"Polisə Dəstək" İB Lənkəran Dövlət Universitetində narkomaniyaya qarşı tədbir keçirib

Tarix: 28.03.2014 / 09:43
Bölmə: Sosial

Martın 15-də Lənkəran Dövlət Universitetində Prezident yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə həyata keçirilən layihələrdən birinin təqdimatı ilə bağlı sözügedən təhsil ocağının tələbə, müəllim heyəti ilə geniş tərkibli görüş keçirilib.
Xatırladaq ki, "Narkomaniya və HİV-lə mübarizədə ictimai fəallığın artırılması" adı ilə həyata kençirilən bu layihənin icraçısı "Polisə Dəstək" İctimai Birliyidir.
Qurumun rəhbəri, ehtiyatda olan polis polkovniki Şəmsəddin Əliyev LDU-nun tələbə və müəllim kontingenti qarşısında etdiyi çıxışında bildirib ki, narkomaniya və HİV-lə mübarizədə ictimai fəallığın artırılması çox vacibdir. Onun sözlərinə görə, bəşər tarixinin ən dağıdıcı, təhlükəli və yoluxucu epidemiyalarından olan, ötən əsrin 80-ci illərində meydana çıxmış, qısa müddət ərzində dünya ölkələrinə yayılmış insan immun çatışmazlığı virusu artıq beynəlxalq aləmdə qəbul olunmuş terminologiya üzrə HİV adlanır: "Azərbaycan Respublikasının "İnsanın immun çatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliklə (HİV-lə) mübarizə haqqında" qanun layihəsi də HİV probleminin həlli sahəsində yaranan münasibətləri tənzimləyəcək".
Şəmsəddin Əliyev daha sonra xəstəliyin tarixinə ekskurs edib. Onun sözlərinə görə, HİV infeksiyasının daşıyıcısı olan ilk pasiyent 1981-ci ildə ABŞ-da qeydə alınıb, 1982-ci ildə isə bu xəstəliyin ağır formasına "Qazanılmış immun çatışmazlığı sindromu" adı verilib, 1983-cü ildə Fransada və sonra Amerikada kəşf edilib: "Ötən illərdən bəri, yəni 25 il ərzində dünyada 63 milyon insan HİV xəstəliyinə yoluxub, onların 25 milyon nəfərinin həyatını xilas etmək mümkün olmayıb. Xəstəliyin qurbanlarından təxminən 90%-i inkişaf etməkdə olan ölkələrdə yaşayır. Yoluxan şəxslərin 70%-ni 15-39 yaşda olanlar, 43%-ni qadınlar təşkil edir.
"İnsanın immun çatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliyin (AİDS) yayılmasının qarşısının alınması haqqında" 1996-cı ildə qanun qəbul edilib, AR QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi, 12 bölgədə həmin Mərkəzin laboratoriyaları yaradılıb. Bu istiqamətdə hələ mərhum prezident H.Əliyevin təşəbbüsü ilə milli strategiya və dövlət proqramları qəbul edilib. HİV-in diaqnostikası, müalicəsi, bu xəstəliyə tutulan şəxslərin sosial müdafiəsinin təşkili yaxşılaşdırılıb. Lakin həyata keçirilən tədbirlərə baxmayaraq, venadaxili narkotik istifadəçilərinin və əcnəbi miqrantların hesabına, habelə HİV-lə bağlı aparılan sanitar-maarifləndirmə işinin lazımi səviyyədə olmaması, cəmiyyətdə bu şəxslərə qarşı stiqma (damğa, nişan-əlamət: yəni belə şəxslərin ətrafında olan insanlar tərəfindən qəbul edilməməsi, yaxud da digərləri tərəfindən bəyənilməməsinin bir izi, damğası mənasını verir) və diskriminasiya yaradan stereotipin dominantlıq təşkil etməsi səbəbindən vaxtında müayinə və postkontakt (yəni peşə fəaliyyəti ilə əlaqədar qan, qan komponentləri və digər bioloji mayelərlə təmasda olan tibb işçilərinin ödənişsiz və təxirə salınmadan profilaktik tədbiri ilə təmin olunması) müalicə üçün müraciətlərin edilməməsi, HİV-dən qorunma mədəniyyətinin formalaşmaması, zərərin azaldılması proqramlarına etinasız və inamsız münasibət və bu sahədə lazımi hüquqi və tibbi məlumatlandırma bazasının olmaması kimi çatışmazlıqlar ölkədə HİV-ə yoluxanların sayının artmasına təsir edib".
"Polisə Dəstək" İB-nin rəhbərinin qənaətincə, hazırda müayinə olunaraq HİV diaqnozu təsdiq edilmiş xəstələrin sayı 2.224 nəfərdir.
Bu mənada insanların immun çatışmazlığı virusunun, B və C hepatitlərinin yayılmasının, HİV-ə yoluxmuş şəxslərin inyeksion narkotik vasitələrdən istifadəsinin qarşısını almaq, onların sosial reabilitasiyasını və cəmiyyətə inteqrasiyasını təmin etmək, habelə digər məqsədlərlə inyeksion narkotik istifadəçiləri arasında könüllülük əsasında əvəzedici müalicə proqramları tətbiq edilir: "HİV mənaca Human(insan) immun çatışmazlığı virusu, narkomaniya bihuşluq, asılılıq, ağılsızlıq və yuxulama mənasını verir. QİÇS isə qazanılmış immun çatışmazlığı sindromu (insanın immun sisteminin ciddi zədələnməsi nəticəsində yaranan bir mərəzdir.) kimi qəbul edilir. Ona görə də xəstəliyin qarşısını almağa təsir edən faktorlardan biri də narkomaniya ilə mübarizənin gücləndirilməsidir.
