Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan keçirdiyi mətbuat konfransında ölkəsinin Rusiya ilə münasibətlərinin pisləşməsi barədə bir sıra maraqlı fikirlər səsləndirib. Ekspertlər qeyd edir ki, baş verənlər Rusiyanın Ermənistn daxilində özünə bağlı qüvvələri artıq hərəkətə gətirməsinin göstəricisidir.
Onun sözlərinə görə, baş verənlərə səbəb təkəbbür, 2-3 addım belə irəlini düşünə bilməmək və avantürizmdir: “Diplomatiya çuqun başla divarları yarmaq deyil, qapı axtarmaqdır”.
Eks-prezident qeyd edib ki, indi Rusiyanın Ukraynada mövqelərini itirdiyi mərhələdir və İrəvan “son qatara” tullanmağın düzgün olduğuna qərar verib: “Ancaq bu qərar, məncə, Rusiyanın vasitəçilik mandatını ləğv etdi. Noyabrın 10-da Qarabağ məsələsi ilə bağlı bəyanatda Rusiya vasitəçi olub. Qarabağ Azərbaycanın bir hissəsi elan edildikdə, Rusiya Federasiyasının missiyası sıfıra endirilirdi. Amma beynəlxalq əlaqələr belə getmir. Paşinyan fikirləşdi ki, əl-qolunu yuyub, geosiyasi oyuna girə bilər. Kimsə Rusiyanı belə gözdən sala biləcəyini düşünürsə, çox yanılır. Ölkəmizdə bir çox insan Rusiya Federasiyasının öz öhdəliklərini yerinə yetirməməsindən inciyir. Gəlin buna Rusiyanın prizmasından baxmağa çalışaq. Rusiyadan fərqli bir şey görürsən: onu ancaq güclə müdaxilə ilə dayandıra bilərsən, əks halda bu mümkün deyildi. Amma kimin üçün? Kobud desək, səni atıb düşmən düşərgəsinə keçən Ermənistan üçün? Sizlərdən kimsə bunu edərdi?”. Eks-prezidentin fikrincə, bu, Ermənistan tərəfindən ölümcül səhv idi: “Mahiyyət etibarı ilə Ukraynada Rusiya Federasiyasına qarşı proksi müharibə gedirdi və bu vəziyyətdə Ermənistan hakimiyyəti təhlükəsizliyi gücləndirmək əvəzinə, kövrək sabitliyi məhv etməyə başladı. Strategiya vəziyyətdən istifadə edib uzaqlaşmaq idisə, Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqeyini qorumaq üçün Azərbaycana yaxınlaşacağını gözləmək olardı. Əksini düşünmək uşaqlıqdır. Bu, sərt reallıqdır. Bir dostunuzun, xüsusən də böyük asılılığınız olan birinin həyati maraqlarını rədd edə bilməzsiniz. Dünya nizamı dəyişir, bu göz qabağındadır. Dünya nizamı dəyişəndə xəritələr və təsir qütbləri dəyişir. SSRİ dağılandan sonra belə oldu. Ermənistan qərara gəldi ki, öz istiqamətini dəyişmək üçün doğru məqamdır. Biz bu siyasəti görürük. Bir neçə gün əvvəl Milli Məclisdə müvafiq müzakirələr aparılıb. Gəlin anlayaq ki, dünya harda dəyişir, nə baş verir. Birləşmiş Ştatlar dünyanın sadəcə çoxqütblüyə doğru getmədiyini, artıq çoxqütblü olduğunu qəbul edir. Marko Rubionun müsahibəsini dinləyin. Dünya qeyri-sabitlik dövrünə qədəm qoyub və bu, tarazlıq əldə olunana qədər davam edəcək. ABŞ hegemon olmağın çox bahalı olduğuna inanır. Dünyada 150 baza həqiqətən bahadır. Bəs Ermənistan nə edir? Dəyişikliklər vektoru etdi. Və bunun əlverişli məqam olduğunu düşünür. Mən təkid edirəm ki, bu, ən təhlükəli məqamdır. Diqqətimizi vektorumuzu açıq şəkildə zəifləyən mərkəzə yönəltməyə çalışırıq və güclənəndən uzaqlaşırıq. Mən başa düşə bilmirəm ki, məntiq nə işdədir.
