Prezidentin köməkçisi, Prezident Aparatının xarici siyasət şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “TRT World” telekanalına müsahibəsində deyib ki, Qarabağın erməni sakinləri Azərbaycan vətəndaşlığı üçün müraciət etməlidirlər: “Bu həm də o deməkdir ki, onlar Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməklə Bakının suverenliyini və qanunlarını tanıyırlar”.
O qeyd edib ki, qanun nöqteyi-nəzərindən Qarabağda doğulan ermənilər Azərbaycan vətəndaşlarıdır: “Lakin Qarabağın Ermənistan tərəfindən işğalı zamanı İrəvan ilhaq siyasəti həyata keçirib və regionun, demək olar ki, bütün erməni sakinlərinə qeyri-qanuni pasportlar verib”. Hacıyev vurğulayıb ki, Azərbaycan Qarabağda ermənilərin dil, mədəni, dini və bələdiyyə hüquqlarının qorunub saxlanmasına təminat verir: “Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq konvensiyaların, o cümlədən Avropa Şurasının Milli Azlıqların Müdafiəsi üzrə Çərçivə Konvensiyasının iştirakçısıdır. Bu cür konvensiyalar çərçivəsində biz Qarabağ bölgəsinin erməni sakinlərinin fərdi hüquqlarını təmin etməyə hazırıq”.
Ümumən bütün bunları ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Qarabağda yaşayan sadə ermənilər inteqrasiyaya hər zaman hazır olublar”
Sözügedən məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı reinteqrasiya məsələlərinə bir neçə prizmadan yanaşdı: “Hikmət Hacıyevin səsləndirdiyi fikirlərin hamısı həqiqətdir. Azərbaycan artıq dünyada özünün tolerantlığı ilə, çoxmillətli tərkibi ilə, milli azlıqlara yaratdığı şəraitlə böyük imic qazanıb. Ermənistan isə monomilli dövlətdir. Ermənistandan nəinki azərbaycanlıları, hətta rusları da qovub çıxarıblar. Yəni bu ölkədə qatı millətçi rejim formalaşıb. Qaldı Qarabağda yaşayan ermənilərə, oradakı sadə ermənilər inteqrasiyaya hər zaman hazır olublar. İndi də buna hazırdılar. Ancaq problem ondadır ki, Xankəndidə olan xunta rejimi buna imkan vermir. Sadə ermənilərə imkan vermirlər ki, Azərbaycan haqqında xoş sözlər desinlər. Azərbaycan vətəndaşı kimi qanunlara tabe olub yaşasınlar. Çünki onlar bilir ki, hər hansı bir xoş söz, niyyət mütləq terrorla nəticələnəcək. Ya orda onları küçədə öldürəcəklər, ya da evlərinə basqın edəcəklər. Hətta sonradan bu cinayəti kiminsə üstünə atacaqlar. Deməyim odur ki, bu sahədə erməni quldurları böyük təcrübəyə malikdilər. Reinteqrasiya prosesini gücləndirmək üçün əsasən lazımdır ki, Qarabağdakı silahlı dəstələr tərksilah edilsin. Hansısa böyük dövlətin maraqlarına xidmət edən marionet rejimlər olmasın və Azərbaycana xoş niyyəti olan insanlar bu prosesdə səlahiyyətlərə sahib olsunlar. Əsl xalq diplomatiyasına indi ehtiyac var. Hesab edirəm ki, hər iki tərəfdən bu işə dəstək verənlərin görüşməsinə, dialoquna böyük ehtiyac olduğu üçün bu iş təşkil olunmalıdır. Azərbaycanın əldə etdiyi qələbələr, ölkəmizin gündən-günə güclənməsi Qarabağda yaşayan ermənilərin inteqrasiyasına kömək edir. Artıq onlar əvvəlki nağıllara inanmırlar. Bir də Rusiyanın sülhməramlı adıyla yerləşən qüvvələrinin bu işə mane olmasını da qeyd etmək lazımdır. Çünki 44 günlük müharibədən sonra artıq Qarabağda yaşayan ermənilərin böyük əksəriyyəti oranı tərk etmişdi. Sonradan Qarabağda onların qalmasını təmin etmək üçün Rusiya qüvvələri zorla erməniləri geri qaytardılar. Yenidən separatçıların silahlanmasına dəstək verdilər. Bu da separatizmin başlanğıcının yeni dövrünü açdı. 2025-ci ilin noyabrında Rusiya qüvvələri Qarabağı tərk edərsə, əlverişli şərtlər yaranarsa, ermənilər sürətlə inteqrasiya edəcəklər”.
Vidadi ORDAHALLI
