayət ki, KTMT və Rusiyadan hərbi yardım almaq və vətənimizin sərhədlərini birlikdə müdafiə etmək təklifini bağlayıb. Keçən il KTMT sammiti zamanı Ermənistana KTMT-dən hərbi yardım paketi təklif edilmişdi, bu paketə hərbi və hərbi-texniki əməkdaşlıq, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində müşahidəçilərin yerləşdirilməsi daxildir. Amma Paşinyan bundan imtina etdi, müvafiq sənədi imzalamadı. Bundan sonra Mariya Zaxarova 5 dəfə bəyan edib ki, konsensusun olduğu halda KTMT yenidən bütün Ermənistan-Azərbaycan sərhədi boyunca sülhməramlı qüvvələrini yerləşdirməyə hazırdır. Lakin İrəvan bunu etmir. Bu, o deməkdir ki, indi Azərbaycanla sərhəddə daynanan ordu hissələri toqquşma zamanı məhv ediləcək,. Amma sülhməramlı qoşunların funksiyası, silahlanması və peşəkar hazırlığı ölçülə bilməz və KTMT üzvü olan 5 dövlətin sülhməramlılarının sərhədə silah və bayraqlarla dayanması özlüyündə bir göstərici ola bilərdi. İkincisi, Ermənistan iki dəfə burada KTMT hərbi təlimləri keçirməkdən imtina edib. Yəni aylarla davam edə biləcək bu təlimlər də daxil olmaqla, hərbi təlimlər zamanı bura on minlərlə hərbçi gələ bilərdi. Bundan başqa, İran İslam Respublikasının hərbi hissələri də hərbi təlimlərdə iştirak edə bilər. Ermənistan həmçinin iki dəfə öz hərbi birləşmələrinin KTMT-nin digər ölkələrinin ərazilərində keçirilən hərbi təlimlərdə iştirakından imtina edib. Bu, o deməkdir ki, ölkəmiz buna hazır deyil. Azərbaycan ildə 10-dan çox hərbi təlim keçirir”. Ekspertin fikrincə, sərhəddə atışmalar davam edərsə, Azərbaycan hərbi texnika və şəxsi heyəti sərhədə çəkə bilər: “Bu halda onlar ən azı 13-14 sentyabr tarixlərində ssenari üzrə hərəkətə keçə bilər, o cümlədən Naxçıvanla sərhəddə, bizim bir çox yerdə üstünlüklərimiz var, azərbaycanlılar bu üstünlüyü neytrallaşdırmağa çalışacaqlar. Xüsusilə Paşinyanın İtaliya mətbuatına son müsahibəsində verdiyi mövqeyi nəzərə alsaq, hərbi əməliyyatların baş verməsi ehtimalı artır. O, yumşaq desək, ruslara dedi: “Siz gedə bilərsiniz, siz yoldasınız, yanlış təhlükəsizlik arxitekturası seçilib”. Ruslar bunu həzm etməyəcəklər”. Əslində, rus ekspertlərinin açıqlamaları da Hayk Nahapetyanın Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə dair dediklərinin reallıqdan uzaq olmadığını göstərir. MDB Ölkələri İnstitutunun Qafqaz şöbəsinin müdiri Vladimir Novikov qeyd edir ki, Nikol Paşinyan Ermənistan cəmiyyətində ona qarşı olan narazılığa görə Rusiyadan “ildırım sipəri” kimi istifadə edir.
Ekspert qeyd edib ki, Nikol Paşinyana “ildırım sipəri” lazımdır: “Ermənistan cəmiyyətində ona qarşı yığılan mənfi enerjini yönəltmək istədiyi “ildırım sipəri” Rusiya şəklindədir”. Analitik izah edib ki, 2018-ci ildə hakimiyyətə gələn Paşinyan faktiki olaraq Qarabağ üzrə danışıqlar prosesini sıfırlayıb: “O, uduzub və Minsk qrupu çərçivəsində danışıqlar barədə heç nə deyilməyən bəyanatı imzalamağa məcbur olub”. "Valday" Beynəlxalq diskussiya klubunun İnkişaf və Dəstək Fondu Şurasının sədri Andrey Bıstritski Paşinyanın ritorikasını təhlükəli adlandıraraq qeyd edib ki, o, dünya ictimaiyyətini manipulyasiya etməyə cəhd göstərir. Həmçinin əlavə edib ki, Ermənistan elitası nəhəng beynəlxalq əlaqələrə malikdir və özünün maraqlarını müdafiə etmək üçün qarşılıqlı şəkildə bir-birini rədd edən siyasi qüvvələr arasında olduqca ziddiyyətli bir balans tapmağa çalışır: “Bu, orada vahid xəttin mövcud olmadığından xəbər verir. Bu ikimənalı ritorika İrəvanın həyata keçirməyi planlaşdırdığı real siyasətdən ciddi fərqlənir. Müvafiq bəyanatların Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi ilə bağlı vəziyyətə mənfi təsirini istisna etmək olmaz. Erməni ritorikasında təhlükəli qeyri-ciddilik təəssüf ki, həqiqətən respublikanın həyatında və birbaşa yerlərdə vəziyyət üçün təhlükəli və əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb ola bilər". Maraq doğuran hal odur ki, Rusiya ilə təlimlərdən imtina edən Ermənistan Qərblə münasibətdə fərqli mövqe sərgiləyir. Belə ki, Ermənistan ABŞ-la birgə təlimlər keçirəcək. Ermənistan və ABŞ-ın "EAGLE PARTNER-2023" birgə hərbi təlimləri sentyabrın 11-dən 20-dək Ermənistan ərazisində keçiriləcək. Ölkənin Müdafiə Nazirliyi bu xüsusda qeyd edir: “Sentyabrın 11-dən 20-dək Ermənistanda, xüsusilə də Müdafiə Nazirliyinin N saylı sülhməramlı briqadasının “Zar” təlim mərkəzində və beynəlxalq sülhməramlı missiyalarda iştiraka hazırlıq çərçivəsində "EAGLE PARTNER-2023" adlı birgə təlimlər keçiriləcək”.İdarənin məlumatında qeyd olunur ki, təlimlərin məqsədi sülhməramlı əməliyyatların tərkib hissəsi kimi beynəlxalq sülhməramlı missiyalarda iştirak edən bölmələr arasında qarşılıqlı fəaliyyət səviyyəsinin artırılması, idarəetmə və taktiki rabitə sahəsində təcrübə mübadiləsi, o cümlədən NATO-nun “Sülh Naminə Tərəfdaşlıq” proqramının “Əməliyyat İmkanları Konsepsiyası”nın planlı qiymətləndirilməsinə erməni hərbçilərinin hazırlığının artırılmasıdır. Rusların bütün bunları xoş qarşılayacağı isə qətiyyən inandırıcı görünmür. Bu səbəbdən Ermənista Azərbaycanla yenidən münaqişəyə girsə, çətin ki, bu dəfə ruslar yardıma gəlsin.
Samirə SƏFƏROVA
