İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti icbari tibbi sığorta xidmətləri bazarında Antiinhisar qanunvericiliyinin tələblərinə əməl olunması vəziyyətinə dair araşdırmalara başlayıb.
Bu barədə Dövlət Xidməti tərəfindən yayılan məlumatda bildirilir.
Dövlət xidməti bildirir ki, məqsəd təsərrüfat subyektlərinin və istehlakçıların mənafelərinin pozulmasına gətirib çıxara bilən halların qarşısının alınmasıdır. “Araşdırmalar “İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi” publik hüquqi şəxs tərəfindən Dövlət Xidmətinə təqdim edilən bir sıra sənəd və məlumatlara əsasən, özəl tibb müəssisələrinin icbari tibbi xidmətlər göstərməsinə hüquqi əsas olmadan məhdudiyyətlərin qoyulması və həmin xidmətlər bazarına yeni iştirakçıların daxil olmasına süni maneələrin yaradılması ilə sahibkarların və istehlakçıların mənafelərinin pozulmasına, rəqabətin məhdudlaşdırılmasına, yaxud aradan qaldırılmasına gətirib çıxara bilən hərəkətlərin əlamətləri üzrə aparılır”- deyə, məlumatda qeyd edilib.
Ekspertlər deyir ki, icbari tibbi sığorta sahəsində ciddi nöqsanlar var və hətta bir sıra vətəndaşlar bundan bəhrələnə bilmir.
İcbari Tibbi Sığorta bazarında inhisarçılar sonadək ifşa ediləcəkmi?
“Əmin deyiləm ki, bu araşdırma nəticəsində bu sahədəki inhisarçılıq tam olaraq ifşa edilə bilər”
Tanınmış iqtisadçı Rəşad Həsənov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti icbari tibbi sığorta xidmətləri bazarında Antiinhisar qanunvericiliyinin tələblərinə əməl olunması vəziyyətinə dair araşdırmaların inhisarçılığı ifşa edəcəyinə əmin deyil, amma bununla belə, obyektiv yanaşma sərgilənərsə hansısa müsbət nəticədən danışmaq olar: “Əmin deyiləm ki, bu araşdırma nəticəsində bu sahədəki inhisarçılıq tam olaraq ifşa edilə bilər. Ümumiyyətlə götürəndə, faktiki olaraq bazarda inhisarçılıq var. İndiyə qədər istər dövlət, istərsə də özəl sektorda inhisarçılıqla bağlı ciddi mövqe ortaya qoyulmayıb. Hesab edirəm ki, eyni vəziyyət bu araşdırmanın gedişində də ortaya çıxacaqdı. Burda bir aspekt maraqlıdır - sifariş hardan gəlib? Yəni inhisarçılığın vəziyyətinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı tələb özəl sektordan, vətəndaş cəmiyyətindən gəlib, yoxsa dövlət özü irəli sürüb? Düşünürəm ki, buna uyğun olaraq nəticələr dəyişə bilər. Fikrimcə, indiki halda bu sahədə bir neçə istiqamətli inhisarçılıq meylləri var. Birincisi, xidmətin ötürülməsi ilə bağlı problemlər var. Xidmətin ötürülməsi məsələsində dövlət sektoruna üstünlük tanınır. Yalnız həmin səhiyyə müəssisələrində hanısa xidmətlər olmadığı təqdirdə o xidmətin özəl sektora ötürülməsi tətbiq edilir ki, bu da müəyyən qədər rəqabəti aşağı salmaqla dövlət sektorunun prosesdə təbii inhisarçılığını gücləndirir. İkinci məsələ isə icbari tibbi sığortanın təşkili məsələsidir. İcbari tibbi sığorta xidmətini təklif edən müəssisələrlə bağlı istiqamətdə müəyyən qədər inhisarçılıq meylliliyi ola bilər”.
R.Həsənovun sözlərinə görə, burada hər hansı bir sığorta şirkətinə müəyyən bir üstünlüyün tanınması prosesdən daha çox pay almasına şərait yaradır. Bu sahədə dövlət sektorunun böyük payı olduğunu deyən R.Həsənov qeyd etdi ki, aztəminatlı və müdafiə edilən sosial qrupların tibbi sığortası dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir: “Bu xidmətlər hansı sığorta şirkətlərinə verilir? Sizə bir nümuinə deyim. Bilirsiz ki, pensiyaların, əməkhaqlarının, müavinətlərin və sair dövlət sektoruna aid olan hissəsinin ötürülməsi zamanı bank sektorunda da müvafiq təmərküzləşmə müşahidə olunur. Bilmirəm ad çəkmək doğrudur, yoxsa yox, məsələn, “Kapitalbank”a bir üstünlük tanınır. Və bu da, təbii ki, rəqabəti zəiflədir. Bank sektorunda əsas 22 iştirakçı bank var. Bu da həmin bankın üstünlüyünün təmin edilməsinə gətirib çıxarır. Müvafiq olaraq bənzər formada icbari tibbi sığorta mexanizminin tətbiqi zamanı dövlət tərəfindən maliyyələşməsi həyata keçirilən sosial qruplara xidmətin hansı şirkətlərə hansı şərtlərlə verilməsi məsələsi də uyğun təhlillərin predimeti olmalıdır. Çünki söhbət böyük sosial qruplardan gedir. Məsələn, pensiyaçıların sayı 1 milyon 300 mindi, 560 min əlil var və sair”.
İradə SARIYEVA
