Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2019-cu ilin yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə yekun nitqində son vaxtlar Ermənistanın Baş nazirinin öz ölkəsinin dırnaqarası uğurları haqqında danışarkən Ermənistanı Azərbaycanla müqayisə etməsinin həqiqətə uyğun olmadığını bildirib:
“Onun gəldiyi qənaətə görə, Ermənistan Azərbaycanı bir çox parametrlər üzrə qabaqlayır. Bəri başdan bildirirəm və bunu heç sübut etməyə ehtiyac yoxdur ki, belə bir fərziyyənin heç bir əsası yoxdur. Azərbaycan Ermənistanı bütün əsas parametrlər üzrə böyük fərqlə qabaqlayır. Bunu təsdiqləmək üçün, sadəcə olaraq, bir neçə hadisəni və bir neçə rəqəmi səsləndirmək istərdim".
Prezident qeyd edib ki, Azərbaycan 2011-ci ildə 155 ölkənin dəstəyilə BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzv seçiləndə də Ermənistanı qabaqlayıb: "Yəni bu, özlüyündə böyük bir göstəricidir. Birinci növbədə, ona görə ki, biz ilk dəfə bu böyük, şərəfli missiyaya nail olduq və o vaxt müstəqilliyimizin cəmi 20 yaşı tamam olmuşdu. Digər tərəfdən, bu, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzuna bilavasitə dəlalət edən amillərdən biri idi. Çünki dünya birliyinin mütləq əksəriyyəti bizə inandı, bizə etimad göstərdi və bizə öz səsini vermişdi. Bu hadisə ilə bağlı mən əvvəlki dövrlərdə kifayət qədər geniş məlumat vermişdim. Amma bir məsələ həmişə diqqətdən kənarda qalır, bir çoxları bunu bilmir. Həqiqət isə ondan ibarətdir ki, 2011-ci ildə bizdən əvvəl Ermənistan da öz namizədliyini vermişdi. Ancaq biz namizədliyi verəndən sonra onlar götür-qoy etdilər və gördülər ki, bizimlə rəqabətdə onlar 100 faiz uduzacaqlar, çox sakitcə, qorxaqcasına öz namizədliyini geri götürdülər. Çünki bilirdilər ki, BMT-də biz onlara böyük fərqlə qalib gələcəyik və beləliklə, onlar rüsvay olacaqlar. Yəni bu, 9 il bundan əvvəl baş vermiş hadisədir və onu göstərir ki, beynəlxalq müstəvidə Ermənistanın və Azərbaycanın hörməti və çəkisi nə dərəcədə fərqlənir. BMT Təhlükəsizlik Şurasına seçilməyimiz bizim böyük siyasi və diplomatik qələbəmizdir və eyni zamanda, Ermənistan üzərində böyük qələbə idi".
Bizim hətta BMT-də 2011-ci ildə Ermənistanı üstələməyimizi şərtləndirən hansı amillər olub?
Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanın 2011-ci il oktyabrın 24-də BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə keçirilən seçkilərdə inamlı qələbə qazanmağı gərgin fəaliyyətin nəticəsində olub: “Azərbaycan 2011-ci ildə BMT Baş Məclisinin Prosedur Qaydalarının 142-ci bəndinə görə, 2012-2013-cü illər üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə Şərqi Avropa dövlətləri qrupundan namizədliyini irəli sürmüşdü. 3 gün davam edən prosesdən sonra,16-cı turda Azərbaycan Sloveniya üzərində şərtsiz üstünlük qazanaraq qələbə üçün tələb olunan 129 səsdən də çox - 155 səs əldə etmişdi. Ölkəmiz 16 turun səsvermədə nəticəsinə görə BMT-yə üzv 193 dövlətdən, Rusiya Federasiyası da daxil, 155-nin səsini qazanmaqla qalib olmuşdu.
Azərbaycan müasir tarixdə Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvü seçilən ilk ölkə kimi tarixə düşüb. İlkin turlarda Azərbaycanın rəqibi öncə Macarıstan, daha sonra isə Sloveniya dövləti oldu. 15-ci turun nəticələrinə görə namizədlərin toplamalı olduğu 129 nümayəndəliyin səsindən Azərbaycan 116 nümayəndəliyin, Sloveniya isə 77 ölkənin səsini topladı.
İlkin turlarda isə Cənubi Qafqaz ölkələrindən Ermənistan da BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə keçirilən seçkilərdə iştirak təşəbbüsünü bildirmiş və hətta bu istiqamətdə müəyyən addımlar da atıb. Lakin Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə keçirilən seçkilərdə iştirakı dəqiqləşən kimi bu təşəbbüsündən vaz keçib və geri çəkilib”.
Ekspertin sözlərinə görə, hətta o dövrdə bədnam qonşu dövlətdə daxili auditoriya üçün bu faktın üzərində BMT-də Azərbaycanla rəqabət mövzusunda bir təbliğat da qurulmuşdu: “Öncəliklə onu deyim ki, Ermənistanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə keçirilən seçkilərdə iştirakı ideyası özlüyündə ölü doğulmuş bir ideya idi və ideya olaraq bu təşəbbüsün özü ölkə daxilində müəyyən manipulyasiya və populist təbliğat üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Bunun bir neçə səbəbi var - hüquqi, mənəvi, texniki imkanlar və başqa. Birinci səbəb, əlbəttə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan haqqında
- Silahlı Qüvvələrinin digər BMT üzvünün torpaqlarını işğal edən;
- Cənubi Qafqaz regionunda sülh və təhlükəsizliyə təhlükə yaradan;
- böyük sayda mülki şəxsin yerini dəyişməsinə səbəb olan;
- regionda fövqəladə humanitar vəziyyətin yaranmasına gətirib çıxaran;
- regionda bütün dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyən;
- beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığını pozan və ərazi əldə etmək məqsədilə gücdən istifadəyə yol verən bir dövlət kimi 4 qətnamə çıxarmasıdır. Yənı BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü olacaq bir ölkə haqqında təcavüzkar kimi 4 qətnamə çıxarılması BMT TŞ prinsipləri anlamından məqbul deyildi.
Texniki imkanlar anlamında isə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi təsdiqlənmiş bir ölkə təşkilatın iclas və tədbirləri üçün yüksək maddi-texniki resurslara malik olmalıdır.
Humanitar yardımlar üçün bütün mümkün layihə və proqramlara üz tutmuş bir ölkənin belə bir tədbirləri keçirməsi çoxlu sual doğururdu.
Yəni, bir tərəfdən, ölkənin ehtiyacları üçün maliyyə dilənir, digər tərəfdən, bu maliyyəni ehtiyaclar üçün deyil, kənar məqsədlər üçün istifadə olunması məntiqə uyğunsuzluğu göz önündə idi.
3-cü ən əsas səbəb isə, əlbəttə, maddi-texniki resurslara və beynəlxalq tədbirlərin güvənilən və yüksək səviyyəli ev sahibi reputasiyasına malik Azərbaycana böyük hesabla uduzmasını göz önünə alaraq Ermənistan bu təşəbbüsünü geri çəkdi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
