"Ədəbi cərəyanlar yazarların birliyidir"

Tarix: 06.06.2014 / 11:40
Bölmə: Sosial

Məlahət Xəlilova: "Bir ədəbi əsərin dəyəri və gözəlliyi ağıla, sağlam duyğuya uyğun olmasından qaynaqlanır"

İyunun 5-də Azərbaycanın Bütövlüyü Uğrunda Cəmiyyətin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyilə "Azərbaycan ədəbiyyatında müasir yaradıcılıq cərəyanlarının izlənməsi və təhlilinə dair təşəbbüslər" adlı layihəsi çərçivəsində yekun mətbuat konfransı keçirilib.
Qeyd edək ki, layihə 14 martdan 14 iyunadək - 3 ay müddətinədək həyata keçirilib. Tədbiri giriş sözü ilə açan layihə rəhbəri Məlahət Xəlilova bildirib ki, ədəbi cərəyanlar dünyagörüş, hiss, anlayış baxımından yeniliklər ortaya qoyur. M.Xəlilova hesab edir ki, cərəyanlar müəyyən tarixi dövr ərzində yazar və şairlərin yaratdığı birlikdir. "İzm"lərin yarandığı dövrdən etibarən müəyyən bir müddət ərzində ədəbiyyat mühitində özünə yer tapdığını deyən layihə rəhbərinin sözlərinə görə, cərəyan nümayəndələri ortaya çıxardığı əsərlərlə insanlar arasında geniş müzakirələr yaratmağı bacarıb: "İzm"lər yeni fikir istinadına çevrilərək cəmiyyətlərin gündəlik həyatında, xüsusilə də mədəni həyatında əhəmiyyətli dəyişikliklər meydana gətirib. Ədəbi cərəyanların çoxu varlığını özündən əvvəlki "izm"lərin varlığına borcludur. Çünki bir çox "izm" özündən əvvəlki ədəbi cərəyana reaksiya kimi ortaya çıxıb. Məlahət Xəlilova qeyd edib ki, ədəbiyyatın müxtəlif növlərini araşdırmazdan qabaq yazarlar ədəbi cərəyanlarla mütləq tanış olmalıdır. Ədəbiyyatın inkişafı baxımından "izm"lərin əhəmiyyətli olduğunu deyən M.Xəlilova bildirib ki, ədəbi janrlar cərəyanlar içərisində müxtəlif səpkidə dəyərləndirilir. Layihə rəhbərinin sözlərinə görə, cərəyanlar müəyyən bir dövrdə estetik düşüncə və sənət üçün ətrafında toplanan yazıçı, şairlərin üslub, duyğu və fikir baxımından bir-birini xatırladan əsərlər ortaya çıxarmaları ilə yaranıb: "Məsələn, romantizm ədəbi cərəyanı klassizmə reaksiya kimi XIX əsrdə İngiltərədə yaranıb. Romantizmin ortaya çıxması ilə klassizm ənənələrinə zərbə vuruldu. Klassizmin əksinə olaraq romantizmdə duyğu, xəyal, intuisiya və ehtiraslara həddindən artıq dərəcədə yer verilir. Dil və ifadədə sərbəst davranış ortaya çıxır. Dildə də, mövzuda olduğu kimi, təzada xüsusi yer verilir. Mövzuları daha çox milli tarix və gündəlik həyatdan alınır. Klassizmin laqeyd yanaşdığı din məsələsi qabağa çəkilir. Təbiət təsvirləri ön plana çıxarıldı. Yazarlar əsərlərində kimliklərini gizləmir, əksinə, öz hisslərini, sevinclərini, kədərlərini, təəssüratlarını açıq şəkildə ifadə edirlər. Bu tendensiya bu gün də davam edir. Romantizmin ən görkəmli nümayəndləri Russo, Hüqo, Şiller, Dumas, Musset Viqni, Bayron, Şekspir və başqalarıdır. Azərbaycan ədəbiyyatında Mikayıl Müşfiq, Hüseyn Cavid və s. bu cərəyanın görkəmli nümayəndələridir". Layihə çərçivəsində ədəbi cərəyanların təhlili məqsədilə ictimai mizakirələr təşkil edilib, üç Dəyirmi Masa keçirilib,ayrı-ayrı cərəyanlar barədə söylənilən tənqidi fikirlərə aydınlıq gətirilib,çağdaş ədəbi cərəyanların müsbət və mənfi tərəfləri barədə maarifləndirmə işi aparılıb. 30 nəfər müxtəlif yaş qrupları arasında rəy sorğuları keçirilib.Layihə ilə bağlı mövzuda mətbuat orqanlarında təbliğat materialları yerləşdirilib,bütün tədbirlər işıqlandırılıb. Çıxışçılar-müstəqil jurnalist Yeqzar Cəfərli, layihənin eksperti Alim Hüseynli, ədəbi tənqidçi Mənsur Rəğbətoğlu, yazıçı Əyyub Qiyas ədəbi cərəyanların Azərbaycanın ədəbi mühitinə təsirləri barədə fikirlərini bildirib. Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasından Xanım Cəbrayılova, layihənin eksperti Fatma Abbasquliyeva, yazıçılar və KİV nümayəndələri iştirak edib.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 16.07.2026 / 23:45

Mərhum tarixçi alim Qeyrət Quliyevin 21 il əvvəl qaldırdığı problemlər

Tarix: 16.07.2026 / 20:54

Odessa yaxınlığında həlak olan azərbaycanlı gəmi kapitanının nəşi tapıldı

Tarix: 16.07.2026 / 19:21

Qəhrəmanlıq da Allah lütfüdür

Tarix: 16.07.2026 / 19:06

MDU və Marmara Universiteti arasında yeni anlaşma - Tələbə mübadiləsi, ortaq laboratoriyalar və ikili diplom imkanları...

Tarix: 16.07.2026 / 17:50

Bakıda ilk yarımildə 7 minə yaxın cinayət qeydə alınıb, onların 93,2 faizi açılıb

Tarix: 16.07.2026 / 17:20

Biləsuvarın qüruru, cəsur pulemyotçu... Alim Yoldaşov

Tarix: 16.07.2026 / 16:44

Azərbaycanlı dənizçilərə çağırış edildi - müharibə zonalarından uzaq durun...

Tarix: 16.07.2026 / 16:30

Kanalizasiya qoxusu içində həyat!

Tarix: 16.07.2026 / 15:51

Narkomaniya yer üzünün cəhənnəmidir

Tarix: 16.07.2026 / 15:46

Parakənd Xalkolit yaşayış yeri

Tarix: 16.07.2026 / 13:27

Gəncə və Samuxda kütləvi zəhərlənmə lavaşdan olub? - AQTA-dan mübahisəli açıqlama...

Tarix: 16.07.2026 / 13:03

Bakıda təmayül modeli tətbiq olunacaq məktəblər açıqlandı

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 16.07.2026 / 21:06

Azərbaycan Ermənistanla “əbədi müharibə” təhlükəsini zamanındaca aradan qaldırdı...

Tarix: 16.07.2026 / 20:30

Azərbaycana münasibətdə Trampın əvvəlki hökumətlərdən əsaslı fərqi... Cəmi 6 ay lazım oldu...

Tarix: 13.07.2026 / 14:34

Məktəblərdə vakant müəllim yerlərinin gizli saxlanması faydadan çox ziyan vurur...(?)...

Azərbaycanın İslam həmrəyliyinə töhfələri bütün müsəlman aləmi üçün müstəsna rol oynayır...