Azərbaycanda narkoloji dispanserin statistik məlumatına görə, 27 min 900 nəfər narkoman rəsmi qeydiyyatdadır. Bunun müəyyən qisminin tibbi müayinə zamanı HİV-in daşıyıcıları olması şübhə doğurmur".
Məruzəçi çıxışında narkomaniya və HİV-lə mübarizədə ictimai fəallığın artırılmasının vətəndaş borcu kimi qəbul edilməli olduğuna diqqəti yönəldib: "Yüksək risqli əhali qruplarının (inyeksion narkotik vasitəçiləri, nizamsız cinsi əlaqə tətbiq edən şəxslər və s.) müalicəsində hər bir şəxs maraqlı olmalıdır.
Təcrübə göstərir ki, narkomanlarla eyni iynədən istifadə edənlərdə immun çatışmazlığı virusuna yoluxma risqi daha çoxdur. Narkomaniya xəstəlikdir. Xəstəlikdən əziyyət çəkənlər, narkotik maddələrə aludə olan və onu tez-tez,bəzən də qədərsiz qəbul etməyə çalışanlardır.
"Vyana Bəyannaməsinin" müəlliflərindən biri narkotikadan asılılığı tədqiq edərkən belə qənaətə gəlmişdi ki, hazırda Afrika ölkələrində yeni infeksiyaya yoluxanların hər üçüncüsü şprisdən təkrar istifadəçilərdir. Xəstəliyin yayılma səbəblərindən biri narkomanların həkimə müraciət etməyə çəkinməsidir. Həbs olunmaqlarından qorxaraq müalicə olunmaq və polis tərəfindən təqib olunmaq istəmirlər. Belə bir qorxu və "terror" mühitində narkomanlığın və HİV-in müalicəsi üzrə proqramın realizə olunması çətinləşir və onun ətrafı üçün yoluxma risqi də aşağı düşmür. Məlumat üçün qeyd etmək yerinə düşərdi ki,ABŞ-da 500 min adam narkotikaya görə həbsxanalarda cəzasını çəkir".
Şəmsəddin Əliyev daha sonra bildirib ki, HİV-in qarşısını almaq üçün profilaktik tədbirlərin müvəffəqiyyətlə həyata keçirilməsinə baxmayaraq, narkomaniyanın bu xəstəliyin yayılmasında risqi yüksəkdir: "Ekspertlər bunun əsas səbəbini narkomanlara qarşı siyasi islahatların mahiyyəti üzrə düzgün qurulmamasında görürlər.
Sirr deyil ki, yer üzərindəki əhalinin 5%-i ABŞ-da yaşayır. Dünyada həbs olunanların isə 25%-i ABŞ həbsxanalarındadır. Təkcə 1980-ci ildə narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı 50 min adam orada məsuliyyətə cəlb edilib. Əksər beynəlxalq ekspertlərin fikrinə görə, narkomanlar cinayətkar yox, xəstədirlər. Onları cəmiyyətdən təcrid etməkdənsə, müalicə edib sağlam cəmiyyətə inteqrasiya etmək lazımdır. Belə olarsa, HİV-ə yoluxma risqləri də azala bilər. Şərqi Avropa və keçmiş SSRİ öklələrində HİV yeniyetmələr arasında sürətlə artır. YUNİSEF-in məlumatına görə, Rusiyanın rayonlarında bu rəqəm son 4 ildə 7 dəfə artıb.
Qeyd olunanlara rəğmən belə qənaətə gəlmək olar ki, narkotikaya aludəçilik və ondan asılılıq faktlarının cinayət əməli kimi qəbul edilməsi, həyata keçirilən proqram xarakterli tədbirlərin sosial bəlanın aşağı salınmasında səmərə verəcəyini gözləmək sadəlövhlük olardı".
Çıxışının sonunda qurum rəhbəri layihənin başlıca məqsədindən danışıb:
"Layihənin realizə olunmasında məqsəd ictimaiyyət, yüksək risqli əhali qrupları, miqrantlar, gənclər və yeniyetmələr arasında təhlükəsiz və məsuliyyətli davranışın aşılanması məqsədilə narkomaniyanın və HİV infeksiyasının əsas cəhətləri, narkomaniyadan asılılıq və HİV-ə yoluxmadan qorunma yolları haqqında maarifləndirməni həyata keçirməkdən ibarətdir".
Layihənin icrası zamanı qarşıda duran vəzifələri isə Şəmsəddin Əliyev belə xarakterizə edib: "Bu məqsədlə təhsil müəssisələrində, gənclər arasında HİV infeksiyasının profilaktikası və bu sahədə əhalinin bilik səviyyəsinin artırılması, maarifləndirmə tədbirlərini həyata keçirmək, narkomaniyanın HİV-lə bağlılığının səbəbləri və onun qarşısını almağa təsir edən faktorların geniş əhaliyə çatdırılması, ictimai teleradio yayım şirkətlərində profilaktik və maarifləndirici verilişlər üçün efir vaxtının ayrılması vacib məsələlərdəndir".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 03.10.2026 / 10:36

Tovuzda evdə baş vermiş yanğın nəticəsində bir qadın öldü...

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 18:06

Xankəndidə Kommunikasiya üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası olub

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...