İyunda Ermənistanda keçirilən parlament seçkilərindən sonra çoxlarında belə ümid var idi ki, siyasi vəziyyət sabitləşəcək, ölkə iqtisadiyyatında pandemiya və 44 günlük müharibənin yaratdığı böhran səngiyəcək. Ancaq iqtisadi göstəricilər əks prosesin getdiyini üzə çıxarır.
Ermənistanda bir sıra məhsulların bahalaşması müşahidə edilir. 44 günlük müharibədən sonra Ermənistan əvvəllər işğal olunmuş ərazilərdə 90 min hektar və ya əkin sahələrinin 90 faizdən çoxunu itirdi. Hansı ki, hər il bu torpaqlarda təxminən 150 min tona yaxın müxtəlif taxıl məhsulları istehsal olunurdu. Bunun da 66 faizi Ermənistana ixrac edilirdi. Müharibədən sonra Ermənistan bu imkandan məhrum olub. Ölkə ərzağa olan tələbatını idxal hesabına təmin edir.
Bu arada “Joxovurd” nəşri yazıb ki, son 1 ildə Ermənistan 1 milyard 370 milyon dollar borc toplayıb: “İqtisadiyyatın vəziyyəti pisdir, borc da artır və bu ağır yük olacaq. İyun ayının sonuna olan vəziyyətə əsasən, Ermənistanın dövlət borcu təxminən 9 milyard dollara çatıb. Bu məbləğdən 1 milyard 370 milyonu yalnız son 1 ildə formalaşıb. Ermənistan, demək olar, 29 il ərzində 7 milyard 403 milyon dollar borc toplayıb. Ancaq təkcə son 1 ildə bu hakimiyyət Nikol Paşinyanın başçılığı altında borcu 1 milyard 370 milyon dollar artırıb. Üstəlik, həm daxili, həm də xarici borc artır. Üç ildə Ermənistandan təxminən 4 milyard dollar çıxıb. Bu il ölkəni tərk edənlərin sayı 90 minə yaxınlaşıb”.
Görünən odur ki, ölkədə iqtisadi çətinliklərin miqyası get-gedə genişlənir.
“Gələn il ölkənin borclanmasının 10 milyard dolları keçəcəyi proqnozlaşdırılır”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, Ermənistan kimi zəif ölkənin artan iqtisadi problemlərin öhdəsindən gələ bilməsi real görünmür: “Ona görə ki, bu ölkənin resursları məhduddur. Bir tərəfdən pandemiyanın yaratdığı fəsadlar, digər tərəfdəın müharibə xərcləri ölkənin yükünü birəbeş artırıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, Ermənistan enerji resurslarından asılı bir ölkədir. Təkcə son aylar ölkədə ciddi sıxılmış qaz problemi yaşanmaqdadır. Qazın qıyməti ilə bağlı Rusiya ilə Ermənistan razılığa gələ bilmir. Avropada qazın 1000 kubmetri 700 dollardan yoxarı olduğu halda, Rusiya həmin həcmdə olan qazı Ermənistana 165 dollara ixrac edir. Üç ildən çoxdur bu qiymətə qazın Ermənistana ixrac edilməsi Rusiyaya sərf etmir. Rusiya qiymətləri artırmaq istəyir, amma Ermənistan buna qarşı dirənir. Digər tərəfdən, baxmayaraq ki, Avropa İttifaqı Ermənistana 3 milyard avroya yaxın yardım vəd edib, amma bunun hansı şərtlər altında veriləcəyi aydın deyil. Ermənistandan işçi qüvvəsinin axını bir sıra layihələrin reallaşmasını şübhə altına qoyur. Xarici sərmayədarlar bu ölkəyə investisiya qoymağı perspektivli saymır. Çünki bu ölkənin artan borclarının qaytarmasına inam yoxdur. Gələn il Ermənistanın borclanmasının 10 milyard dolları keçəcəyi proqnozlaşdırılır. Bütün bunlara rəğmən, bu ölkə işğalçı ambisiyalarından əl çəkmək istəmir. Lakin imkanları ilə iddiaları uzlaşmır”.
Ekspert hesab edir ki, Ermənistanın nicatı bu ölkənin Türkiyə və Azərbaycanla normal qonşuluq münasibətləri qurmasından keçir.
Vidadi ORDAHALLI
