İyunun 21-dən iyulun 5-nə qədər respublikamızın bir neçə şəhərində və Abşeron rayonunda sərt karantin rejimi elan edilsə də, qaydaları pozanların kifayət qədər olduğu yenidən üzə çıxdı. Kafelər, restoranlar müvəqqəti olaraq qapadılsa da, insanların ən çox üz tutduqları marketlər, istifadə etdikləri avtobuslar fəaliyyətdədir.
Əlbəttə, market və avtobusların fəaliyyətdə olması, vətəndaşlara xidmət göstərməsi müsbət haldır. Amma çox təəssüflər olsun ki, nə marketlərdə, nə də avtobuslarda virus əleyhinə elə də ciddi tədbirlər görülmür. Hər iki xidmət sahəsi virusa yoluxma tempinin artmasında rol oynayır. Bu gün avtobusların çoxunda qoruyucu vasitələrdən istifadə edilmir, əksəriyyətində antibakterial məhlullar, spirt yoxdur. Bəzilərində spirt olsa da, xidmətdən istifadə edənlər spirtlə əllərini dezinfeksiya etmir, bu azmış kimi, sosial məsafə saxlamır, avtobusa minən kimi maskanı ağızlarından çıxarıb çənələrinə endirirlər. Müəyyən istisnaları nəzərə almasaq, deyə bilərik ki, avtobuslarda çox nadir hallarda maskanı çıxardığına görə sürücü vətəndaşa, yaxud da başqa bir sərnişin ona irad bildirir. Bu vəziyyət iri və xırda marketlərdə daha acınacaqlı hal alıb. Xüsusən də kiçik marketlərdə nə maskaya, nə dezinfeksiyaya, nə də sosial məsafəyə diqqət yetirənlər var. Bu amillər də həm avtobusları, həm də marketləri real təhlükə mənbəyinə çevirir.
“Ölkədə olan QHT-lər, ictimai qurumlar mağazalarda, avtobuslarda monitorinqlər keçirməli və əhali arasında ciddi maarifləndirmə işi aparmalıdırlar”
Tanınmış ziyalı, tarixçi-etnoqraf Ənvər Çingizoğlu bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu işdə karantin qaydalarına riayət etməyən vətəndaşlarla yanaşı, həm avtobus şirkətləri, həm də mağazalar məsuliyyət daşıyırlar. O qeyd etdi ki, vətəndaş supermarketə, yaxud kiçik mağazaya daxil olursa, satıcı ondan maska taxmasını, sosial məsafə saxlanmasını tələb etməlidir. “Bu gün supermarketlərə girirsən, sənə spirt təklif edilsə də, nə üçün maska taxmadığın soruşulmur və səndən dərhal maska taxmağın tələb olunmur. Maskasız insanlar sosial məsafə gözləmədən bir-birinin yanında növbəyə düzülürlər. Onlara bir nəfər də olsun mağaza əməkdaşı irad bildirmir. Əlbəttə, bu hal ictimai nəqliyyatda, xüsusən də avtobuslarda daha sıx-sıx müşahidə olunur. Çox təəssüf ki, vətəndaşlarla yanaşı, avtobus şirkətlərinin və bəzi mağazaların rəhbərliyinin səhlənkarlığı, məsuliyyətsizliyi üzündən avtobuslar, mağazalar virus mənbəyinə çevrilirlər. Mağazalarda və avtobuslarda karantin rejiminin pozulması halları ilə hər addımbaşı üzləşirik. Hesab edirəm ki, ölkədə olan QHT-lər, ictimai qurumlar mağazalarda, avtobuslarda monitorinqlər keçirməli və əhali arasında ciddi maarifləndirmə işi aparmalıdırlar. Bilirsiniz, tez-tez eşidirik ki, hansısa ictimai qurumlar ictimai nəqliyyatda və mağazalarda monitorinqlər apardıqlarını açıqlayırlar. Amma, nədənsə, faktları qeyd etmirlər ki, filan nömrəli avtobusda spirt qabı yox idi, yaxud var idi, amma sərnişin ondan istifadə etmədi. Dövlət öz üzərinə düşən işi artıqlaması ilə görür, ictimai qurumlar da aktivləşməlidirlər, formallıqdan çıxmaq lazımdır” - deyə müsahibimiz vurğuladı.
Ekspertin də vurğuladığı kimi, mövcud vəziyyətlə bağlı ictimai qurumlar monitorinqlər aparmalı, nəticəni ictimaiyyətə açıqlamalı və aşkarladığı fakları əlaqədar qurumlara təqdim etməlidirlər. Əks halda, mövcud problemin qarşısını almaq çətinləşəcək.
İradə SARIYEVA
