"Can bala" qrupunun "Cücələrim" klipi uşaqlara aqressiya təlqin edir

Tarix: 30.09.2014 / 03:04
Bölmə: Sosial

Həyatda elə dəyərlər var ki, ona nə toxunmağa ürəyin gəlir, nə də bir kimsənin ona əl vurmasını istəyirsən. Toxunulmaz olana toxunulanda narahat olursan, sənə elə gəlir ki, bu o dəyərlərin özülünü laxladır. Bəstəkar ürəyinin səsi olan mahnılar, nəğmələr həssaslıqla qorunmalıdır.
O mahnılar ki, onlar xalqın, tamaşaçının ürəyində isti yuva qurub. Mən bu sıraya uşaq mahnılarımızı da daxil edirəm. Körpəlikdən bizə müəllimlik edən bu nəğmələr, bizdən sonra da balalarımızın musiqi zövqünün formalaşmasında, onlarda tərbiyəvi-əxlaqi duyğuların yaranmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Azərbaycan uşaq mahnıları konkret ənənəyə söykənir. Azərbaycanın adlı-sanlı bəstəkarlarının əksəriyyəti uşaqlar üçün çox məzmunlu, dəyərli, tərbiyəvi cəhətdən qiymətli uşaq musiqi əsərləri yaradıblar. Elə bəstəkarlar olub ki, yaradıcılığını birmənalı olaraq uşaq musiqisinə həsr edib. Bəzi bəstəkarlar isə uşaqlar üçün ara-sıra yazıblar. Ancaq o uşaq mahnıları nəinki ölkəmizdə, hətta onun hüdudlarından kənarda da məşhur olub. Tanınmış bəstəkar Qəmbər Hüseynlinin dövrünün populyar uşaq şairi Tofiq Mütəllibovun (mahnının ilk mətni Əhməd Cəmilə aid olub, sonra hansısa səbəbdən mətn dəyişdirilib-İ.S.) sözlərinə bəstələdiyi "Cücələrim" mahnısı dediyimə əyani misaldır. "Cücələrim"in tarixindən yazacağam, amma istəyirəm ki, əvvəlcə mahnı ilə bağlı valideynləri narahat edən bir klipdən danışam. Bu klipi təsadüfən "YouTube"də görmüşəm. "Cücələrim" elə bir əsərdir ki, o səslənəndə onu dinləmək üçün ayaq saxlamaya bilmirsən. "YouTube"də nümayiş etdirilən klip gənc müğənni Xəyalə Manaflının iştirakı ilə "Can bala" qrupunun ifasında rejissor Hüseyn Seyidzadənin quruluşunda təqdim edilir. Klipin ssenarisi ilə mahnının mahiyyəti, daşıdığı məram-məqsəd, onun qayəsi, ideyası ziddiyyət təşkil edir. Mahnının mətnində söhbət uşaq psixologiyasına sığal çəkən, onu humanizmə, xeyirxahlığa, mərhəmətə səsləyən mövzudan gedir. "Siyəzən broyler" toyuqçuluq fabrikində lantə alınan klipdə isə nə mərhəmətin, nə də humanizmin izləri var, klip zorakı elementlərlə, uşaq psixikasını zalımlığa yönəldən məqamlarla doludur. "Can bala" qrupu dövrümüzün populyar uşaq qrupudur və kifayət qədər də uğurları var, uşaqlar tərəfindən də sevilir. Bu qrupun ifasında "Cücələrim"ə belə qeyri-humanizm ruhunda klip çəkilməsini anlaya bilmirəm. Mahnının mətnində şəfqətlə deyilir:
Cip-cip cücələrim,
Cip-cip, cip-cip cücələrim,
Mənim qəşəng cücələrim,
Tükü ipək cücələrim.

Gözləyirəm tez gəliniz,
Göy çəməndə dincəliniz,
Ay mənim cücələrim,
Ay mənim cücələrim.

