“Moskva ilkin şərt olmadan Xankəndi və Bakı arasında danışıqların başlanmasını dəstəkləyir”. Bunu Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova həftəlik brifinq zamanı bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu mövzu maraqlı tərəflərlə gündəmdədir. “Rusiya sülhməramlıları əvvəllər iki nümayəndə heyətinin görüşlərinin təşkilinə kömək ediblər və bundan sonra da lazımi yardım göstərməyə hazırdırlar” deyən M.Zaxarova vurğulayıb ki, Rusiya heç bir ilkin şərt irəli sürmür.
M.Zaxarova Azərbaycanla Xankəndi arasında heç bir ilkin şərt olmadan danışıqların aparılmalı olduğunu deyib. Bununla Rusiya nə demək istəyir? Zaxarova hansı dialoqu deyir?
“Rusiya Qarabağda yaşayan erməni icmasının Azərbaycan cəmiyyətinə reinteqrasiyasından olduqca narahatdır və onların Azərbaycanın mərkəzi hakimiyyətinə tabe olmasını qəti şəkildə qəbul etmək istəmir”
Politoloq Mehman İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə şərhində “Mariya Zaxarovanın bəyanatı Rusiyanın rəsmi mövqeyini göstərir. Rusiya hər zaman istəyib ki, Xankəndidə yaşayan ermənikləri bir tərəf kimi rəsmi Bakı ilə danışıqlar masasına oturtsun, Azərbaycan isə hər zaman bu ideyanı rədd edib. Azərbaycanın erməni əsilli vətəndaşları ilə təmasına, reinteqrasiya və humanitar məqsədli görüşlər keçirtmək istəyinə Rusiya Mariya Zaxarovanın dili ilə rəsmi danışıqlar donu geyindirməyə çalışır. İkincisi, Rusiya hər zaman istər Qarabağda yaşayan ermənilərlə, istərsə də Ermənistanla Azərbaycanın apardığı danışıqların, təmasın, dialoqun təkbaşına və ya Rusiya olmadan üçüncü dövlətin iştirakı ilə aparılmasına qəti şəkildə qarşı çıxıb”-deyə bildirdi.
M.İsmayılovun sözlərinə görə, Rusiya nə Xankəndidə yaşayan erməni icmasının Azərbaycanın rəsmi strukturlarının nümayəndələri ilə təmasını istəyir, nə də Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi ətrafındakı Rusiyasız birbaşa danışıqların aparılmasına imkan verir. “Rusiya istəyir ki, Xankəndi ilə Azərbaycanın rəsmi strukturlarının arasında vasitəçilik etsin və barışa gedən bütün yolları bağlasın, eyni zamanda da İrəvanla Bakı arasındakı rəsmi danışıqlarda mütləq moderatorluğu, hakimliyi özü həyata keçirsin. Üçüncüsü, Zaxarova deyir ki, heç bir ilkin şərt qoyulmadan Xankəndi-Bakı danışıqları aparılmalıdır. Bu danışıq deyil, söylədiyim kimi, dialoqdur, təmasdır. Azərbaycan yolu azmış erməni əsilli vətəndaşları ilə təmas, dialoq həyata keçirmək istəyir. Zaxarovanın dediyi “heç bir ilkin şərt olmadan danışıqlara başlanılmalıdır” fikri Azərbaycana mesajdır. Çünki xatırlayırsızsa, birinci görüşü Rusiyanın sülhməramlı adlandırdığımız qüvvələri Xocalı rayonu ərazisində, onların müvəqqəti yerləşdiyi ərazidə, qərargahda keçirdi. Rusiya bu monopolyanı da əlində saxlamaq istəyir. İkinci, üçüncü dəfə Azərbaycan dəvət etdi və Rusiyanın təzyiqi ilə Qarabağdakı ermənilər bundan imtina etdilər. “İlkin şərt olmadan” o deməkdir ki, yəni Azərbaycan ermənilərə təklif edir ki, Gəncədə, Bakıda, Yevlaxda, yaxud Azərbaycanın istənilən bölgəsində danışıqlar aparsınlar. Rusiya bunu şərt kimi qəbul edir və Azərbaycana da deyir ki, şərt qoymadan dialoqa get. Digər tərəfdən, ermənilər də belə bir informasiya şarı buraxıblar ki, guya Azərbaycanla hansısa bir üçüncü ölkədə görüşəcəklər. Bu dezinformasiyadır. Azərbaycanın rəsmi mövqeyi ondan ibarətdir ki, Azərbaycan öz vətəndaşları ilə öz ərazisində təmas, dialoq qurmaq istəyir. Zaxarova həm də ermənilər tərəfə deyir ki, heç bir ilkin şərt irəli sürmədən yalnız Moskvanın vasitəçiliyi ilə danışıqlar aparın. Zaxarovanın bəyanatında ən yanlış məsələ isə odur ki, o, “Moskva heç bir ilkin şərt irəli sürmədən bu danışıqlarda iştirak edir, onu təşkil edir” deyir, üstəlik də “indiki böhran vəziyyətində” sözünü işlədir. Halbuki, orada heç bir böhran yoxdur, bu, Azərbaycanın reytinqinə, imicinə zərbə vurmaq üçün düzəldilmiş süni məsələdir, ermənilərin apardığı dezinformasiya kampaniyasıdır. Moskva nə ilkin şərt qoyacaqmış? Azərbaycanın dövlət strukturlarının təmsilçiləri öz əhalisi ilə təmas qurmaq istəyir, burda Moskva hansı şərti qoya bilərmiş ki? Dediyim kimi, bu danışıqlar deyil, dialoqdur, təmasdır, ikincisi, Moskva bunu öz monopolyasından buraxmaq istəmir, üçüncüsü, sülhə, reinteqrasiyaya gedən bütün yolları əngəlləmək istəyir. Çünki Rusiya Qarabağda yaşayan erməni icmasının Azərbaycan cəmiyyətinə reinteqrasiyasından olduqca narahatdır və onların Azərbaycanın mərkəzi hakimiyyətinə tabe olmasını qəti şəkildə qəbul etmək istəmir. Bu baxımdan Mariya Zaxarovanın bəyanatında yer alan bu cür məntiqsiz fikirlər Azərbaycanın daxili işlərinə burun soxmaq kimi məsələlərdən ibarətdir”-deyə M.İsmayılov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
