Dövlət İmtahan Mərkəzinin yaydığı məlumata görə, təhsilini davam etdirməyənlərin 85%-i kənd məktəblərinin şagirdləridir: “2020-ci ildə tam orta təhsilini başa vuran şagirdlərin təxminən 16%-i təhsilini davam etdirməməyi qərara alıb və ali təhsil müəssisələrinə və tam orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul üçün müraciət etməyib (onların 65%-i oğlan, 35%-i qız şagirdlərdir). Bu şagirdlər, əsasən, təhsildə zəif nəticə göstərənlərdir. Acınacaqlısı odur ki, onların 85%-i kənd məktəblərini bitirib”.
Təhsilini davam etdirməyənlərin 85%-ni kənd məktəblərinin şagirdlərinin təşkil etməsi məsələsi həqiqətən də ciddi problemdir. Qəbul səviyyəsinə görə uzun illər öncüllər sırasında olan kənd məktəblərinin bugünkü vəziyyəti narahatedicidir.
Nə baş verir ki, kənd məktəblərinin şagirdləri təhsillərini davam etdirmək istəmirlər?
“Kəndlərdən, rayonlardan savadlı müəllimləri və şagirdləri seçib mərkəzə yığırlar”
Tanınmış təhsil eksperti Nadir İsrafilov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bunun müxtəlif səbəbləri var. O səbəblərin təhlil edilməli olduğunu deyən ekspert hesab edir ki, problemin aradan qaldırılması üçün məqsədyönlü addımlar atılmaqdadır. 15-20 il bundan əvvəl kənd məktəblərini bitirənlərin daha kütləvi şəkildə təhsillərini davam etdirdiklərini qeyd edən N.İsrafilovun bildirdiyinə görə, hətta mədəniyyət və incəsənətimizin ən istedadlı təmsilçiləri arasında da kifayət qədər rayonlardan, kəndlərdən çıxan adam var: “Bu problemin səbəbi bir sıra amillərlə bağlı ola bilər. Kənd müəllimliyindən yolu keçən bir mütəxəssis kimi deyə bilərəm ki, yaxın 15-20 ilə qədər bizim elm, təhsil, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət və sair sahələrdə təmsil olunan adamlar əsasən regionlardan çıxırdı. Təhsilini davam etdirmək istəyənlər çox idi. Bu gün təhsilini davam etdirmək istəməyənlərin 85 faizinin kənd məktəblərinin payına düşməsi faktı təəssüf doğurur. Bu problemin yaranması da səbəbsiz deyil. Əvvəla bu onunla bağlıdır ki, kəndlərdən, rayonlardan savadlı müəllimləri və şagirdləri seçib mərkəzə yığırlar. Maddi-texniki təchizat, infrastruktur və sair əsasən şəhərlərdə daha güclüdür. Buna görə də kənd və rayonlarda mövcud problem müşahidə edilir. Prezident indiyə qədər regionların sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı bir sıra dövlət proqramlarının icrası ilə bağlı sərəncamlar imzalayıb. Biz elə başa düşmüşük ki, regionların inkişaf etdirilməsi yalnız yol çəkməkdir, park salmaqdır. Amma təkcə bu deyil. Regionların inkişafı deyəndə burada təhsilin, mədəniyyətin, səhiyyənin və sairin inkişafı da nəzərdə tutulur. Son dövrlər bu istiqamətdə işlər gedir. Regionlarda ayrı-ayrı liseylər, peşə məktəbləri, universitetlər, filiallar açılır və sair.
Kənd məktəblərində şagirdlərin təhsilini davam etdirməməsinin səbəbini konkret olaraq bir amillə bağlamaq olmaz, səbəblər çoxdur. Bizim elə kənd məktəblərimiz var ki, on illərdir bir nəfər də olsun məzunu ali məktəbə qəbul olunmayıb. Elə hallar da olur ki, kənd məktəblərinin şagirdləri arasında ən yüksək bal toplayanlar da olur” - deyə N.İsrafilov qeyd etdi.
O hesab edir ki, kənd məktəblərində təhsilin səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün dövlət bir sıra işlər görür, kəndlərdə dərs demək istəyən müəllimlərə güzəştlər edir, onların təminatını yüksəldir.
İradə SARIYEVA
