Azərbaycan aqrar sektorunda damcı-suvarma niyə geniş yayıla bilmir?

Tarix: 24.07.2014 / 01:18
Bölmə: Sosial

Damcılarla suvarma üsulu suvarma suyunun fasiləsiz olaraq kiçik su sərfləri ilə boru kəmərindən su qəbul edən xüsusi damcıladıcılar vasitəsilə tələb olunan miqdarda bilavasitə bitkinin kök sisteminə verilməsindən ibarətdir. Damcı ilə suvarma bir suvarma üsulu kimi ildən-ilə daha geniş tətbiq olunmağa başlanıb. Belə ki, bu üsul dünyada yayılmış son texnologiya olub, özünü çoxdan doğruldub.
Bu, kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlıdır. Müasir şəraitdə bağçılıq və tərəvəzçiliyin inkişafı suvarma olmadan mümkün deyil. Damcı ilə suvarma ekoloji, vəsait qoyuluşu, keyfiyyətli suvarma və suvarma suyuna qənaət baxımından xüsusilə effektlidir. Bu üsulla həm suya, həm də işçi qüvvəsinə qənaət olunur. Torpağın humus qatı qorunur.
Damcı ilə suvarmanın iki növü var: bağçılığın salınmasında damcı ilə suvarma (daimi sistem), tərəvəz bitkilərinin damcı ilə suvarılması (mövsümi sistem).
Damcı ilə suvarmada suvarma suyuna 2-5 dəfə, 1,5-2,5 dəfə elektrik enerjisinə, gübrələrin suvarma suyu ilə lokal şəkildə verilməsi baxımından 20-50 faiz gübrəyə qənaət olunur. Bu üsul ilə suvarmada məhsulun keyfiyyəti yaxşılaşmaqla bərabər, onun istehsalı da 25-50 faiz artır.
Maraqlıdır ki, Azərbaycanda kənd təsərrüfatında bu üsuldan geniş istifadə olunmur. Buna mane olan səbəb nədir?
Məsələyə münasibət bildirən kənd təsərrüfatı sahəsi üzrə mütəxəssis Vahid Məhərrəmov bunu bir sıra səbəblə əlaqələndirdi: "Sovet dönəmində daha çox Özbəkistan bu sahədə yaxşı təcrübə əldə etmişdi. Həmin təcrübələrdən bəhrələnmək imkanı o vaxtda vardı. Ancaq Azərbaycanda buna o qədər də əhəmiyyət verilməmişdi. Hesab edirdilər ki, bizdə su bolluğu var. Damcı suvarma sistemi həm suvarmaya olan tələbatın ödənilməsində həlledici rol oynayır, həm də torpaqların münbitliyinin qorunub saxlanmasına xidmət edir. Damcılama üsulu ilə daha az su ilə daha çox sahə suvarılır. Maili ərazilər də eroziyaya səbəb olmadan suvarıla bilər, suvarmanın aparılmasına külək təsir göstərmir, qrunt sularının səviyyəsi dəyişməz qalır. Təkrar şorlaşmanın qarşısı alınır, suvarma suyu bitkilər arasında bərabər paylanır. Məhz bunun sayəsində torpağın şumlanan təbəqəsi kapilyar rütubət tutumluluğu səviyyəsində daim nəm saxlana bilir, cərgələrin arası isə bu zaman quru qalır. Bu da alaq otlarının azalmasına şərait yaradır. Suyun torpaq səthindən buxarlanma ilə itkiyə getməsi baş vermədiyinə görə torpaq qabığında çatlar əmələ gəlmir və torpağın strukturu dağıntıya məruz qalmır.
Azərbaycanda bu sistemə o qədər də önəm verilməməsinin səbəbi maddi imkanla bağlıdır. Məsələ ondadır ki, bir sıra fermerlərin buna imkanı yoxdur. İkincisi, suvarmada daha çox Kür və Araz çaylarından istifadə edildiyi üçün bu, çöküntü yaradır və suyun damcı formasında hərəkət etməsinə mane olur. Üçüncüsü, artezian quyuları həmin sahədə olan torpaq sahələrini suvarmağa kifayət etmir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...