Bu ilin aprelində Rusiya Prezidenti Vladimir Putin regionlarda icra hakimiyyəti strukturları rəhbərlərinin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi metodları ilə bağlı fərman imzalayıb. Həmin fərmana görə, yerlərdə rəhbərlərin iş keyfiyyəti 15 kriteriya üzrə qiymətləndiriləcək. Bunların arasında əhalinin icra hakimiyyəti başçılarına etimad səviyyəsi, eləcə də həmin regionlardakı sosial-iqtisadi vəziyyət əsas yeri tutur.
Maraqlıdır ki, icra hakimiyyəti rəhbərlərinin fəaliyyətinin effektivlik səviyyəsi əhali arasında keçirilən qapalı, yəni, bir növ, gizli sorğuların nəticələri əsasında müəyyənləşdiriləcək.
Kremlə yaxın mənbələr artıq regionlarda keçirilən ilk qapalı sorğuların nəticələrini mətbuata sızdırıblar. RBC xəbər verir ki, sorğuların nəticələri əhalinin regionlarda icra strukturları başçılarına – qubernatorlar və respublika rəhbərlərinə münasibətini müəyyən etməyə imkan yaradır və kifayət qədər obyektiv təsir bağışlayır. Həmin nəticələr əsasında reytinq və antireytinq cədvəlini təqdim edən mətbu orqan xəbər verir ki, məhz bu nəticələr Kremlin region rəhbərlərinə gələcək münasibətini müəyyən edəcək.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu qapalı sorğuların nəticələri yerlərdəki icra strukturları rəhbərlərinin gələcək taleyini həll edən əsas ölçü vahidinə çevriləcək. Əlbəttə, Rusiya idarəetmənin effektivliyi baxımından heç də dünyanın qibtə ediləsi ölkələri siyahısına daxil deyil. Ancaq, hər halda, obyektivlik sonadək qorunarsa, icra strukturlarının effektivliyini müəyyən edən qapalı sorğu üsulu kifayət qədər cəlbedici görünür. Analoji bir metodun Azərbaycanda da tətbiqi və belə qapalı sorğuların yerlərdə icra başçıları ilə bağlı aparılması hansı nəticəni verə bilər? Bunun idarəetmənin effektivliyinin artırılmasına nə kimi müsbət təsiri olar?
Abil Bayramov: “Prosesin daha şəffaf olması üçün bunu paralel olaraq bir neçə quruma həvalə etmək mümkündür”
Sosial məsələlər üzrə ekspert Abil Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bununla bağlı ayrıca hansısa qanunun qəbul edilməsinə ehtiyac yoxdur: “Bizim mövcud qanunverciliyimiz belə sorğuların keçirilməsinə tam imkan verir. Belə bir qiymətləndirmənin aparılması üçün regionlarda lazımi şərait yaradılmalıdır. Bu həm ictimai nəzarətin təmini, həm də yerli orqanların məsuliyyətinin artırılması baxımından faydalı ola bilər. Eyni zamanda, yuxarı icra hakimiyyəti orqanlarına yerli qurumların fəaliyyətinin obyektiv qiymətləndirilməsinə şərait yaradar. Çox yaxşı bir təcrübə olar. Hətta hesab edirəm ki, bunun tətbiqi çox zəruridir”.
“Bu yöndə olan sorğunun şəffaf olması üçün işi hansı quruma həvalə etmək olar” sualına ekspertin cavabı belə oldu: “Ən yaxşı qiymətləndirməni müstəqil qurumlar apara bilər. Məsələn, heç kimdən asılılğı olmayan QHT-lər. Onların qiymətləndirməsi daha obyektiv ola bilər”.
“Həmin QHT-lərin yerli icra qurumları ilə sövdələşməyə gedə bilməsinin qarşısı necə alınmalıdır ki, prosesin şəffaflığı şübhə doğurmasın” sualına Abil Bayramov belə cavab verdi: “Əslində, bir qədər inam olmalıdır. Biz hər detala şübhə ilə yanaşsaq, onda bütün qurumlarla bağlı belə şübhələr yarana bilər. Təbii ki, bu işi hər QHT-yə də həvalə etmək olmaz. Bu sahədə səriştəsi və cəmiyyətdə sanbalı olan QHT-lərdən söhbət gedir. Kriteriyalar elə müəyyənləşməlidir ki, ortaya obyektiv nəticələr çıxa bilsin. Yəni bu, sadə anket sorğusu kimi yox, bir qədər fərqli olmalıdır. Birinci növbədə qiymətləndirmənin metodologiyası hazırlanmalı və həmin prinsiplər üzrə qapalı sorğu həyata keçirilməlidir. Prosesin daha şəffaf olması üçün bunu paralel olaraq bir neçə quruma həvalə etmək mümkündür. Yəni işi yuxarı instansiya dövlət qurumları və QHT-lər birgə həyata keçirə bilər. Hesab edirəm ki, bura hətta ayrı-ayrı ali məktəbləri də cəlb etmək olar. Məsələn, İdarəetmə Akademiyası bu işi digər qurumlarla paralel şəkildə görə bilər. Onların sırf profilinə aid araşdırmadır. Bunu dar çərçivəyə salmaq lazım deyil. Bəllidir ki, 100 faiz düzgün qiymətləndirmə aparmaq mümkün olmur. Obyektiv kriteriyalara söykənib, düzgün metodologiyanı tətbiq etməklə doğru nəticəyə nail olmaq mümkündür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
