QMİ və təriqətlər arasında Ramazanın qrafik mübahisələri və Azərbaycan dövləti...

Tarix: 31.07.2014 / 09:55
Bölmə: Sosial

Demək olar ki, hər il müşahidə edildiyi kimi, Ramazan bayramı təqvimi Azərbaycanda yenə çaşqınlığın yaranmasına səbəb oldu. Nəticədə Azərbaycanda bir qisim müsəlman bayramı iyulun 28-də, bir qismi isə 29-da qeyd etdi. Orucluq - Ramazan bayramı Qəməri ayının sonu hilalın, yəni yeni Ayın görünməsi ilə müəyyən edilir. Ayın görünməsi ertəsi günün bayram olmasına işarədir.
Əsasən də bu fikir ayrılığına sünni məzhəbilə şiə məzhəbi arasında rast gəlinir. Ancaq Ayın görünməsi bir təbiət hadisəsidir və bunun harada tez, harada gec görünməsi təriqətlə deyil, təbiətlə əlaqəlidir.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Astrofizika İnstitutu Ramazan ayının sonuncu gününün iyulun 27-də olduğunu açıqlasa da, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) bayramın ayın 29-da olduğunu bildirib. Ramazan təqvimində ortaya çıxan bu fərq isə hər il narahatlıq yaradır.
Bir sıra müsəlman ölkələri müasir texnologiyaların inkişafına əsaslanaraq yeni Ayın doğmasını elmi hesablamalara əsasən müəyyən edərək dini təqvimləri də buna əsasən müəyyən edir. Eyni zamanda, bir sıra ölkələrdə klassik qaydada Ayın məhz insan gözü ilə görünməsi ilə bağlı İslam dini şərtlərinə əməl olunur. Məsələn, şiə üləmaları, bir qayda olaraq, Ayın gözlə görülməsini əsas götürür. Ancaq sünni ölkələrdə bu məsələdə ikili yanaşma var. Türkiyə və bir sıra digər ölkələrdə Ayın doğması elmi hesablamalar əsasında müəyyən olunursa, Səudiyyə Ərəbistanı kimi ölkələrdə gözlə müşahidə əsas şərtlərdən biri olaraq qalır.
Tam dəqiq nəticə bundan ibarətdir ki, bu məsələdə elmi yanaşma olduqca vacibdir. Hər halda, dövlətin nəzdində olan elmi müəssisələrin bu məsələdə rəyi əsas götürülməlidir ki, bu cür xoşagəlməz mübahisələr yaranmasın.
Tanınmış şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Ramazan bayramının hansı gündə keçirilməsilə bağlı yaşanan fikir ayrılığı bütün inanclı kəsimə pis təsir edib. Müsahibimizin sözlərinə görə, bir vətəndaşın 30 gün oruc tutduqdan sonra bayramın hansı günə təsadüf etməsi barədə tərəddüd keçirməsi onların dini inanclarının istismarı anlamına gələ bilər: "Azərbaycan dünyəvi bir dövlət kimi İslam dininin bütün tələblərinə hörmətlə yanaşır. Hələ mən deyərdim ki, adında İslam olan ölkələrin çoxundan artıq dərəcədə dinin təəssübünü çəkir. Biz bunu Azərbaycan dövlətinin qəbul etdiyi qanunlarda, nümayiş etdirdiyi tolerantlıq nümunəsində görə bilərik. Təsadüfi deyil ki, Ramazan bayramı ilə bağlı iki gün qeyri-iş günü elan olunub. Həmçinin, Qurban bayramı da rəsmi istirahət günüdür. Bunları təsadüfən sadalamıram. Bu, dünyəvi dövlətin İslama olan münasibətidir. Ancaq bəzi məkrli niyyətlər vətəndaşlarımızın dini inanclarına hörmətsizlik yaratmış olur. Azərbaycan bir dövlət kimi bütün müasir texnologiyalara sahibdir. Ramazan bayramı ayın görünməsi ilə şərtləndirilirsə, onda bunu heç bir dini icma dövlətdən düzgün qiymətləndirə bilməz. Belə hallara son qoyulmalıdır.
Ruhani İdarə də bu cür məsələ ilə bağlı işlərində müəyyən korrektələr etsə yaxşıdır. Vətəndaşlarımız da bilməlidir ki, bu işdə dövlətin rəsmi mövqeyi əsas götürülməlidir. Bir qədər də maarifləndirmə aparılsa, belə problemlərlə gələcəkdə üzləşmərik".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...