Gəlin sizə yemək verim,
Mən su verim, çörək verim.
Arzum budur boy atasız,
Ananıza tez çatasız.
Ancaq klipdə musiqinin fonunda uşaqların broyler fabrikində cücələrlə oynaması, onların böyümə prosesini izləməsi, sonra toyuğa çevrilmiş cücələri kəsib qablaşdırması, nəhayət, bişirib yeməsi mahnının mətni ilə uzlaşmır. Mahnıda cücələrə qayğı, onlara dən-su verilməsi, onların böyüyüb analarına çatması istəyi, qayğısı, arzusu görsənir. Yəni burada söhbət "cücələr, böyüyüb toyuq olun, biz də sizi böyüdüb sonra da kəsib yeyək" məsələsindən getmir. Sırf qayğı və humanizm kökündədir mahnı... Amma "Can bala" qrupunun klipində tamam başqa şeylər təlqin olunur. Əlbəttə, bu da uşaqlarda mərhəmət hissinin yaranmasının qarşısını alır. Bütün dünyada mərhəmətin "öldürülməsi" uğrunda təbliğat gedir. "Cücələrim" klipini də bu təbliğatın bir parçası saymaq olar. Uşaq manılarına uşaqların iştirakı ilə klip çəkilərkən diqqətli olmaq lazımdır. İlk baxışdan ola bilsin bu klip kiməsə xoş gəlib, amma onun daxilinə varanda orada kifayət qədər körpə, uşaq psixikasını zədələyən məqamları müşahidə edirsən. Bu klipə 1 yaşlı körpə də baxır, 4-5 yaşlı uşaq da, hələ məktəbli də. Görün onun tamaşaçı dairəsi nə qədər genişdir. Bu mənada o klipin təlqin etdiyi ideya zərərlidir və mahnının mahiyyəti və prinsipi ilə uyğun deyil.
İndiyə qədər "Cücələrim" mahnısına bir neçə klip çəkilib, "Can bala" qrupunun klipindən fərqli olaraq onların kökündə humanizmin təbliğatı durub. Müğənni Leyla Ramazanlının "Cücələrim" qrupunun iştirakı ilə eyni adlı mahnıya çəkdirdiyi klipin rejissoru Xavər Ağamalıyevadır. Klip "Cücələrim"in rəqsləri ilə müşayiət olunur və burada mətndən gələn humanizm ab-havası qorunur. Ancaq əksər uşaqlar bu klipə deyil, "Can bala"nın zorakılıq elementlərinin rast gəlindiyi məlum klipinə baxır. Çünki orada toyuğun qəddarcasına kəsilməsi, tüklərinin yolunması və sobada bişirilməsi hadisəsi təsvir olunur. Bu, uşaqlar üçün cəlbedici göstəricidir. Valideynlər uşaqlarını bu klipdən və aqressiya, zorakılıq elementləri ilə dolu olan cizgi filmlərindən nə qədər uzaq tutsa da, onlar fürsət tapan kimi yenə onları izləyirlər...
Hesab edirəm ki, klipin ssenarisi mahnı mətninin daşıdığı ideyadan uzaq olduğu üçün bu, bəstəkarın da, şairin də ruhunu incidən məqamdır.
Musiqişünaslar bildirir ki, "Cücələrim" qəribə taleyi olan uşaq mahnılarındandır. Belə ki, mahnı yazılandan düz 10 il sonra məşhurlaşıb. Demək, 1949-cu ildə bəstəkar Qəmbər Hüseynli şair Tofiq Mütəllibova bir musiqi dinlədir və ondan xahiş edir ki, buna söz yazsın. O dönəmlər uşaq şeirləri yazan Tofiq Mütəllibov musiqiyə söz yazıb verir Qəmbər Hüseynliyə. Mahnının ilk ifaçısı, deyilənə görə, tanınmış rejissor, "Şöhrət" ordenli Arif Qazıyev olub. Bunu onun özü də qeyd edir. Bu mahnı 1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti dekadasında səsləndirilir. "Cücələrim"i aktrisa və rəssam-florist, xalq artisti Suqra Bağırzadə oxuyur. Mahnı alqışlarla qarşılanır və tezliklə dillər əzbərinə çevrilir, sovetlər məkanını aşaraq bütün dünyaya yayılır. Müxtəlif dillərə (100-dən çox dilə !) tərcümə olunur. Hətta "Dünyanın ən yaxşı uşaq mahnıları" albomuna daxil edilir. Məşhur sovet cizgi filmi "Nu, poqodi!"nin bir bölümünə də salınır. Özü də mahnı cizgi filmində Azərbaycan dilində səslənir.
Gördüyünüz kimi, bu mahnı tarixi olan, dünyada tanınan bir Azərbaycan uşaq mahnısıdır. Nəzərə alsaq ki, kifayət qədər populyardır, onda onun təsir etmək imkanlarının da güclü olduğuna inanmalıyıq. Odur ki, "Cücələrim" başda olmaqla uşaq mahnılarına klip çəkərkən rejissorlar, klipmeykerlər ehtiyatlı olmalıdır ki, o əsərlər öz qəlibindən çıxmasın...

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...