Rusiya Ukrayna ilə bağlı siyasətində getdikcə daha da aqressivləşir. Eyni zamanda, Krımdan sonra Ukraynanın daha bir neçə vilayətini ilhaq etməyə hazırlaşır. Xatırladaq ki, Ukraynanın işğal altındakı 4 vilayətində Rusiya Federasiyasına birləşmək barədə referendum keçiriləcək. Bunlar Luqansk, Donetsk, Xerson və Zaporojye vilayətləridir. Referendum sentyabrın 23-dən 27-dək keçiriləcək.
Məsələyə artıq Rusiya prezidenti Vladimir Putin də reaksiya verib. O bildirib ki, Rusiya “Luqansk Xalq Respublikası”, “Donetsk Xalq Respublikası”nda, Xerson və Zaporojye vilayətlərində referendumun keçirilməsinə hər cür dəstək verəcək:
“Referendumun təhlükəsiz şəraitdə keçirilməsi, insanların bölgənin gələcəyi ilə bağlı iradələrini sərbəst ifadə edə bilmələri üçün hər şey edəcəyik”. Rusiya lideri əlavə edib ki, bölgə əhalisinin çoxluğunun referendumda qəbul edəcəyi qərarı dəstəkləyəcəklər. Ukrayna hökuməti referendumlar keçiriləcəyinə dair bəyanatlarını şərh edərkən bildirib ki, bu hərəkətlər Kiyev üçün heç nəyi dəyişməyəcək. Ukrayna xarici işlər naziri Dmitri Kuleba bu xüsusda bildirib: “Nə saxta referendumlar, nə də hibrid səfərbərlik heç nəyi dəyişməyəcək. Ukrayna torpaqlarının bir hissəsini işğal etmiş Rusiya təcavüzkar ölkə olaraq qalır. Ukrayna öz ərazilərini azad etmək haqqına malikdir və Rusiyada nə deyilməsinə baxmayaraq, bunu edəcək”. Ukrayna Prezidenti Administrasiyasının başçısı Andrey Yermak referendumlar keçirmək niyyətini sadəlövh şantaj adlandırıb: “Darmadağın olunmaq qorxusu elə belə olur. Düşmən qorxur və primitiv şəkildə manipulyasiya edir. Ukrayna Rusiya məsələsini həll edəcək. Təhlükəni yalnız güclə ləğv etmək olar”. Yermakın müşaviri Mixaylo Podolyak referendumlar keçirilməsi planını Riusiyanın Ukrayna ordusunun əks-hücumuna cavabı adlandırıb. Almaniya kansleri Olaf Şolts Ukraynadakı separatçı və işğalçı administrasiyaların planlarını şərh edərkən deyib ki, beynəlxalq icma saxta referendumları rədd etməlidir:
“Çox aydın məsələdir ki, bu saxta referendumlar qəbul oluna bilməz, onlar beynəlxalq hüquqa ziddir”. NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq də öz şərhində saxta referendumlar ifadəsindən istifadə edib. Onun fikrincə, bu referendumların legitimliyi yoxdur və onlar Rusiyanın Ukraynaya qarşı aqressiv müharibəsinin mahiyyətini dəyişmir: “Bu, Putin müharibəsinin daha da eskalasiya olunmasıdır. Beynəlxalq icma beynəlxalq qanunun bu həyasız pozulmasını pisləməli, Ukraynaya dəstəyi artırmalıdır”.
