Qasım Hacıyev: “Paşinyanın Ktriç Nersisyan adlı II Qareginin təcili olaraq Eçmiədzini tərk etməsi tələbi nəticəsiz qalmayacaq”
Erməni Qriqoryan kilsəsi ilə Nikol Paşinyan arasında ziddiyyətlər get-gedə dərinləşir. Xüsusən də II Qareginlə baş nazir arasındakı uçurum çox dərinləşib və Paşinyan bütün gücünü səfərbər edib katolikosu postundan qovmaq istəyir.
Belə ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bəyanat verərək, əsl adı Ktriç Nersisyan olan II Qaregini təcili olaraq Eçmiədzini tərk etməyə çağırıb. “Müqəddəs Eçmiədzinin ana taxtı milli mənəviyyatımızın mərkəzidir. Bu ocağın Allah qarşısında andını pozmuş, pozğun, dünyəvi insanlar üçün belə qəbuledilməz və utancverici bir əxlaqı və həyat tərzi olan insanların rəhbərliyi altında olması bütün mənəviyyatımızın sual altına düşməsi deməkdir”.
Paşinyan deyib ki, alternativ yoxdur, mən Ktriç Nersisyanı təcili olaraq Müqəddəs Eçmiədzini tərk etməyə çağırıram: “Mən Erməni Apostol (əslində Qriqoryan) Müqəddəs Kilsəsinin bütün sadiq davamçılarını və onun dəyərlərinə sadiq olan bütün ruhaniləri ÜAK-ın Ktriç Nersisyandan azad edilməsi tələbini açıq şəkildə formalaşdırmağa və bunu yüksək səslə bəyan etməyə çağırıram”.
Paşinyan hesab edir ki, II Qaregin kilsə rəhbəri olmağa layiq deyil və o dərhal vəzifədən azad edilməlidir.
“Erməni kilsəsinin tarixində katolikosların istefası olub, hesab edirəm ki, II Qareginin də kilsədəki hakimiyyətinin sonu yaxınlaşır”
Professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, erməni Qriqoryan kilsəsi yarandığı dövrdən erməni xalqını idarə etməyə iddialı olub və buna nail olub. Q.Hacıyev qeyd etdi ki, XX əsrin əvvəllərinə qədər ermənilərin dövləti olmadığına görə erməni Qrqoryan kilsəsi onları idarə edib. Q.Hacıyevin sözlərinə görə, ən çox da XVII, XVIII və XIX əsrlərdə kilsə ermənilərə rəhbərlik edib. “Ermənilərin dövlətləri olmayıb, ona görə də onları kilsə idarə edib, onlara istiqamət verib, yol göstərib, talelələrinin həll olunmasında böyük rol oynayıb. Bu ənənələri davam etdirmək üçün erməni Qriqoryan dini kilsəsinin rəhbərləri istər Avropada, istərsə də Qafqazda ermənilərin idarə olunmasına cəhdlər göstəriblər, buna da nail olublar. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan torpaqlarında Ermənistan adlı dövlət yarananda da yenə Qriqoryan kilsəsi ermənilərin idarə olunmasında əsas rol oynayıb. Ona görə də Qafqazda yaranan erməni dövlətinə münasibətdə erməni kilsəsinin göstərişləri rol oynayıb. Bizim torpaqlarda dövlət yaratmağa nail olublar, amma dövləti qurmaq, inkişaf etdirmək əvəsinə silaha sarılıblar, Ermənistan adlanan dövlətin içində azərbaycanlılara qarşı soyqırımlar, etnik təmizləmələr aparıblar, öz ərazilərini genuişləndirməklə məşğul olublar. Burda dövlətdən çox kilsə “aktivlik” edib.
Sovet dövründə isə din dövlətdən tamamilə ayrı hesab edildiyi üçün erməni Qriqoryan kilsəsi öz nüfuzundan istifadə edərək ermənilərin istiqamətlənməsində gizli şəkildə fəaliyyət göstərib.
