ABŞ-ın tədricən Ermənistandan üz döndərməsi bu ölkədə əsl fəlakət kimi qarşılanır. Xüsusən də bu günlərdə Donald Tramp administrasiyasının Azərbaycanın işğal edilmiş Dağlıq Qarabağ bölgəsindəki separatçılara birbaşa maliyyə yardımını dayandırması erməniləri məyus edib. Bu durumda ABŞ-ı ittiham edən erməni mediası rəsmi Vaşinqtonun qərarının siyasi xarakterli olduğunu yazır.
Xatırlanır ki, ABŞ müstəqilliyini tanımadan Qarabağa birbaşa humanitar yardım göstərən yeganə dövlət idi: “Zamanla bu məsələnin ABŞ tərəfindən arxa plana atılacağı gözlənilən idi. 2013-cü ildə Krımın Rusiyaya ilhaqının şərəfinə Xankəndidə konsert təşkil olunması tədricən ABŞ-ın mövqeyinə təsir etməyə başladı”. Erməni mənbələr qeyd edir ki, Krımın Rusiyaya ilhaqının Qarabağ və Ermənistanda sevincə qarşılanması ABŞ-ı qəzəbləndirib və bunun məsuliyyətini rəsmi İrəvan daşıyır. Erməni mənbələr Qarabağ separatçılarının ABŞ-ın maraq dairəsindən çıxmasına görə Rusiyaya meyl göstərən Ermənistan rəhbərliyini ittiham edir.
Əlavə edək ki, son aylarda erməni lobbi təşkilatları və bəzi ermənipərəst konqresmenlərin fəallığına baxmayaraq, ABŞ-dan Azərbaycanın işğal edilmiş Dağlıq Qarabağ bölgəsindəki separatçılara maddi dəstəyi təmin etmək mümkün olmayıb. Donald Tramp administrasiyası Qarabağı minalardan təmizləmə proqramı üçün maliyyə resursları ayırmağı dayandırmaq qərarına gəlib. ABŞ müstəqilliyini tanımadığı Qarabağa birbaşa maliyyə yardımı göstərən yeganə dövlət idi. Amma artıq buna da son qoyulub. Erməni politoloq Suren Sarkisyan isə bildirir ki, əslində, Tramp administrasiyasının Qarabağa yardımı dayandırması Azərbaycan lobbisinin aktivliyi və Vaşinqtonun xarici dövlətlərə maliyyə yardımını azaltmasıyla bağlıdır. O, Tramp administrasiyasının, xüsusilə ABŞ üçün strateji əhəmiyyət daşımayan ölkələrə yardım vermədiyini və bunun üçün ümumi xarici yardımları 40% azaltdığını bildirib: “Vaşinqtonda Azərbaycan lobbisinin aktiv fəaliyyətini qeyd etmək lazımdır. Hətta aydınlaşdıra bilmişik ki, Azərbaycan lobbisi ABŞ Təhlükəsizlik Şurasında fəaliyyət üçün nə qədər vəsait xərcləyir. Məhz Təhlükəsizlik Şurası proqramın davam etdirilməməsi üçün qərar verib. Erməni lobbisinin aktiv fəaliyyəti və 70 konqresmenin məktubu bu məsələdə öz təsirini göstərməyib. Qərar azərbaycanlıların gördüyü iş və Tramp administrasiyasının xarici yardımların həcmini azaltmaqla bağlı ümumi səyləri nəticəsində qəbul edilib. Bakı ABŞ üçün prioritetə çevrilib və təsadüfi deyil ki, 2018-2019-ci illərdə ABŞ Azərbaycana 800 milyon dollar həcmində hərbi yardım edib”. Sarkisyan yardımın dayandırılması barədə söhbətlərin Ermənistanın Suriyaya yardım etməyə başladığı zaman yarandığını bildirib. Digər erməni politoloqu Qagik Abramyan da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “ABŞ-da təsiredici qüvvəyə malik böyük diasporamız artıq işə yaramır. Biz onu da bilirik ki, KTMT-nin, Avrasiya İqtisadi İttifaqının üzvüyük və Rusiyanın 102-ci hərbi bazası Ermənistanın ərazisində yerləşir. Bunu artıq ABŞ qəbul etmir. Tramp belə bir düşüncə ilə çıxış edir ki, hansı ölkə ABŞ-dan böyük yardım alır, lakin onun xarici siyasətini dəstəkləmirsə, həmin yardım dayandırılacaq. Məhz bu mənada bizdə böyük gözləntilər ola bilməz”. Erməni politoloqu belə nəticə çıxarır ki, Ermənistan ya Rusiyanın, ya da ABŞ-ın yanında olmalıdır, əks halda amerikalıların maliyyə yardımları birdəfəlik kəsilə bilər:“Biz onu da bilirik ki, hazırkı məqamda rus-amerikan münasibətləri hansı səviyyədədir. Bəli, ABŞ Ermənistan respublikasında cərəyan edən siyasi məsələlərə yumşaq yanaşır, ancaq mən birmənalı olaraq deyə bilmərəm ki, ABŞ bundan sonra Ermənistana böyük yardımlar edəcək. Biz artıq Qarabağa yardımın dayandırılması məsələsi ilə qarşı-qarşıyayıq, bu da bizi düşünməyə vadar edir, xüsusilə o planda ki, Tramp hakimiyyəti Nikol Paşinyan hökumətinə hansı mesajı göndərir?”. Qarabağa maliyyə yardımının dayandırılmasına gəlincə, erməni politoloqu bunu təəccüblü və eyni zamanda narahatlıq doğuran hal kimi qiymətləndirib. Erməni politoloqu əsas problemin Paşinyan olduğunu gizlətmir: “Sadəcə, baş verənləri bizim hakimiyyətin xarici siyasətindəki növbəti səhvi kontekstində görmək lazımdır. Paşinyan artıq iki ildir ki, Ermənistana rəhbərlik edir və onun üçün əsas olan daxili siyasət sahəsidir. O, xarici siyasətdə kifayət qədər səhvlərə yol verib”. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, artıq Ermənistan xarici siyasətdə daha böyük fiasko ilə üzləşir.
Nahid SALAYEV
