Yas məclislərimizə ehsan qadağası daha bir problemi gündəmə gətirdi

Tarix: 09.09.2014 / 08:42
Bölmə: Sosial

Təbiətin qanunu belədir: dünyaya bir gün gələn bir gün getməlidir. Atalarımız yaxşı deyib: bu fani dünyadan insana 5 metr kəfən, bir neçə qarış torpaq qalır. Təəssüf ki, sağlığında insanların əksəriyyəti bunu anlaya bilmir...
Dünyadan köçən yaxınlarının xatirəsini əziz tutmaq üçün indi mərhumlara bahalı daşlardan abidələr qoyulur, dəbdəbəli yas mərasimləri təşkil olunur, masalara "quş südü, can dərmanı", banandan tutmuş çərəzə kimi hər cür təamlar düzülür. Bəziləri hətta borca düşsə belə, məclisinin yüksək səviyyədə keçməsi ücün əlindən gələni əsirgəmir. Elə ailələr də var ki, yası təmtəraqlı yola vermək üçün maşınını, qiymətli əşyalarını satır. Bir sözlə, bu gün yaxınını itirən ölü sahibi bilmir ölüsünə ağlasın, dünyadan köçən yaxınının dərd-kədərini çəksin, yoxsa yas mərasimini yüksək səviyyədə yola salmağın qayğısına qalsın.
Yas mərasimlərində ehsan süfrəsinin verilməsi məsələsi aidiyyəti qurumları ciddi şəkildə narahat edir. Hətta bu məsələ parlament səviyyəsində müzakirə olunub və mərasimlər haqqında qanunun qəbul olunması gözlənir.
Yas mərasimlərində ölü sahibini narahat edən əsas məsələlərdən biri də qəbir üstünün götürülməsidir. Ehsan süfrəsi olmadan yas məclisini yola vermək olar. Amma ölən şəxsin qəbri "qayda-qanun"la götürülməlidir. Yəni qəbrin üstü mərmər və ya digər bahalı daşdan olmalı, kənarı hasara alınmalı, əzəmətli görünüşü ilə digər qəbirlərdən geri qalmamalıdır. Qəbir üstünün bu qayda ilə götürülməsi fikri ölü sahiblərinin çoxunun yuxusunu ərşə çəkir.
Məlumat üçün qeyd edək ki, xarici ölkələrdə qəbrin üzərinə mərhum haqqında məlumat olan 50 - 60 santimetrlik kiçik daşlar qoyulur. Əslində islama görə az müddətdən sonra meyit torpağa qarışmalıdır. Ancaq hazırda qoyulan baş və sinə daşların sayəsində meyitin torpağa qarışacağına kimisə inandırmaq çətin olar.
Apardığımız araşdırma nəticəsində məlum oldu ki, qəbir daşına çəkilən xərc heç də süfrəyə verilən ehsanın xərcindən geri qalmır, hətta onu bir neçə dəfə üstələyir.
Belə ki, qəbir daşlarının qiyməti müxtəlif olur. Qaradağ və Naxçıvanın "Gülbax" daşlarından hazırlanan orta qəbirüstü abidə 700 - 1000 manata başa gəlir. Ən ucuz qəbirüstü abidə daş qırıntıları üyüdülüb sementlə qarışdırıldıqdan sonra qəliblərə salınır və onun qiyməti 200 - 300 manatdır.
Qəbir daşı qiyməti ölçüsündən asılı olaraq dəyişir. Qeyd edək ki, Ukraynadan gətirilən qırmızı və qara qranitlərin qiyməti 3000 - 5000 manat arasında dəyişir. İran və Çin mərmərləri isə bundan xeyli ucuzdur. 1 metr 30 santimetr qranitdən hazırlanan qəbir daşı 700, 1 metr 50 santimetr qranitdən hazırlanan qəbir daşı isə 1000 manatadır.
Dinşünas Elşən Mustafaoğlunun sözlərinə görə, qəbir ölən adamın torpağa basdırıldığı yerə deyilir: "Ərəb dilindən dilimizə keçən bu sözün cəmi "qubur"dur. Qəbir həyatı bir mənada Axirətin giriş qapısı və başlanğıcı sayılır. Ölən adam istər qəbirdə dəfn edilsin, istər yırtıcı heyvanlar parçalasın, istər odda yanıb külləri dağılmış olsun, istərsə də suda boğulsun, heç bir fərqi yoxdur, onun üçün qəbir həyatı başlamış olur.
İslam dininə görə, qəbrə torpaqdan başqa sement əlavə edilərək suvanmamalı, öz torpağına başqa torpaq əlavə edilərək çox hündür olmamalıdır və sinə daşı qoyulmamalıdır.
Bundan başqa, qəbirlərin üzərinə günbəz, qübbə kimi əlavə tikililərin olması da İslama ziddir. Həmçinin, baş daşının mərmər kimi bahalı daşlardan hazırlanması və üzərinə ölünü mədh edən yazıların yazılması da düzgün deyil. Əslində, qəbir yerdən bir-iki qarış yüksək olmalı, baş tərəfinə bir daş qoyulmalı və mərhumun adı yazılmalıdır. Ancaq qəbrin üstünə məscid kimi binalar inşa etdirərək, məbəd halına gətirilməsi dində qəti qadağan olunub. Hz. Peyğəmbərin xanımı Hz. Aişə Allah Rəsulunun axırıncı xəstəliyi əsnasında bu sözləri deyib: "Peyğəmbərlərinin qəbrini məbəd halına gətirənlərə Allah lənət etsin".
Həmsöhbətimiz bildirdi ki, islam dini israfı qadağan edib. İsraf-malın lazım olmayan yerlərə, necə gəldi xərclənməsi və sərf edilməsi deməkdir: "Müsəlmanlara aid qəbirlər çox sadə olmalıdır. Məsciddə Allahın qarşısında vəzifəsindən asılı olmayaraq insanlar cərgədə dayanıb namaz qıldıqları kimi, qəbirləri də cəmiyyətdə tutduğu mövqeyindən və vəzifəsindən asılı olmayaraq eyni olmalıdır. İslamın ruhuna uyğun olan budur. Qəbristanlığa cənazə ilə birlikdə və ya daha sonra gül, çələng, əklil gətirərək qəbrin üstünə qoyulması da İslamda yoxdur".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...