Müstəqillik illərində də bütün respublikalar dövlət quruculuğuna, inkişafa çalışdığı vaxtlarda yenə də erməni Qriqoryan kilsəsi Ermənistanın “taleyini həll etmək” üçün özünü ortaya atıb, xalqı öz ətrafında birləşdirərək siyasi məsələlərə təsir etməyə başlayıb. Bu uzun müddət davam etdi. Hətta Birinci Qarabağ müharibəsində də, sonrakı dövrlərdə də erməni Qriqoryan kilsəsi ermənlərin idarə olunmasında yaxından iştirak edib. Erməni kilsəsi dünyanın xristian ölkələrində təbliğat işi apararaq ermənilərin “ədalətli işini” müdafiə etməyə çağırıb, “işlər” gördü. Erməni kilsəsi Ermənistana rəhbərlik edən prezidentlərin siyasətinə də təsir edib, tamamilə siyasətə bulaşıb. R.Koçaryan, S.Sarkisyan dövründə də kilsə dövlətin idarə edilməsində yaxından iştirak edib. O vaxt da kilsə ilə siyasi hakimiyyət arasında müəyyən ziddiyyətlər olub, amma indiki səviyyədə olmayıb”.
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, N.Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra vəziyyət tamamilə dəyişdi, erməni Qriqoryan kilsəsi ilə hökumət arasında ciddi qarşıdurma yarandı. Q.Hacıyev deyir ki, kilsə Paşinyanın siyasətinə təsir etmək istəyib, amma Paşinyan kilsəyə bu imkanı verməyib və bundan sonra II Qaregin baş nazirə mane olmağa, onun əleyhinə fəaliyyət göstərməyə başlayıb. “Erməni Qriqoryan kilsəsinin tələbləri ilə Ermənistan hökumətinin tələbləri üst-üstə düşmür. İndi ermənilər üç gücün - erməni Qriqoryan kilsəsi, Ermənistan dövləti və erməni diaspor təşkilatlarının təsiri altındadır. Hansı nə dərəcədə nüfuza malikdir, nə dərəcədə üstünlük qazanır, bu da sual doğurur.
Son dövrlər Ermənistanın siyasi hakimiyyətinin erməni Qriqoryan kilsəsinin rəhbərliyi altında mövcudluğuna cəhd göstərirlər, təsir altına salmaq istəyirlər. Kilsə bu gün erməniləri Paşinyan hökumətinə qarşı qaldırıb onu devirməyə çalışır. Amma Paşinyan da kilsəyə qarşı hücumlarını davam etdirir, katolikosun bəd əməllərini, əxlaqsız davranışlarını ifşa edir, onun bu vəzifəyə layiq olmadığını bəyan edir. Kilsə açıq şəkildə həm revanşizm, həm də yeni torpaqlar işğal etmək istiqamətində hərəkət edir, sülh müqaviləsinin bağlanmasına mane olur. Revanşizm, müharibə kimi qəbuledilməz məsələlər erməni kilsəsindən qaynaqlanır.
Ermənistan Azərbaycanla sülh müqaviləsi bağlamaqda maraqlı olduğunu deyir, amma kilsə antisülh mövqeyindən çıxış edir, xalqın beynini qarışdırır. Paşinyan da görür ki, II Qareginin siyasətə bu qədər bulaşması, dövlət siyasətinə qarışmaq istəyi sülhə maneədir, erməni cəmiyyətini uçuruma aparır, ona görə də katolikosun istefasını, Eçimiədzini tərk etməsini istəyir. Paşinyanın Ktriç Nersisyan adlı II Qareginin təcili olaraq Eçmiədzini tərk etməsi tələbi nəticəsiz qalmayacaq. Fikrimcə, o, gec-tez Eçimiədzini tərk edəcək. Erməni kilsəsinin tarixində katolikosların istefası olub, hesab edirəm ki, II Qareginin də kilsədəki hakimiyyətinin sonu yaxınlaşır. Bütün hallarda nə baş verəcəyini zaman göstərəcək, amma Paşinyan da mövqeyində qətidir və onu tam olaraq ifşa edib, bütün iyrəncliklərini açıb ortaya töküb”-deyə Q.Hacıyev bildirdi.
İradə SARIYEVA
