Ermənistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının (KTŞ) bəyannaməsini imzalamaqdan imtina edib. Bu barədə Ermənistan hökumətinin saytında məlumat verilib:
“KTMT KTŞ-nin Bəyannaməsi və Ermənistan Respublikasına yardımın göstərilməsi üzrə birgə tədbirlər haqqında” layihəsi yetərincə işlənməyib və bu formada, bütün hörmətimlə, mən bu sənədləri imzalamağa hazır deyiləm”.
Bu, Ermənistanın yavaş-yavaş KTMT-dən uzaqlaşmağının təzahürü sayıla bilərmi və Rusiyanın buna reaksiyası necə olacaq?
Hərbi-siyasi şərhçi, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant İbrahim Rüstəmli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 44 günlük savaşdan öncə, eyni zamanda sonrakı dövrlərdə də Ermənistanın daha cox bel bağladığı Rusiyanın mövqeyi bəlli idi: “Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 44 günlük savaş zamanı məsələyə münasibətini konkret olaraq bildirdi və bəyan etdi ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyü uğrunda müharibə aparır, bu döyüşlər Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində gedir. Əslində bu, Putinin Ermənistana çox ciddi bir mesajı idi. Lakin bu mesaj da hələ o zaman da ermənilər tərəfindən düzgün dəyərləndirilmədi. Məsələ burasındadır ki, dünya ictimaiyəti də Azərbaycan ərazi bütövlüyünü tanıyır. BMT-nin qətnamələri var. Bir sıra mötəbər kürsülərdən Azərbaycanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı çox ciddi bəyənatlar səsləndirilib. Bütün bunların fonunda Ermənistanın bu gün özünü bir qədər də nazlandırılmasının heç bir adı yoxdur. Ermənistanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının böyük ümidləri var idi. Bəlkə də, Rusiyanın Qarabağ məsələsindəki, Qarabağın işğal olunduğu vaxtda olan münasibətini hesab götürmüşdür. Amma dünyada parametrlər, baxışlar dəyişir. Bu gün artıq biz Rusiyanı Qərblə müharibə aparan, Amerika və Avropa ilə üz-üzə dayanan bir ölkə kimi tanıyırıq. Rusiya, demək olar ki, təklənmiş ölkə kimi gözə çarpır. İndiki məqamda Ermənistan kimi dövlətin Rusiya üçün heç bir strateji əhəmiyəti yoxdur. Əlbəttə, Rusiya prezidentinin Ermənistana səfəri çərçivəsində orada səsləndirilən şüarlar, plakatlar, Rusiya prezidentinin əleyhinə yönəlmiş təhqiredici ifadələr Ermənistanın Rusiya ilə bağlı bütün ümidlərinin puça çıxdığını göstərməklə yanaşı, Ermənistanı Qərbə doğru sıxışdırır. Televiziyada çıxışım zamanı da bildirdim ki, Rusiya-Qərb müharibəsi fonunda Cənubi Qafqaz ərazisi uğrunda da savaşlar gedir. Bu savaşların arxasında Ermənistandan da çox Fransa, Rusiya, Amerika kimi dövlətlər dayanır. Ancaq ən böyük üstünlüyümüz, ilham mənbəyimiz odur ki, biz heç bir ölkənin ərazi bütövlüyünə müdaxilə etməmişik. Ermənistan bu gün delimitasiya və demarkasiya məsələsi ilə bağlı prosesləri də qəsdən ləngidir. Çünki delmitasiya və demarkasiyanın reallaşdırılması Ermənistanın dolayı yolla, həm də birbaşa şəkildə fiaskosu ilə nəticələnəcək. 8 noyabr danışıqlarında Ermənistanın öhdəsinə götürdüyü vəzifələr var ki, o öz öhdəliklərini yeri yetirməlidir. Qərb rayonlarını birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin açılması və s. Bunların hamısı hələlik rəsmi sənəd olaraq qalır. Lakin Azərbaycan üçün bu rəsmi sənədlər strateji və texniki baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır, hüquqi üstünlük verir. Yəni bu gün Ermənistanın KTMT - dən çıxmasının həmin təşkilat üçün elə bir strateji əhəmiyyəti də yoxdur. KTMT-yə üzv dövlətlərin bir sıra rəhbərlərinin çox maraqlı fikrini eşitdim. Onlar qeyd edirlər ki, Azərbaycan KTMT-yə üzv olmasa da, bizim böyük üzv dövlətlərimizdən daha çox imzaya sahibdir. Mən Azərbaycan Prezidentinin qətiyyətli mövqeyinə, həyata keçirdiyi siyasətə inanıram. Bildirmək istəyirəm ki, Azərbaycan bu xüsusda bir addım da geri çəkilməməlidir. Bu istiqamətdə Azərbaycanın geri çəkilməsi böyük bir məğlubiyyətlə nəticələnə bilər. Ermənistan isə tam olaraq küncə sıxşdırılıb və özünü dəyərsiz hiss edir. Başa düşür ki, onun vahid - siyasi xətti yoxdur. İqtisadi xətt haqqında isə danışmağa dəyməz. Ermənistanın KTMT - dən çıxması, Rusiyaya arxa çevirməsi nə Rusiyanın, nə də Azərbaycanın həyatında heç nəyi dəyişməyəcək. Əksinə, ermənilər üçün daha ağır və çətin sınaqların başlanğıcına çevriləcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
