Qarabağ erməniləri arasında əsas siyasi qüvvələrdən biri hesab edilən Samvel Babayan olduqca maraqlı açıqlamalar verib. O qeyd edib ki, Qarabağda yaranmış indiki vəziyyətin aradan qaldırılması üçün Azərbaycana təkliflər təqdim edib. Lakin o, konkret kimə müraciət etdiyini dəqiqləşdirməyib. Həmçinin bu təklifləri hansı kanallarla ötürməsi, hansı cavabı alması barədə də hansısa açıqlama verməyib
“Azatutyun TV”nin efirində Qarabağda qondarma rejimi tənqid edən Babayan iddia edib ki, indiki vəziyyətin həlli yolları var və bu xüsusda hazərladığı təkliflər paketini Azərbaycana göndərib: “Biz onları təqdim etdik, bəzi cavablar var, suallar var, müzakirələr gedir. Biz tam olaraq paketi razılaşdıaracağıq, bundan sonra danışıqlar masası arxasına əyləşəcəyik, nöqtə-bənd həll yolları tapacağıq”. Samvel Babayan öz təklifini yalnız ümumi formada açıqlayıb: əvvəlcə azərbaycanlılarla qarşılıqlı etimada nail olmaq, sonra isə siyasi həll yoluna keçmək. O qeyd edir ki, Qarabağda müxtəlif həll yolları təklif edilsə də digər variantlar qeyri-rasionladır: “Biri deyir ki, gəlin sona qədər mübarizə aparaq, İrəvanda hakimiyyət dəyişikliyi naminə sona qədər ac qalaq. Başqası fikirləşir: dialoqa başlayaq, güzəştə gedək, qarşılıqlı inam, problemləri həll edək. Bu mümkündür? Bəli mümkünüdür. İndi görək Qarabağdakı ermənilər bundan nə seçəcək”. Samvel Babayan Azərbaycanla necə əlaqə saxladığını açıqlamadan iddia edib ki, onda “Qarabağ hakimiyyətinin” də Bakı ilə gündəlik əlaqədə olması barədə məlumat var. Qeyd edək ki, Samvel Babayan sentyabrın 8-nə mitinq də təyin edib. O bildirib ki, erməni əhalisi küçələrə çıxmasa, həmişəlik məhv olacaqlar. Lakin Babayanın mitinqi Azərbaycana qarşı yox, Ağdam-Xankəndi yolunu bloklayan separatçı rejimin hazırki “rəhbərliyi”nə qarşıdır: “Qarabağda baş verənlərin əsas məqsədi Ermənistanda hakimiyyəti dəyişməkdir. Onlar bunu gizlətmir və bildirirlər ki, Ermənistanda hakimiyyət dəyişənə qədər insanlar “aclığa” dözməlidir. İnsanlar küçələrə çıxmalı və öz rəhbərlərini seçməlidir. Əks təqdirdə məhv olacağıq”. Babayan Ağdam-Xankəndi yolunun açılması məqsədilə rəsmi Bakı ilə danışıqlar aparılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb. Belə bir vaxtda Rusiyanın “Kommersant” qəzeti diplomatik mənbələrinə istinadən yazıb ki, Moskva “Lavrov sxemi”ndən əl çəkməyib və Bakıda, İrəvanda səfərdə olan Rusiyanın xüsusi nümayəndəsi İqor Xovayev məhz Rusiyanın təklifləri ilə bağlı regiondadır. Həmin təklifə əsasən, Ağdam yolunun açılmasından sonra
Laçın yolu açılacaq. Xatırladaq ki, Azərbaycan da bunu tələb edir. Qeyd edək ki, prezident İlham Əliyev sentyabrın 5-də Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması üzrə xüsusi nümayəndəsi İqor Xovayevi qəbul edib. Görüşdə regionda vəziyyət, Ağdam-Xankəndi və Laçın-Xankəndi yollarının açılması barədə müzakirələr aparılıb.
Dövlət başçısı Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin erməni əhalisinin nümayəndələrinin reinteqrasiya məsələləri ilə bağlı müzakirələrin aparılması üçün paytaxt Bakıya və ölkəmizin digər şəhərlərinə dəvət olunmasına baxmayaraq, onların bundan imtina etdiklərini diqqətə çatdırıb. İqor Xovayev Rusiyanın Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması və regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün səylərini bundan sonra da davam etdirəcəyini bildirib.
“Kommersant” qəzeti yazır ki, Bakıdan əvvəl İqor Xovayev İrəvanda olub: “Ötən həftə Rusiyanın xüsusi nümayəndəsi İrəvana səfər edib və orada onu Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Hovhannisyan və Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Artur Qriqoryan qəbul ediblər. Rusiyalı diplomat Qarabağın qondarma “xarici işlər naziri” Sergey Kazaryanla da görüşüb. Moskva ilk növbədə Qarabağın düşdüyü “humanitar böhranı” həll etmək, ərzaq, dərman və başqa hər şeyin bölgəyə axmağa başlaması üçün məkik diplomatiyasının köməyi ilə barışmaz rəqibləri barışdırmağa çalışır. Moskva erməni tərəfini Lavrovun sxemini qəbul etməyə inandırmağa çalışır. Xovayevin missiyasının uğuruna zəmanət verilmir. Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlər hər gün pisləşir. “Ermənistan və Qarabağ erməniləri üçün regiona daşımaların Laçın vasitəsilə təmin edilməsi əsas məqamdır” deyə anonim Rusiya rəsmisi “Kommersant”a müsahibəsində qeyd edib və vurğulayıb: “Qarabağda ermənilər Azərbaycanın nəzarətində olmayan təchizat xəttinin olmasını istəyir. Bakı isə tədarükün Azərbaycandaxili marşrutla, yəni Ağdamdan keçməklə reallaşmasını istəyir. Bu, inteqrasiyanı asanlaşdıracaq, belə olan halda hər şey yalnız Azərbaycandan asılı olacaq”. Qəzetin həmsöhbətinin sözlərinə görə, Moskva erməni tərəfini Lavrovun “Ağdam marşrutu açılır, bir gündən sonra Laçın işə başlayır” sxemini qəbul etməyə razı salmağa çalışır: “Rusiya rəsmisi qeyd edib ki, Əliyev administrasiyası Qarabağ məsələsinin beynəlmiləlləşdirilməsini qəti şəkildə rədd edir, çünki hər şeyin onilliklər ərzində müharibədən əvvəlki ləng danışıqlara qayıdacağından ehtiyat edir. Rusiyalı diplomatik mənbə isə qeyd edir: “Bu, Paşinyana belə lazımdır ki, o desin: Mən bu hekayəni beynəlxalq məsələlərə ötürdüm və özümü bütün məsuliyyətdən azad etdim”. Nəşrin həmsöhbəti rəsmi Moskvanın Qərb ölkələrinin Ermənistan-Azərbaycan proseslərində təşəbbüsü ələ keçirməyə çalışaraq paralel formatlar təklif etməsinə dair iddiasını təkrarlayıb: “Bütün çətinliklərə baxmayaraq, Rusiya Cənubi Qafqazdakı mövqeyindən geri çəkilmir. Hələlik mövqelər güclüdür. Azərbaycanın dialoq aparacağı yeganə ölkə Rusiyadır. Başqasının varlığı baxımından Bakı kiməsə icazə vermək fikrində deyil. O, öz mövqeyindədir”.
Nahid SALAYEV