Təcrübəli kapitan kiçik gəmisini fırtınada okeana çıxarmaz. Yaxud özünü okeanda tapsa, ekipajı xilas etmək üçün böyük bir gəmiyə yaxın olmağa çalışır. Bu insanlar dünyada baş verənləri anlamır və Ermənistanı ciddi şəkildə təhdid edən addımlar atırlar. Mən onların bədəninin hansı hissəsi ilə fikirləşdiklərini bilmirəm”.
Eyni zamanda, ikinci prezident vəziyyətin dəyişə biləcəyi ilə bağlı fikirlərini bildirib: “Mən şübhə etmirəm ki, yaxın vaxtlarda baş nazir ayaqqabılarını dəyişəcək və heç nə olmamış kimi Rusiya Federasiyasının prezidentinə zəng vuraraq çoxəsrlik dostluğa tostlar deməyə başlayacaq. Köhnə haqqında yeni mahnı, amma çöküntü qalır.
Baş verənlərin səbəbi avantürizm, təkəbbür və ekspertlərin fikrinə məhəl qoymamaqdır. Ancaq bu şüurlu şəkildə edlirsə, biz tamamilə fərqli vəziyyətə giririk. Mən bunu istisna etmirəm, amma düşünmək istəyirəm ki, bu, hələ də qeyri-peşəkarlığın nəticəsidir”. Burada xatırladaq ki, Ermənistan növbəti dəfə Avropa İttifaqına mümkün üzvlük mövzusunda siyasi fəallıq nümayiş etdirir. Ermənistan parlamentində Aİ-yə inteqrasiya prosesinin başlanmasına dair qanun layihəsinin müzakirəsi keçirilib. Ermənistanın bu təşəbbüsünə Rusiya mövqeyini gizlətmir. Baş nazirin müavini Aleksey Overçuk birbaşa bəyan edib ki, Ermənistanın Aİ-yə doğru addımları Avrasiya İqtisadi İttifaqından (Aİİ) çıxışı ilə nəticələnə bilər. Bu isə iqtisadi baxımdan Ermənistan üçün əsl fəlakət sayılacaq. Aİİ ilə ticarət 2024-cü ildə Ermənistanın xarici dövriyyəsinin 42%-dən çoxunu təşkil edib. Aİ-ilə bu rəqəm 7,5%-ə güclə çatır. Reallıqda belə addımlar nəinki iqtisadi dividendlər gətirməyəcək, həm də ölkə daxilində vəziyyətin pisləşməsinə səbəb olacaq. İndi bütün bunları Rusiya Robert Köçəryanın dili ilə Paşinyanın diqqətinə çatdırır. Rusiyalı politoloq Yevgeni Mixaylov məsələ ilə bağlı bildirir: “Ermənilərin Avropa İttifaqına daxil olmaq istəməsi gülünc görünür. Xatırlayaq ki, Türkiyə öz iqtisadiyyatı ilə Aİ-yə necə daxil olmaq istəyirdi, ona nə qədər söz verildi. Ukrayna nə istəyirdi və nə əldə etdi. Əvvəlcə Gürcüstanda bununla bağlı narahatlıq gördük və sonda heç nə alınmadı. Eyni şey ermənilərin başına gələcək. Bu, əks bloka çəkilmək üçün ümumi cəhddir. İrəvan bir neçə kürsüdə oturmağa çalışır, Aİİ-dən kifayət qədər gəlir əldə edir və bəli, Rusiya ilə müəyyən əlaqələri var. Onlar Aİ-yə daxil olanda tamam başqa taktika olacaq. Amma bu mümkün deyil, sadəcə vəddir. İrəvan isə Aİİ-nin bütün üstünlüklərindən tam istifadə edəcək. Nə qədər ki, Rusiya Ermənistanı öz milli maraqlarının hansısa konturları daxilində saxlamağa çalışacaq, biz qəfil hərəkətlər görməyəcəyik. Onlara vəd edilənə gəlincə, bunun üçün 300 il də gözləyə bilərsiniz. Bu gün Paşinyan var, sabah Paşinyan olmayacaq, istəklərini dəyişəcəklər və sair. Dünya dəyişir. Xüsusilə Trampın gəlişindən sonra hər şey aydın olur”.
Samirə SƏFƏROVA
