Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibəsində dedi ki, Qarabağda sadə insanların ürəyində nifrət yoxdur:
“Faktiki olaraq biz erməni əhalinin yaşadığı bir neçə kənddən keçən yeni Laçın yolunu tikməyə başlayanda xalqlar arasında təmaslar oldu. Mənə məlumat verildi ki, yolun inşası ilə məşğul olan işçilərlə erməni icması arasında təmaslar qurulub və onlar demək olar dərhal dostlaşıblar. Əgər tikintinin birinci ayında rusiyalı sülhməramlılar hər iki tərəfin təhlükəsizliyini təmin edirdilərsə, sonradan onlar, sadəcə olaraq, çıxıb getdilər. Rusiya sülhməramlıları yox idi, onlar asanlıqla ünsiyyət qururdular. Beləliklə, bu onu göstərir ki, sadə insanların əksəriyyətinin ürəyində bu nifrət yoxdur”.
Prezidentin dəyərləndirməsindən belə məlum olur ki, sülhməramlılar olmadan da Qarabağda azərbaycanlılarla ermənilər birgə yaşaya bilər.
“Müharibəni, gərgin münasibətləri istəyən revanşist qüvvələr və böyük dövlətlərdir”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlının fikrincə, Prezidentin məlum müsahibəsində ən çox diqqəti cəlb edən məsələlərdən biri budur: “Məsələ ondadır ki, sadə xalqın nümayəndələri bir-biri ilə tez ünsiyyət tapırlar. Bu zaman qardaşlaşma prosesi həyata keçə bilir. Çünki tarixdə müharibə gedən ölkələrdə hətta orduların qardaşlaşması prosesi gedib. Məsələn, orduda cana doyan əsgərlər silahı ataraq səngərdə bir-biri ilə qucaqlaşaraq öz etirazlarını bildiriblər. Azərbaycanda belə proses mümkün deyil. Çünki düşmənçiliyin tarixi kökləri var. Ancaq sadə xalqın arasında ünsiyyətin yaranması, inteqrasiya prosesinin olması halı mümkündür. Çünki dünya tarixi də bunu göstərir. Məsələn, Fransa ilə İngiltərə arasında 100 illik müharibə olub. Bundan başqa, iki dünya müharibəsini başladan Almaniya bu gün Avropa İttifaqının lokomatividir. Bu gün Almaniya ilə Fransa eyni təşkilatlarda təmsil olunur. Şengen məkanında bunlar istədiyi yerə gedə bilirlər. Bunun əsasını hələ 20-ci əsrin əvvəllərində Azərbaycan mütəfəkkirləri “Qafqaz evi” ideyası ilə qoymuşdular. Qafqazda bunu etmək olardı. Lakin rusların Qafqaza köçürdüyü yerli əhali olmayan ermənilərdən Çar Rusiyasının istifadə etməsi buna imkan vermədi. İndi də həmin proses gedir. Hazırki Putin Rusiyasının ermənilərdən alət kimi istifadə etməsi hələ ki, buna imkan vermir. Ortada digər maneələr də var. Ermənistan hakimiyyətinin korrupsioner olması və digər faktorlar buna imkan vermir. Problem ondadır ki, Ermənistandan təkcə Rusiya deyil, Fransa da bir alət kimi istifadə etmək istəyir. Regionda böyük dövlətlərin geosiyasi mübarizəsi getdiyi üçün bu alınmır. Üstəlik, nəzərə almaq lazımdır ki, Ermənistanın müstəqil dövlət yox, forpost ölkə olması da buna mane olur. Ancaq sadə ermənilər müharibə istəmir. Nə Ermənistan erməniləri, nə də Qarabağ erməniləri müharibə istəyir. Laçında adi yol çəkilişində fürsətin yaranmasının şahidi olduq. Müharibəni, gərgin münasibətləri istəyən revanşist qüvvələr və böyük dövlətlərdir. Çünki onlar bundan öz məqsədləri üçün istifadə edirlər. Hesab edirəm ki, bəlli maneələr olmasa, gələcəkdə Xankəndidə, Xocalıda və digər yerlərdə yaşayan ermənilər Azərbaycana inteqrasiya edib firavan yaşaya bilərlər. Gürcüstanda ermənilərlə azərbaycanlılar eyni rayonda, kənddə bir yerdə yaşayırsa, bizdə bu niyə də mümkün olmasın? Bütün bunlar onu göstərir ki, sadə xalqın inteqrasiya etməkdə, mehriban münasibətlər qurmaqda problemi yoxdur”.
Vidadi ORDAHALLI
