Leykoz və talassemiya xəstələrinə qan dəstəyinin Azərbaycan nümunəsi...

Tarix: 20.05.2014 / 08:09
Bölmə: Sosial

Mərkəzi Qan Bankı: "Talassemiya və leykoz xəstəliyindən əziyyət çəkənlər üçün könüllü qanvermə aksiyası təşkil olunur"
Azərbaycanda əhali arasında hər 9 nəfərdən biri talassemiya daşıyıcısıdır. Talassemiya xəstəliyi ilə yanaşı, leykoz xəstəliyindən də əziyyət çəkənlərin sayı az deyil. Bu tip və digər xəstələrə əməliyyat zamanı qan lazım olur. Məlumat üçün qeyd edək ki, ABŞ və Avropada donorlara xüsusi güzəştlər var.
Amerikanın bəzi ştatlarında donor və onların ailə üzvlərinə tibbi xidmətdə müəyyən güzəştlər tətbiq olunur. Yanvar ayı Amerikada milli donorluq ayı sayılır. Fransada isə donorlara "Fəxri legion" ordeni verilir. Rusiyada vətəndaşlar 40 dəfə qan versələr, nəqliyyatdan pulsuz, dərman preparatları və kommunal xidmət haqlarından 50 faiz güzəştlə istifadə edirlər.
Onu da deyək ki, Azərbaycanda "- 4" və "- 1" rezuslu qanlar az tapılır. Qana ən çox ehtiyacı olanlar isə talassemiyalı və hemofiliyalı insanlardır.
Bəzi xarici ölkələrdə leykoz və talassemiya xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə qan pulsuz verilir. Maraqlıdır, bəs bizdə vəziyyət necədir?
Mərkəzi Qan Bankından "Bakı-Xəbər"ə verilən məlumata görə, talassemiya və leykoz xəstəliyindən əziyyət çəkənlər üçün könüllü qanvermə aksiyası təşkil olunur: "Qanvermə aksiyasının nə zaman olacağı barədə KİV-də məlumat yayılır. Kim istəyirsə, könüllü qanvermə aksiyasında iştirak edə bilər. Leykoz xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə isə yalnız xəstənin yaxın qohumları qan verə bilər. Çünki burada əsas önəmli məsələ donorun uyğun gəlməsidir. Leykoz xəstəsinə ancaq yaxın qohumun qanı uyğun gələ bilər".
Mərkəzi Qan Bankından onu da bildirdilər ki, qan donorluğu bir neçə növdən ibarətdir. Belə ki, qan sümük iliyində əmələ gəlir və tərkibi qırmızı qan hüceyrələri, trombosit, plazma və ağ qan hüceyrələrindən ibarətdir. Trombositlər çox kiçik komponentlərdir və plazmada qanın qatılığını təmin etməklə qanaxmanın qarşısını alır. Odur ki, ümumi qan donorluğundan savayı trombosit donorluğu da mövcuddur. Sümük iliyində yetərincə trombosit olmayan xəstələrə trombosit köçürülür. Misal üçün, leykemiyalı və digər xərçəng xəstələrində trombositin miqdarı çox aşağı olur. Həmçinin böyük cərrahi əməliyyat və travmalar zamanı xəstələrə trombosit köçürülməsinə ehtiyac var.
Bundan əlavə, plazma donorluğu da mövcuddur. Plazma qanın komponentlərindən biridir. Donor olarkən xüsusi ayırıcı cihaz vasitəsilə qandan yalnız plazma, yaxud plazma və trombosit komponentləri ayrılıb toplanır, qanın qalan komponentləri donora qaytarılır. Əgər sizin qanınız AB qan qrupuna aiddirsə, trombosit donoru ilə yanaşı, ideal plazma donoru da ola bilərsiz. AB qan qrupundan götürülmüş plazma istənilən qan qrupu üçün donor ola bilər.
Professor, həkim ekspert Adil Qeybulla qəzetimizə açıqlamasında dedi ki, Mərkəzi Qan Bankında olan qan ehtiyatı bütün xəstələrin pulsuz təminatına bəzən imkan vermir. O, hesab edir ki, Qan Bankı bütün regionlarda olmalıdır. Sistem işləməlidir və ehtiyacı olanları vaxtında qanla təmin etməyi bacarmalıdır: "Deyə bilmərəm ki, sistem tam effektiv və əla işləyir. Hər halda Qan Bankının olması vahidləşdirilmiş bir sistemdir. Orada götürülən qanlar yoxlanır və ən azı bir struktur bu qanın məsuliyyətini daşıyır. Zaman-zaman bu sistem daha yaxşı işləyəcək".
Xəstəxanalarda qanın pulla satılmasının yolverilməz olduğunu deyən ekspertin fikrincə, donorlara hansısa sosial müdafiə çərçivəsində dövlət tərəfindən köməklik ola bilər: "Talassemiya və hemofiliya xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərə pulsuz qan verilir. Mərkəzi Qan Bankı ildə bir neçə dəfə könüllü qanvermə aksiyası təşkil edir. Qan vermək istəyənlər könüllü olaraq bu aksiyaya qoşulur. Adıçəkilən xəstəlikdən əziyyət çəkənlərə bu qan verilir. Ümumiyyətlə, insan ildə bir dəfə qan verməlidir".
Hidayət Məlikov bu yaxınlarda könüllü olaraq talassemiyalı xəstələr üçün qan verib. Onun sözlərinə görə, o bir neçə dəfə talassemiyalı uşaqlar üçün qan verib: "Mən könüllü olaraq qanvermə aksiyasında iştirak edirəm. Qan vermək savabdır. Mənim verdiyim qan sayəsində kimsə ölüm pəncəsindən qurtularaq həyata dönüb. Ümid edirəm ki, könüllü qan verənlərin qanı qan xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə pulsuz olaraq verilir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...