Nikah üçün məcburi sağlamlıq arayışı yenidən gündəmdə...

Tarix: 29.08.2014 / 03:04
Bölmə: Sosial

Azərbaycanda nikah öncəsi tibbi müayinədən keçmək məcburi olacaq. Belə bir düşüncə var ki, gələcək nəslin sağlamlığının qayğısına qalmaq üçün lazımi üsullardan istifadə qəbahət deyil. Məsələn, Orta Asiya ölkələrində nikahdan öncə tibbi müayinə kimi məsələ aktual olmasa da, gənclərin sağlamlığı barədə onlardan formal məlumat tələb olunur.
Qərb ölkələrində isə məsələyə çox ciddi yanaşılır. ABŞ-da nikahdan öncə, qohum olub-olmamasından asılı olmayaraq, qan analizi mütləqdir. Amma bütün hallarda, nikaha heç kim mane ola bilməz, həkim sadəcə xəbərdarlıq edə bilər. AB-nin aparıcı ölkəsi olan Fransada bu məsələ artıq qanuniləşdirilib.
Ukraynada tibbi müayinədən keçmədən evlilik rəsmən yasaqdır. Qanuna əsasən, bəy və gəlin nikahdan öncə tibbi müayinədən keçməli və səhhətləri barədə bir-birinə mütləq bilgi verməlidir. Bu zaman dövlət onların tibbi müayinəsi üçün şəraiti təmin edəcək, müayinənin nəticələri isə sirr kimi saxlanacaq və yalnız gənclərin özlərinə açıqlanacaq. Nikah bağlayanlardan birinin öz səhhətinin vəziyyəti barədə məlumatı gizlətməsi nikahın etibarsız hesab edilməsi üçün əsas ola bilər.
Bir çoxları belə fikirləşir ki, ortada sevgi olduqdan sonra gənclərdə hər hansı xəstəlik aşkarlansa belə, onlar sevgilərindən vaz keçməz. Hətta məcburi müayinəni mümkün hesab etməyənlər də var. Amma gələcək nəslin sağlamlığı və artımı ilə bağlı günü-gündən çoxalan problemlərin fonunda məsələnin vacibliyi gözardı edilə bilməz. Ölkədə belə bir qanun olmadığından, günümüzdə həkimlər müayinələrin vacibliyini yalnız məsləhət şəklində çatdıra bilir. Mütəxəssislər hesab edir ki, evlilikdən öncə aparılan müayinələr gələcəkdə daha xoşbəxt ailənin təməlinin qoyulmasına yardımçı olar.
Elə bu səbəbdəndir ki, hazırda Ailə Məcəlləsinə əlavələr və dəyişikliklər edilməsi müzakirə olunur. Əsas diqqət isə nikaha daxil olan şəxslərin vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı orqanlarına tibbi müayinədən keçmələri haqqında arayış təqdim etməsinə yönəlib.
Deyəsən, tezliklə Azərbaycanda da nikaha daxil olan şəxslər məcburi tibbi müayinədən keçiriləcək. Qeyd edək ki, ailə quran cütlüklər saxta arayış təqdim edərsə və yaxud saxta arayışı qəbul edənlər cinayət məsuliyyəti daşıyacaq. Azərbaycanda nikaha girənlərdən tibbi arayışın tələb olunması ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişiklik Milli Məclisin payız sessiyasında müzakirəyə çıxarılacaq. Milli Məclisin Sosial siyasət komitəsindən mətbuata verilən məlumata görə, Ailə Məcəlləsinə, İnzibati Xətalar və Cinayət məcəllələrinə ediləcək dəyişikliklərdə nikaha girənlərin saxta arayışlar təqdim etməsi və onların qəbuluna qarşı cəzalar da nəzərdə tutulur. Layihə üzərində işlər tamamlanıb və payız sessiyasının gündəliyinə salınması planlaşdırılır. Layihədə nikaha girən hər iki şəxs tərəfindən sağlamlıqları haqqında tibbi arayışın təqdim olunması məcburi olaraq göstərilir. Sənəddə, həmçinin, həkimin məsuliyyəti bir daha vurğulanır, VVAQ şöbəsinin konfidensiallığı qorumasının vacibliyi qeyd olunur.
Dəyişikliyə görə, nikaha daxil olan şəxslər bir-birinin sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumat əldə etmək məqsədilə vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatı orqanına siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunmuş xəstəliklər üzrə tibbi müayinədən keçmələri haqqında arayış təqdim etməlidir. Öz növbəsində bu qurum nikah qeydiyyata alınmazdan əvvəl tərəfləri tibbi müayinə haqqında arayışın nəticələri ilə tanış edir. Nikaha daxil olan şəxslərin tibbi müayinəsinin nəticələri barədə peşə və xidməti fəaliyyəti ilə bağlı məlumata malik olan şəxslər bu məlumatları sirr olaraq saxlamağa borclu sayılır. Həmin şəxslər bu məlumatların açıqlanmasına görə qanunvericilikdə müəyyən olunmuş qaydada məsuliyyət daşıyır. Nikaha daxil olan şəxslərin tibbi müayinəsi, habelə tibbi-genetik, tibbi-psixoloji və ailənin planlaşdırılması məsələləri üzrə məsləhətlərin verilməsi yaşayış yerindəki dövlət və bələdiyyə tibb müəssisələrində pulsuz həyata keçiriləcək. Nikaha girənlərdən biri siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiqlənmiş xəstəliklərin olmasını gizlətdikdə, digər tərəf nikahın etibarsız sayılması tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər.
Həkim ginekoloq Pərvanə Mustafayeva "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, nikahdan əvvəl reallaşdırılan müayinələr gələcək ailə üçün yalnız müsbət nəticələr verə bilər. Həkimin fikrincə, son illər həm də sonsuzluğun ciddi problem kimi ortaya çıxması qanunvericiliyə dəyişikliyi zəruri edir: "Gənclərin əvvəlcədən müayinə olunması, qeyd olunan məsələ ilə yanaşı, digər problemləri də aradan qaldırmış olar. Hazırda hepatit, QİÇS və bəzi xəstəliklər var ki, bu zaman əvvəlcədən müayinələrin aparılması çox yaxşı olar. Gənclər əvvəlcədən bu barədə bilər və ailə qurmamışdan müalicə olunar. Bəzi genetik səbəblər ola bilər ki, bu da qohumla nikaha daxil olan insanların sonradan uşaqlarının olmamasına gətirib çıxara bilər. Ona görə də yoxlamalardan keçmək məsləhətdir".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, tibbi müayinənin məcburi olması düzgün qərardır: "Bu gün bəzi gənclər sağlamlıq haqqında saxta arayış təqdim edir. Onlar hansısa həkimə müraciət edərək onlardan sağlamlıq haqqında arayışın verilməsini istəyirlər. Həmin həkim də gənclərin istəyini yerə salmayaraq onları müayinə etmədən arayış verir. Artıq belə olmayacaq. Saxta arayışı təqdim edən şəxs və həmin arayışı verən həkim qanuni çərçivədə cərimələnməlidir ki, bu hal digərlərinə dərs olsun. Cütlüklərin hər biri mütləq tibbi yoxlamadan keçəcək və həkim də gənclərdə olan hansısa problemi arayışda qeyd etməlidir. Belə olan halda, gələcəyimiz sağlam olar".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...