Beynəlxalq hüquq sahəsində aparıcı mütəxəssis, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin keçmiş baş prokuroru, Harvard və Yel universitetlərinin müəllimi Luis Moreno Okampo hesabat hazırlayıb.
Qərəzli yanaşmalara söykənən hesabatda keçmiş prokuror iddia edib ki, guya Azərbaycan Qarabağı blokadaya alaraq erməniləri soyqırıma məruz qoyur. Bununla bağlı uğursuz müqayisələr aparıb və iddia edib ki, Qarabağda 120 min erməninin “genosidi” davam edir.
Daha sonra bir az da irəli gedərək, Prezident İlham Əliyevə bununla bağlı böhtan atıb: “Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin soyqırım niyyətlərinin olduğunu düşünmək üçün ağlabatan əsaslar var: o, hətta Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi müvəqqəti tədbirlərlə bağlı qərarlarında ona bildiriş verdikdən sonra da Laçın dəhlizini bilərəkdən bağlayır. Prezident Əliyev Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilərin həyati ehtiyacları ilə təmin olunmasına qəsdən əngəl törədib”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, Azərbaycana böhtan atdığına, həm dövlətin, həm də prezidentin reputasiyasına ziyan vurmağa çalışdığına görə Luis Moreno Okamponu Beynəlxalq Məhkəməyə vermək mümkündürmü? Çünki o, Azərbaycanı olmayan hərəkətlərdə ittiham edir. O üzdən, bu şəxslə bağlı beynəlxalq hüquqi müstəvidə hansı addımlar atılmalıdır? Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən il Ukrayna Rusiyanı genosiddə ittiham etdi. Genosid ittihamını özünə təhdid bilən Rusiya əks iddia qaldırdı. Düzdür, Rusiyanın iddiası qəbul olunmadı, amma presedent var. Məsələ ondadır ki, Azərbaycanın iddiası əsaslıdır. Çünki heç bir genosid həyata keçirməyib.
“Okampo böhtan xarakterli fikirlər səsləndirdiyi üçün onun yaşadığı yer üzrə məhkəməyə müraciət etmək olar”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən sabiq millət vəkili, hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında buna bir qədər fərqli rakursdan yanaşdı və fikirlərini belə əsaslandırdı: “Məsələ ondadır ki, fərdlərlə bağlı Beynəlxalq Məhkəmədə böhtan və təhqir kimi məsələlərə baxılmır. Beynəlxalq Məhkəməyə insan hüquüqlarının pozulması, dövlətlər arasında münasibətlərlə bağlı, humanitar və digər hüquqların pozulması ilə bağlı, hətta cinayət xarakterli məsələlərlə bağlı müraciət etmək olar. Ancaq böhtan və təhqirlə bağlı beynəlxalq məhkəmələrə müraciət etmək mümkün deyil. Lakin bütün bunlar heç də o demək deyil ki, Luis Moreno Okampo cəzasız qalmalıdır. Yaxud da beynəlxalq müstəvidə nəsə etmək olmaz. Təbii ki, yox. Prinsip etibari ilə Okamponun yaşadığı yer üzrə məhkəməyə müraciət etmək olar. Çünki onun səsləndirdiyi fikirlər böhtandır. Ona görə də müvafiq tədbirlər bu çərçivədə görülə bilər. Düzdür, bu, uzun və çətin bir prosedurdur. Bunun üçün müəyyən vəkillər tapılmalıdır, həmin vəkillər şəxslə işləməyə razılıq verməlidilər. Daha doğrusu, yaşayış yeri üzrə Azərbaycan tərəfi ilə işləməyə razılıq verməlidilər. Yaxud da materialın çap olunduğu yer üzrə müraciət edib onun təkzib verməsini və yaxud da məsuliyyətə cəlb olunması məsələsini qaldırmaq olar. Ancaq yalnız sabiq prokurorun hazırladığı hesabatla bağlı Beynəlxalq Məhkəməyə müraciət mümkünsüzdür. Bir daha qeyd edim ki, beynəlxalq məhkəmə bu cür fərdi xarakterli böhtan məzmunlu hesabatlara baxmır. Fərq məhz bununla bağlıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
