Azərbaycan Ermənistanla danışıqlarda öz məqsədlərinə çatmaq üçün hərbi təzyiqdən istifadə etməyə hazırdır.
Bu barədə ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) və digər kəşfiyyat xidmətləri tərəfindən aparılan 2023-cü il üçün qlobal təhdidlərin təhlilində (İllik Təhlükələrin Qiymətləndirilməsi) deyilir.
Kəşfiyyat Ermənistanla Azərbaycan arasında gərginliyin davam edəcəyini proqnozlaşdırır. Təhlildə qeyd olunur ki, qoşunların sərhədə yaxın ərazidə olması silahlı toqquşma risqini artırır, lakin onların müddəti və intensivliyi məhduddur. Qeyd olunur ki, 2021-ci ilin may ayından başlayaraq Azərbaycan-Ermənistan sərhədində və Qarabağda müntəzəm olaraq hərbi toqquşmalar baş verir:
“Münaqişənin ən güclü alovlanması 2022-ci ilin sentyabrında baş verib. Münaqişə 300-ə yaxın insanın ölümünə səbəb olub”.
Vurğulanır ki, sülh danışıqlarında müəyyən irəliləyiş əldə olunub, lakin dövlət sərhədləri və Qarabağın gələcəyi ilə bağlı ən çətin məsələlər həll olunmaqdan uzaqdır.
ABŞ kəşfiyyatının Azərbaycan-Ermənistan münasibətləri barədə ilginc proqnozunu nə dərəcədə əsaslı saymaq olar?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ABŞ kəşfiyyatının bu açıqlaması məhz həmin ölkənin öz daxili auditoriyası üçün nəzərdə tutulub: “İki ölkə arasındakı münasibətləri gərginləşdirəcək məqamların göstərilməsi mövcud vəziyyətin ifadəsi sayıla bilər. Bu məqamlar artıq iki ildir mövcuddur. Yəni bizim üçün orada yeni nəsə yoxdur. Yeni gərginliyin güya Azərbaycandan qaynaqlandığına dair rəy yaratmaq kəşfiyyat məlumatından daha çox siyasiləşmiş hesabat təsüratını yaradır. Bunlardan siyasi məqsədlər üçün istifadə ediləcəyi şübhə doğurmur. Məsələ burasındadır ki, son zamanlar ABŞ öz istəklərini MKİ-nin dili ilə açıqlayır. Mən bu məlumatda dəqiqlikdən daha çox, siyasi yük görürəm. Son illər biz ABŞ kəşfiyyatının fəaliyyətində həmin ölkədəki erməni diasporu ilə də koordinasiya görürük. Belə ki, MKİ-nin ABŞ-ın maraqları olan ölkələrlə bağlı elan etdiyi anonslara fikir vermək lazımdır. Nümunə üçün deyim ki, ABŞ kəşfiyyatı Ukraynada müharibənin başlayacağı ehtimalını özündə əks etdirən heç bir hesabat paylaşmadı. Bunu ancaq Böyük Britaniyanın müdafiə nazirliyi nəzdindəki analitik mərkəzlər elan etmişdi. Dünyanın super kəşfiyyatı sayılan MKİ bundan xəbərdar olmaya bilməzdi. Onda niyə bunu elan etmirdi? Bunu bilməyibsə, daha pis. Bilib dərc etməyibsə, bu, ikiqat pis. Bizimlə bağlı məlumat sərhəddə gərginliyə hesablanmış mesajdır. Əvvəlcədən Azərbaycana təzyiq alətlərini formalaşdırır. Reallıqdan uzaq olan, qəbuledilməz bir yanaşmadır. Sərhəddəki gərginlik həmişə Ermənistan tərəfdən qaynaqlanıb. Niyə bunu öz adı ilə demirlər? Bu, artıq mövcud vəziyyətin təhrif edilməsidir. Kəşfiyyatın fəaliyyət sahəsinə yad olan bir tərzi görürük”.
Təəssüflər olsun ki, biz bir çox ölkələrin və beynəlxalq qurumların regionumuzla bağlı bəyanatlarında konkretlikdən daha çox məsuliyyəti eyniləşdirən ritorikanı görürük. Bu da yolverilməzdir. Çünki regionda vəziyyəti gərginləşdirən və öz öhdəliklərini yerinə yetirməyən, sühü sabotaj edən məhz Ermənistandır. Təəssüf ki, biz açıqlanan məlumatda belə qeydi görmürük. Azərbaycanın öz ərazisində və ya dövlət sərhədində yaradılan təxribatlara cavab verməsi hərbi təzyiq sayıla bilməz. Bununla yenə də Ermənistanın himayə olunduğunu görürük.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
