Şagirdlərimizə ağıllı pul xərcləmək vərdişlərinin aşılanması problemi gündəmə çıxır

Tarix: 18.07.2014 / 02:46
Bölmə: Sosial

Pulun idarə edilməsi, onun rasional xərclənməsi və bunun uşaqlara öyrədilməsi böyük bir elmdir. Amerikanın məşhur psixoloqu Alan Fromm qeyd edib ki, xərcləmək bacarığı istəklərimizi nəzarət altında saxlamaq bacarığımızı əks etdirir. Bu bacarığa uşaq vaxtı yiyələnmək lazımdır. Uşaq bilməlidir ki, pulun xərclənməsi pulun yerləşdirilməsidir. Hətta dondurma alanda da siz pulu yerləşdirmiş olursunuz.
Bunu yadda saxlasanız, bu sizə xərclədiyiniz pulu faydalı şəkildə əlinizdə saxlamağa kömək edəcək.
Uşaq nəyi istəyirsə, ona yox demək çətindir. Ən azından, uşağın istəyini yerinə yetirməkdən imtina etmək onun psixikasına mənfi təsir göstərir. Bir çox xarici dövlətlərdə uşaqlara kiçik yaşlarından pulun rasional xərclənməsi vərdişləri öyrədilir. Ailədən, bağçadan başlayan bu proses məktəbdə davam etdirilir. Azərbaycanda isə bu sahədə boşluqlar var. Necə deyərlər, puldan düzgün və ağılla istifadə etməyi, pulu necə qazanmağı və necə xərcləməyi öyrətmirlər. Hətta valideynlər də hər zaman buna diqqət yetirmir. Ən yaxşı halda, puldan düzgün istifadə etmədiyinə və ya həddindən artıq xərclədiyinə görə uşağı danlayıb cazalandırırlar. Sistemli təbliğat vasitəsi isə yoxdur.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən Azad Müəllimlər Birliyinin rəhbəri Məlahət Mürşüdlü hesab edir ki, bu mövzu Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi dərslik əsasında iqtisadiyyat dərslərində keçilir: "Burada əsas mövzular bunlardır: gəlirlərin bölünməsi, gəlirlərin işlənməsi, maliyyənin sərf edilməsi və s. Əlbəttə, burada ölkənin maliyyələşdirilməsindən və ölkənin gəlirlərindən söhbət gedir. Düşünürəm ki, peşəkar müəllimlər bu mövzuları verərkən ailə məsələlərinə toxunmalıdır. Uşaqları gəlirlərin özləri tərəfindən xərclənməsi məsələsinə yönəldən müəllimlərimiz var. Ancaq elə müəllimlərimiz də var ki, bu proqram çərçivəsindən kənara çixa bilmir. Müşahidələrimiz göstərir ki, orta məktəblərin 9-11-ci siniflərində bu məsələlər üzrə işlər çox aşağı səviyyədə aparılır. 8-ci sinifə qədər keçirilən "Həyat bilgisi" dərsliyində bu barədə məlumat verilir. Ancaq sözügedən dərslikdə bu məsələlər əsas diqqətdə olan məsələlər kimi deyil, ümumi şəkildə öz əksini tapır. Müəllimlər buna diqqət yetirməli və mövzuları uyğunlaşdıraraq uşağın ailəsinin qazancını necə xərcləməsini öyrətməlidir. Mövzudan kanara çıxmaq, yaradıcı yanaşmaq, həyatla bağlamaq lazımdır. Düşünürəm ki, təkcə məktəb daxilində buna fikir verilməsi yetərli deyil. Təhsillə bağlı, ən azı büdcə məsələləri ilə məşğul olan müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatları var. Onlar özlərinin proqramlarını, layihələrini bu məsələlərə həsr etməlidir.
Orta məktəb şagirdləri arasında treninqlərin, seminarların, mühazirələrin keçirilməsi çox faydalı olar. Bunu təkcə müəllimin boynuna atmaq da düz olmaz, eyni zamanda, valideyn də evdə bunu etməlidir. Valideyn tərəfindən pul xərcləmə qaydaları haqda uşağa verilən dərs məktəbdə tamamlanmalıdır".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...