Rusiya və Ermənistan arasında münasibətlərin getdikcə daha gərgin xarakter alması müşahidə edilir. Belə görünür ki, Ermənistan Rusiya ilə əvvəl əldə edilmiş bəzi razılıqlardan geri çəkilməyi düşünür. Bura 2020-ci il 10 noyabr bəyanatı da daxildir.
Elə bu günlərdə Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan Ermənistanın İctimai Televizyasına müsahibəsində deyib ki, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində nəzarəti Rusiya deyil, İrəvan özü həyata keçirəcək: “Bu, artıq bütün iştirakçı tərəfdaşlara aydındır ki, sərhədlərə bütün nəzarət Ermənistan tərəfində olacaq".
Bunlar fonunda “Qraparak” qəzeti yazır ki, Ermənistan-Rusiya münasibətlərində gərginlik finişə yaxınlaşıb: “Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan ardıcıl olaraq antirusiya təbliğatı aparır. “Rusiya Ermənistanı dəhliz verməyə məcbur edir” və “Ermənistan Rusiyadan sifariş etdiyi və pulunu ödədiyi silahları almayıb” fikirləri Armen Qriqoryana məxsusdur. Bu günlərdə isə televiziya efirində Armen Qriqoryan açıq mətnlə bəyan etdi ki, Ermənistan 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndinin müddəalarından, başqa sözlə, Azərbaycanla Naxçıvanı birləşdirən nəqliyyat kommunikasiyaları marşrutlarına Rusiyanın nəzarətindən imtina edir. “Suverenlik və qarşılıqlılıq kommunikasiyaların açılmasında mühüm prinsiplərdir, bu məsələdə önəmli olan siyasi razılaşmaların əldə olunmasıdır”, - Qriqoryan dedi. İrəvanın fikrincə, blokadanın aradan qaldırılması belə olmalıdır: bütün sərhəd nəzarəti Ermənistan tərəfində olacaq; bütün sərhəd xidmətlərini yalnız Ermənistan yerinə yetiriləcək. Bu arada, 2020-ci ildə 10 noyabr tarixli üçtərəfli bəyanatın 9-cu bəndində deyilir: “Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətini təşkil etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin təhlükəsizliyinə təminat verir”. Həmçinin qeyd edilir ki, nəqliyyat rabitəsinə nəzarət Rusiya FTX-nin Sərhəd Mühafizə Xidmətinin orqanları tərəfindən həyata keçirilir”. Bunlar fonunda Paşinyan Ukraynaya qarşı müharibədə Ermənistanın Rusiyanın müttəfiqi olmadığını deyəndən bir gün sonra Ankaraya, Ərdoğanın andiçmə mərasiminə gedib. Belə görünür ki, Ermənistan Rusiyanın təhlükəsizlik çətirindən imtina etmək niyyətindədir. Lakin onun alternativi nədir, bu barədə məlumat verilmir”. Məqalədə bildirilir ki, Ermənistanın sərhəd təhlükəsizliyi və müstəqillikdən, suverenlikdən danışması gülüncdür. Çünki Ermənistan hələ də öz sərhədlərini özü müdafiə etmir, xüsusilə Türkiyə ilə sərhədi Rusiya sərhədçiləri qoruyur və ərazisində Rusiyanın bazası var.
Bununla yanaşı diqqət ona yönəldilir ki, Kreml Nikol Paşinyanın Ermənistanın Ukrayna müharibəsində Rusiyanın müttəfiqi olmadığı barədə bəyanatına maraqlı cavab verib. Paşinyan Çexiyaya səfəri zamanı CNN "Prima News" telekanalına müsahibəsində bildirib ki, Ermənistan Ukrayna müharibəsində heç kimin müttəfiqi deyil və əlavə edib ki, Ermənistanın özünün o qədər çox təhlükəsizlik narahatlığı var ki, tamamilə bu çərçivədən kənarda baş verənlərdə hər hansı bir şəkildə iştirak etmək imkanı yoxdur. Onun sözlərinə görə, Qərbdə Ermənistanın Rusiyanın müttəfiqi olması faktını düzəldirlər: “Moskvada isə görürlər ki, İrəvan Ukrayna ilə müharibədə müttəfiq deyil. Nəticədə belə çıxır ki, Ermənistan bu vəziyyətdə heç kimin müttəfiqi deyil və bu onu daha zəif edir. Görünür, bütün bu toqquşmalardan qaçmağın bir yolu var. Amma həqiqət budur ki, vəziyyət nə qədər çətin olsa, manevr üçün bir o qədər çox yer açılır. Bizim narahatlığımız qat-qat çoxdur, onlar başqa məsələlərə qarışmağa imkan vermirlər”. Rusiya prezidentinin sözçüsü Dmitri Peskov bəyan edib ki, onlar Ermənistanın baş nazirinin ölkəsinin Ukrayna müharibəsində Rusiyanın müttəfiqi olmadığı barədə bəyanatını nəzərə alıblar: “Biz bunu qeyd edirik. Bu mühüm bəyanatdır. Bilirik ki, Ermənistanın Ukrayna münaqişəsinə yanaşmasında müəyyən nüanslar var. Biz bunları nəzərə alırıq, izləyirik. Amma Ermənistanla konseptual müttəfiq münasibətlərimizi inkişaf etdirməyə də davam edirik”. Amma qeyd edilir ki, Kreml Ermənistanın hərəkətlərini yaddan çıxarmır və imkan əldə edən kimi buna cavab verəcək. Erməni türkşünas Hakob Çakryan bu xüsusda qeyd edir: “Hazırda Türkiyədə Ermənistana heç bir təhlükə yoxdur”. Onun sözlərinə görə, Ermənistan üçün ən böyük təhlükə Rusiya və onun lideri Vladimir Putindir: “Bilirsiniz ki, Paşinyan-İlham Əliyev görüşləri Avropa Şurasının prezidenti və ya ABŞ dövlət katibi Blinkerin vasitəçiliyi ilə keçirilir. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov da vəhşi heyvanları yersiz böyütməyə başlayıb. O qədər rəzil məxluqdur ki, Ermənistanın işğalçı olduğunu bəyan edir. Əgər Rusiya müttəfiq yox, düşmən olsaydı, daha nə etməliydi?”. Çakryan vurğulayıb ki, Ərdoğanın indi daxili böhrandan çıxmaq problemi var və onun Ermənistanla münasibətləri prioritet hesab edəcəyini düşünmür.
Tahir TAĞIYEV
