Artıq dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində cəmiyyətin müasir tələblərə uyğun inkişafı, dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi və şəffaflığının təmin edilməsi məqsədini daşıyan elektron hökumət formalaşıb.
Ölkəmizdə də bu istiqamətdə mühüm layihələr həyata keçirilir. Qeyd edək ki, respublikamızda hakimiyyət strukturlarının şəffaf fəaliyyətinə təkan verən elektron dövlətin formalaşması prosesi dövlət başçısının 22 oktyabr 2005-ci il tarixli Fərmanı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında rabitə və informasiya texnologiyalarının inkişafı üzrə 2005-2008-ci illər üçün Dövlət Proqramı (Elektron Azərbaycan)” üzrə həyata keçirilməyə başlanıb.
İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarının (İKT) geniş tətbiqinə imkan yaradan, eləcə də bölgələrdə yayılmasını təmin edən bu fəaliyyət konsepsiyası ölkəmizdə texnoparkların, texnopolislərin, innovasiya mərkəzlərinin yaradılmasına, alim və mütəxəssislərin elmi-texniki potensialından daha səmərəli istifadə edilməsinə, rəqabətə davamlı, elmtutumlu məhsulların istehsalına, nəticə etibarilə, informasiya cəmiyyətinin əsasını təşkil edən biliklər iqtisadiyyatının formalaşmasına zəmin yaradıb.
Vətəndaşların xidmətdən razı qalmaq dərəcəsi 99 faizdən çoxdur
Prezident İlham Əliyevin islahatlar kursu yeni reallıqları özündə ifadə edir. İslahatların önəmli bir hissəsi ictimai xidmətlər sektorunu, şəffaflığın artırılmasını, İKT texnologiyalarının tətbiqi sahələrinin genişləndirilməsini, vətəndaş-məmur təmaslarının minimuma endirilməsini və bu kimi digər mühüm istiqamətləri əhatə edir. Paralel olaraq müxtəlif mərkəzlərin istifadəyə verilməsi ictimai nəzarətin mühüm mexanizmlərindən biri olan vətəndaş müraciətlərinə daha operativ baxılmasına şərait yaradır. Prezident Administrasiyasının Vətəndaş Qəbulu Mərkəzinin açılması da bu baxımdan xüsusi qeyd edilməlidir. Vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsi, dövlət qulluqçusu-vətəndaş münasibətlərinin keyfiyyətcə daha yüksək pilləyə qaldırılması, vətəndaşların qəbulunda şəffaflığın artırılması məqsədilə yaradılan Mərkəzdə bu işin təşkili üçün hər cür şərait var.
“ASAN xidmət” mərkəzlərinin şəbəkəsinin genişləndirilməsi də vətəndaş məmnunluğunun yüksəldilməsi üçün önəmli və faydalıdır. Bu təsisat dövlət orqanları tərəfindən əhaliyə bütün xidmətlərin vahid məkandan, daha keyfiyyətli, rahat həyata keçirilməsi məqsədi ilə yaradılıb. Amma bu qurumun missiyası funksiyasından daha genişdir. Çünki “ASAN xidmət” təkcə vətəndaşa hüquqi prosedurlar vasitəsilə xidmət göstərilməsi funksiyası ilə çıxış etmir. Təsisatın fəaliyyətinin sosial-mənəvi məzmunu - mahiyyəti ictimai münasibətlərdə tamamilə yeni fəlsəfənin tətbiq edilməsidir. İctimai xidmətlər sahəsində inqilabi dəyişikliklər baş verib. Mərkəzlər yaradılanda əsas niyyət insanlar üçün asan, rahat və şəffaf xidmət təşkil etmək olub. Görünən odur ki, sosial inqilab və ictimai intibah xarakteri daşıyan bu təşəbbüs real nəticəsini verib və hədəfə çatmaq mümkün olub. Vətəndaşların xidmətdən razı qalmaq dərəcəsi 99 faizdən çoxdur. Bu, olduqca yüksək göstərici - ideal səviyyədir, yaxud idealın reallığa çevrilməsidir.
Dövlət qulluğunun sosialyönümlü konsepsiyasının işlənib hazırlanması tələbatdır
Əgər dövlət sosial dövlətdirsə siyasətin də, islahatların da mərkəzində məhz vətəndaş və onun məmnunluq faktoru durur. İdarəetmə, dövlət qulluğu, dövlət xidmətləri sahəsindəki islahatlar məhz bu yönümdə aparılır. Çünki sosial dövlət - cəmiyyətdə sosial ədalətə, sülhə və əməkdaşlığa söykənən münasibətlərin yaranmasına çalışan, xalqa xidmət edən, hər bir vətəndaşa bərabər imkanlar yaradan, resursları və göstərdiyi xidmətlər hər kəsə əlçatan və rahat olan dövlətdir. Təsadüfi deyil ki, mükəmməl sosial qanunvericilik bazası olan, sosial proqramlar həyata keçirən, vətəndaşların sosial müdafiəsini təmin edən və layiqli həyat səviyyəsi üçün hər kəsə bərabər şərait yaradan dövlətdə dövlət qulluğu mühüm sosial institut kimi qəbul olunur. Sosial institut kimi müasir dövlət qulluğu mexanizminin əsas təyinatı cəmiyyətin artan sosial tələbatının, vətəndaşların dövlət orqanlarının göstərdikləri xidmətdən və dövlət qulluqçularının şəxsi keyfiyyətlərindən, peşəkarlıqlarından və fəaliyyət üslublarından məmnunluğunu, hüquq və azadlıqlarını təmin etməkdən ibarətdir. Bu isə müvafiq idarəetmə modelinin qurulmasını və dövlət qulluğunun sosial yönümlü konsepsiyasının işlənib hazırlanmasını tələb edir.
Dövlət qulluqçularının fasiləsiz təhsili, səmərəli təlim sistemi mühüm amil hesab olunur
Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, vətəndaşın məmnunluğu üçün dövlət qulluqçusunun şəxsi keyfiyyətləri, fəaliyyət üslubu, davranışı, intellekt səviyyəsi zəruri əhəmiyyət kəsb edir. Bunun üçün də dövlət qulluqçularının fasiləsiz təhsili, səmərəli təlim sistemi mühüm amil hesab olunur. Təsadüfi deyildir ki, ölkə başçısının 13 iyul 2012-ci il tarixli Fərmanı ilə yaradılmış Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyət istiqamətlərindən birini də təlimlərin və kursların keçirilməsi təşkil edir. Bu təlimlər və kurslar konkret qaydalara, strategiyaya və fərdi olaraq hazırlanmış proqramlara əsasən həyata keçirilir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, modelin bir neçə strategiyası vardır ki, onlardan biri də kadr strategiyasıdır. Kadr strategiyasının strateji məqsədlərinə nail olmaq vasitələrindən biri isə təlim sistemidir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
