Məlum olduğu kimi, ötən həftə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin MDB ölkələri üzrə dördüncü departamentinin direktoru Denis Qonçar Azərbaycanın hüquq sistemini təftiş məzmunlu açıqlama ilə çıxış etmişdi.
D.Qonçar bəyan etmişdi ki, məlum çətinliklərdən ən mühümü Azərbaycanın hüquq sahəsi çərçivəsində Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və onların hər kəs tərəfindən tanınan hüquqlarına riayət olunması problemidir.
Düzdür, Qonçarın bu açıqlaması ekspertlər tərəfindən birmənalı qarşılanmadı. Məsələn, politoloq Aydın Quliyev bununla bağlı şərhində qeyd etmişdi ki, Qonçar bununla Azərbaycanın konstitusiya dəyişikliyinə getməsinə və konstitusiyada erməni təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni maddənin olmasına eyham vurur.Ya da ermənilərin hüquq və təhlükəsizlikləri barədə keçmiş sovet dövründə olduğu kimi ayrıca Azərbaycan Respublikası Qaununun qəbul edilməsinə işarə edir... Ancaq bütün bu fikirlər, təhlillər rəsmi təsvir deyil. Sözügedən məsələ elə bir həssas məsələdir ki, buna Azərbaycanın rəsmi yanaşması olmalı idi. Həmçinin, Qonçardan səsləndirdiyi fikrə görə izahat tələb olunmalıydı. O mənada ki, bununla onlar nə demək istəyir. Çünki onun fikirləri faktiki olaraq Qarabağ ermənilərini separatçılığa təşviq edir, bu yöndə onları qızışdırır. Demək istəyir ki, biz də sizin yanınızdayıq, hərəkətinizə dəstək veririk və sizin hüquqlarınızın ayrıca təsbit olunması mövqeyindəyik.
Bununla bağlı Rusiyadan rəsmi izah tələb olunması məsələsinə ekspertlər necə baxır?
“Separatçılar ətrafında halqanın daraldığı bir vaxtda Moskvanın bu mövqeyi separatçı tör-töküntülərə güc verir”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən “Yeni Xətt” Müstəqil Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynov hesab edir ki, bununla bağlı mütləq Rusiya XİN-dən rəsmi izahat tələb olunmalıdır: “Nəyə görə? Ona görə ki, Qonçar rəsmi şəxsdir. Bunu hansısa şovinist rus politoloqu, Liberal Demokrat Partiyasının deputatı desəydi, hardasa görməzdən gəlmək olardı. Çünki onsuz da Rusiyada bəlli dairələrin ermənipərəst mövqedən çıxış etməsi yeni bir şey deyil. Ancaq Qonçar rəsmi şəxs olduğu üçün onun fikirləri Rusiyanın mövqeyi kimi qəbul olunur. Bu da çox təhlükəlidir. Məlum olur ki, Rusiya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanısa da, reallıqda belə deyil. Təbii ki, Qonçarın bu yanaşması separatçılar tərəfindən müsbət qarşılanır. Onlar görəndə ki, Rusiya hansısa formada Azərbaycanın suverenliyini, Konstitusiyasını şübhə altına alır, bu zaman daha da ümidlənirlər. Üstəlik, indiki dövrdə, yəni separatçılar ətrafında halqanın daraldığı bir vaxtda Moskvanın bu mövqeyi separatçı tör-töküntülərə güc verir. Daha da həyasız mövqedən çıxış edərək tələblər irəli sürürlər. O baxımdan Rusiya XİN-dən bununla bağlı rəsmi izahat tələb olunmalıdır ki, Moskvanın əsl niyyəti nədən ibarətdir. Biz bunu görməzdən gəlsək, sabah hansısa digər Rusiya rəsmisi daha həyasız, diplomatik normalara zidd mövqedən çıxış edə bilər. Biz nəzərə almalıyıq ki, Rusiyanın sağı-solu bəlli deyil. 44 günlük müharibədən sonra prezident Vladimir Putin dedi ki, beynəlxalq hüquqa görə Qarabağ Azərbaycan ərazisidir. Daha sonra dedi ki, status məsələsi gələcəyin işidir. Ona görə də Rusiyaya heç vaxt etibar etmək olmaz”.
Vidadi ORDAHALLI
