Baş nazir Nikol Paşinyan keçirdiyi mətbuat konfransında Gürcüstanın “3+3” regional formatında iştirakdan imtinası və Ermənistanın mövqeyindən danışarkən yenə Minsk Qrupu üzərində fokuslanıb.
O bununla bağlı qeyd edib ki, Qarabağ məsələsi altılıq formatında müzakirə edilməməlidir: “Məsələn, Qarabağ probleminin həlli məsələsi, bunun üçün ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrliyi formatı var, “3+3” formatında bu müzakirə edilməməlidir. Regional kommunikasiyaların blokdan çıxarılması məsələsini müzakirə etmək üçün üçtərəfli komissiya varmı? Bunu 3+3-də müzakirə etmək lazım deyil. ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində İlham Əliyevlə görüşə hazıram. Qarşıdan gələn görüşlərlə bağlı xəbərlər müsbət qarşılanmalıdır. Görüşlərdə delimitasiya və demarkasiya prosesinin nədən başlanacağı ilə bağlı məsələlər müzakirə olunacaq”.
Görünən odur ki, Paşinyan bütün vasitələrlə Minsk Qrupunu prosesə cəlb etməyə can atır.
O baxımdan, onun bu cəhdlərini ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Bu gün Ermənistanın rəhbərliyi daha çox Qərbə tərəf meyllənməkdədir və bu meyllənmə regionun...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “Səs” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Nikol Paşinyanın 3+3 regional formatından imtina etməsinin və ATƏT-in Minsk Qrupunun üzərində fokuslanmasının əsas səbəbi onun üçtərəfli bəyanatda irəli sürülmüş şərtləri icra etməməsi, yaxud mövcud prosesi müxtəlif bəhanələrlə uzatmaq marağını ortaya qoymasıdır. Biz və beynəlxalq aləm şahidi oldu ki, məhz 30 il müddətində aparılan danışıqlar prosesi ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində acı bağırsaq kimi uzandı. Yalnız Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti, siyasi iradəsi sayəsində Qarabağ problemini ölü nöqtədən tərpətmək mümkün oldu. 44 günlük zəfər yürüşümüz bu reallığı kifayət qədər sübut edir. Ancaq o da sirr deyil ki, Cənubi Qafqazda yeni reallıqlar meydana gəldikdən sonra Minsk Qrupu, demək olar, lazımsız bir quruma çevrildi. Çünki Azərbaycan Qarabağ düyününü özü açdı. Bundan sonrakı müddətdə isə Minsk Qrupunun fəaliyyəti danışıqlar prosesində yalnız səmərəsiz görünə bilər. Ona görə ki, bu qurum məhz Azərbaycan dövləti və xalqı qarşısında öz etibarını, etimadını itirmiş vəziyyətdədir. Minsk Qrupu bundan sonra yalnız humanitar sahədə hər hansı fəaliyyətini davam etdirə bilər ki, Bakının buna etirazı yoxdur”.
Politoloq hesab edir ki, Paşinyanın 3+3 regional formatından yaxasını kənara çəkmək cəhdləri əslində özü-özlüyündə digər amilləri ortaya çıxarmış olur: “Biz bilirik ki, müharibənin başa çatmasında və üçtərəfli bəyanatın imzalanmasında, sonrakı proseslərdə həyata keçirilən təşəbbüslərdə Türkiyə və Rusiya faktoru da rol oynayıb. Bu gün Ermənistanın rəhbərliyi daha çox Qərbə tərəf meyllənməkdədir və bu meyllənmə regionun aparıcı oyunçuları olan nə Rusiyanın, nə də Türkiyənin maraqlarına cavab verir. Paşinyan Minsk Qrupunun iki ölkəsini özünə “saman çöpü” kimi görür və ümid edir ki, onu düşdüyü ağır vəziyyətdən ABŞ, Fransa çıxara bilər. Lakin Cənubi Qafqaz regionundan minlərlə kilometr uzaqlıqda olan bu ölkələrin Rusiya və Türkiyə faktorları qarşısında hər hansı bir uğurlu siyasi-diplomatik gediş etmələri də mümkün görünmür. Bu gün istər Qarabağda sülhün bərqərar olmasının, istərsə də Zəngəzur dəhlizinin açılması prosesinin hər birində məhz region ölkələri uğur qazana bilər. Bu baxımdan, Nikol Paşinyanın Minsk Qrupuna ümid etmək istəyi daha da artıb. Söz yox ki, bununla Qərb qarşısında öhdəliklər götürür. Lakin düşünürəm ki, onun bu kimi gedişləri əhəmiyyətsizdir və nəticəsiz qalacaq. Artıq buz yerindən tərpənib və gələcəkdə 3+3 formatı ilə yanaşı, digər siyasi-iqtisadi formatların yaranaraq regionumuza yeni töhfələr verəcəyini ehtimal edə bilərik”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, Paşinyan yeni reallıqları qəbul etməyə məhkumdur.
Vidadi ORDAHALLI