ABŞ da Rusiyanın Ukraynada keçirmək istədiyi referendumları “saxta” adlandırıb. ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Vedant Patel bildirib ki, Rusiya ordusunun nəzarətindəki Ukrayna ərazilərində referendum keçiriləcəyi təqdirdə Vaşinqton Moskvaya qarşı yeni sanksiya tətbiq edə bilər: “Bizim arsenalımızda Rusiyaya qarşı tətbiq edilə biləcək bir sıra tədbirlər var. Bu, iqtisadi sanksiya da ola bilər, digər tədbir də”. Fransa prezidenti Emmanuel Makron da deyib ki, dünya birliyi Ukraynanın işğal edilmiş şərqində keçiriləcək bu referendumları tanımayacaq. Ukrayna regionlarının başqa dövlətlərin ərazisinə birləşdirilməsi Ukrayna qanunvericiliyi ilə qadağandır. Kiyev dəfələrlə bildirib ki, Rusiyanın Ukrayna ərazisində keçirdiyi referendumların nəticələrini tanımayacaq. Amma Rusiya başqa mövqedədir. Ukraynanın daha bir hissəsini özünə birləşdirməyə hazırlaşan Rusiya bu ölkəyə əlavə hərbi qüvvələr də cəmləşdirmək üçün hərəkətə keçib. Putin Rusiyada qismən səfərbərlik elan olunması haqda sərəncam imzalayıb. O, xalqa müraciətində qismən səfərbərliyin ancaq hazırda ehtiyatda olanlara, ilk növbədə Silahlı Qüvvələrdə xidmət etmiş və xüsusi hərbi ixtisasa malik olan vətəndaşlara şamil edildiyini açıqlayıb. Bundan başqa, Putin Qərbi nüvə müharibəsi ilə də hədələyib: “Ərazi bütövlüyümüzə təhdid olacağı təqdirdə nüvə silahından istifadə edəcəyik. Qərb anti–Rusiya siyasətində bütün sərhədləri keçib. Artıq Rusiyanın sərhədyanı ərazilərinə Qərb silahlarından zərbələr endirilir. NATO Rusiyanın cənubunda kəşfiyyat aparır”. O bildirib ki, xüsusi hərbi əməliyyatın başlanmasından dərhal sonra rəsmi Kiyev Rusiyanın təkliflərinə müsbət münasibət bildirmişdi, lakin Ukraynaya razılaşmaları pozmaq barədə birbaşa göstəriş verildi: “Bir sıra razılaşmaların əldə olunmasından sonra rəsmi Kiyevə faktiki olaraq bütün razılaşmaları pozmaq tapşırığı verildi və Ukraynanı silahla daha çox təmin etməyə başladılar. Bununla yanaşı, Qərb ölkələri Kiyevi Rusiya ərazilərində hərbi əməliyyatlara sövq edir və bu ondan xəbər verir ki, Rusiya bütün vasitələrlə döyüş meydanında olmalıdır”.
Rusiyanın müdafiə naziri, ordu generalı Sergey Şoyqu da məsələ ilə bağlı açıqlama verib: “Rusiya Silahlı Qüvvələrinin bütün növ silahları, o cümlədən nüvə silahı prezidentin qarşıya qoyduğu tapşırığın yerinə yetirilməsi üçündür”.Onun sözlərinə görə, Rusiya Ukrayna ordusu ilə yox, kollektiv Qərblə mübarizə aparır. Şoyqu bildirib ki, hərbi əməliyyatlar çərçivəsində çətin döyüşlər gedir: “Ukraynaya böyük miqdarda silah verilir, lakin Rusiya bu silahlarla mübarizə yollarını tapır. Qərb komandanlığı Kiyevdə oturur və Ukraynadakı hərbi əməliyyatlara rəhbərlik edir”. Böyük Britaniyanın Xarici İşlər Nazirliyinin parlamentlə əlaqələr üzrə dövlət katibi Gilian Kiqan Rusuyanın hədələrinin ciddi narahatlıq yaratdığını bildirib. O qeyd edir ki, Vladimir Putinin çıxışı narahatlıq doğuran eskalasiya idi və onun hədələri ciddi qarşılanmalıdır: "Aydındır ki, bu ciddi qarşılanmalı bir məsələdir, çünki bilirsiniz, nəzarət bizdə deyil – nəzarətin heç onda olduğuna da əmin deyiləm. Bu açıq-aşkar eskalasiyadır”.
Ramil QULİYEV
