Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinə yönəlik təxribatlarından əl çəkmir. Rusiyadakı bütün siyasi dairələr tərəflərin sülhə hazır olmadığı görüntüsünü yaratmağa çalışır. Bu günlərdə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MDB ölkələri üzrə dördüncü departamentinin direktoru Denis Qonçar dedi ki, mümkün qədər tez bir zamanda sülhə nail olmaq barədə Bakı və İrəvandan daxil olan siqnallar o demək deyil ki, tərəflər istənilən şərtlərlə razılaşmağa hazırdırlar. Hələ bir sıra mürəkkəb mövzuların həlli yolları tapılmalıdır.
Daha bir açıqlama ilə Rusiya XİN-in İnformasiya və Mətbuat Departamentinin direktor müavini Aleksey Zaytsev çıxış edib. O bəyan edib ki, Bakı və İrəvanın tezliklə sülhə nail olmaqla bağlı siqnallar hələ tərəflərin istənilən şərtlərlə razılaşmağa hazır olduğunu göstərmir: “Hələ bir sıra mürəkkəb mövzular üzrə həll yolları tapmalıyıq. Son nəticədə yüksək keyfiyyətli, etibarlı razılaşmalar əldə etmək üçün proses mümkün qədər uzun sürməlidir. Kiminsə prosesi sürətləndirməsi, nəyəsə tez bir zamanda nail olması faydalı ola bilər, amma əsas məsələ bundan sonra prosesin necə həyata keçirilməsidir”.
Bununla yanaşı, professor, Rusiya və qonşu dövlətlərin tarixi üzrə ekspert Aleksandr Çeryomin hesab edir ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin imzalanması yeni müharibəyə gətirib çıxaracaq. Onun sözlərinə görə, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıması da prosesə ciddi təsir edib.
Maraqlıdır, Rusiya sülh sazişinin imzalana biləcəyindən niyə bu qədər narahatdır?
“Rusiyanın rəsmi siyasi elitası tərəflər arasında sülh sazişinin imzalanmasını istəmir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev hesab edir ki, Rusiyanın rəsmi siyasi elitası Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanmasını istəmir: “Azərbaycan və Ermənistan arasında olan sülh müqaviləsinin aktullaşdığı bir dövrdə bəzi Rusiya rəsmiləri, ekspertləri tərəflərin sülhə hazır olmaması ilə bağlı fikirlər səsləndirir. Hətta Paşinyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımasının sülh danışıqları prosesində ciddi problemlərə yol açacağını bildirirlər. Rusiya XİN-in İnformasiya və Mətbuat Departamentinin direktor müavini Aleksey Zaytsev isə Bakı və İrəvanın tezliklə sülhə nail olması ilə bağlı siqnalların tərəflərin istənilən şərtlərlə razılaşmağa hazır olduğunu göstərmədiyi fikrini irəli sürüb. Rusiya, hazırda iki ölkə arasındakı problemin həllində sülhməramlı missiyasını yerinə yetirməsinə rəğmən, baş verən hadisələrin mərkəzində olmaq niyyətindədir. Səsləndirilənlər müxtəlif rus siyasətçilərinin fikirləri olsa da, bütün bunlar təsadüfi deyil. Yəni yuxarıdan gələn tezislər əsasında formalaşdırılır. Həm də burada əsas məqsəd vasitəçinin Rusiya olduğunu göstərməkdir. Məlum olduğu kimi, sülh danışıqları prosesində bu və ya digər formada Avropa İttifaqı və Birləşmiş Ştatlar da öz rolunu göstərmək baxımından danışıqlar təşkil edir. Bütün bunlar Qafqazda liderliyi ələ almaq məqsədi daşıyır. Buna görə də sülh sazişinin imzalanmasında onların da rolu özünü göstərir. Rusiya isə bununla razılaşmır. Hesab edirlər ki, onları prosesdən çıxarmaq istəyirlər. Ona görə də Rusiya bununla razılaşmaq istəmir. Çünki Moskva hər zaman Qafqazda lider olması ilə bağlı mif yaradıb. Bu gün isə Ermənistan Rusiyanın əlindən çıxmaq üzrədir. Qərb Ermənistana bu istiqamətdə ciddi şəkildə dəstək göstərir. Bütün bunlar Rusiyanı qıcıqlandırır və rus siyasətçilərinin, rəsmilərinin mənfi şərhlər verməsinə gətirib çıxarır. Onlar istəyirlər ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması ən yaxşı halda Rusiyanın vasitəçiliyi ilə həyata keçirilsin. Lakin cənab Prezident dəfələrlə vurğulayıb ki, kimin ev sahibliyi etməsindən asılı olmayaraq, Azərbaycan nəticəni gözləyir. Harda sülh sazişinə sürətli yaxınlaşma varsa, biz də ona uyğun olaraq hərəkət edəcəyik. Yəni Azərbaycan milli maraqlarına uyğun addım atacaq, bu yolda kimin ev sahibliyi etməsinin isə fərqi yoxdur. Ancaq biz görürük ki, Rusiya məsələnin birdəfəlik həllini istəmir. Rusiya istəyir ki, məsələ həll olunmamış qalsın və hər iki tərəf Moskvadan asılı qalsın”.
Vidadi ORDAHALLI
