Ermənistan 1991-ci ilin 21 sentyabrında referendum keçirib, öz müstəqilliyini bəyan elədi.
Ermənilər, ümumiyyətlə, dövlət qura bildilərmi?
Ermənistanın dövlət olduğunu, özü də müstəqil olduğunu iddia etmək, bu iki sistemin prinsipial əlamətlərini göstərmək mümkündürmü?
Ortada çox sadə iki sual var:
Ermənistan dövlətdirmi?
Ermənistan müstəqildirmi?
Dövlət - cəmiyyətin qurduğu siyasi bir təsisatdır ki, onu idarə etsin, qorusun, təhlükəsiz yaşamını və maddi təminatını həyata keçirsin. Cəmiyyətdə ədaləti bərqərar eləsin.
Müstəqillik isə cəmiyyətin öz azadlığını, mənəvi dəyərlər sistemini qorumaq üçün seçdiyi siyasi yolu təmin edən milli dövlət institutlarının qurulmasına və fəaliyyət göstərməsinə nail olmaq deməkdir.
Birinci ondan başlayaq ki, erməni cəmiyyətinin fəlsəfəsi müstəqil olmaq deyil, güclü bir ağaya nökər olub, erməni məqsədlərini həyata keçirmək üçün onun imkanlarından istifadə etməkdir.
Ermənilər 3000 ildir ki, güclü xalqların köləsidirlər və bu səbəbdəndir ki, onların mənəvi-psixoloji durumu təşəbbüskar nökərçiliyə köklənib.
Azadlıq eşqi və müstəqillik haqqında informasiya ermənilərin qenetik kodunda əsrlərlə davam edən nökərçilik səbəbindən atrofiyaya uğraylb.
Kölə psixologiyası onların qanına elə hopub ki, dünyanın 45 ölkəsinə yayılmış ermənilərin vətən hissiyatı yoxdur.
Böyük Ermənistan ideyası kilsə tərəfindən ona görə uydurulub ki, erməniləri saxta tarix vasitəsilə nökərçilik psixologiyasından xilas edə bilsin. Ancaq ermənilərin ən güclü ağaya kölə olmaq sevgisi sönmək bilmir, daha da güclənir.
44 günlük savaşdakı məğlubiyyət isə ermənilərin hegemon ağa axtarmaq hisslərini yüzə vurdu.
Bu gün bizim ərazilərimizdə toplanmış ermənilərin dilinin 60 variantı var. Bu fakt açıq-aydın göstərir ki, bu toplumun cəm halda və bir ərazidə yaşamadıqları min illərdir.
Bu cür mənəvi-psixoloji durumda olan bir cəmiyyət azadlıq eşqini hiss etməz və müstəqillik haqqında düşünə bilməz.
Ermənistan heç bir müstəqillik atributuna malik olmayan dövlət parodiyasıdır.
Bu qurumun özünün siyasəti, müstəqil yolu olmayıb, bu gün də yoxdur.
İrəvandakı qondarma hakimiyyət Moskvanın, Parisin, Tehranın və Vaşinqtonun alətidir və onların cızdığı yollarda strateji avaralanmaqla məşğuldur.
Ermənistan öz sərhədlərini və dövlətçiliyini qoruya bilmir. İqtisadiyyatı tamamilə Rusiyanın əlindədir.
Ermənilərin gələcəyini başqa dövlətlərin paytaxtları planlaşdırır. Bu cəmiyyətin özünə seçdiyi milli ideya əzabkeş və zorlanmış xalq ideyasıdır.
Dövlətə məxsus olan heç bir vacib institut təkamül prosesi və qanunauyğun inkişaf yolu keçməyib, ermənilərə ağalıq edən paytaxtların ixrac etdikləri variantlardır.
Bu gün Ermənistan müstəqillik imitasiyasını sərgiləməkdə ikən, bu qurumun baş naziri kimi kodlaşdırılmış Paşinyan işğalçılıq və separatçılıq yolunda həlak olmuş erməni hərbçilərinin məzarlarını ziyarət etməyə baş vurdu.
Ancaq məzardakı erməni hərbçilərinin anaları Paşinyanı məzarlığa buraxmadılar və hökumətin göndərdiyi əklilləri qəbirlərin üstündın götürüb kənara atmağa başladılar.
Paşinyan da polisləri göndərib, 30 ermənini həbs etdirdi və məzarlığı mühasirəyə aldırıb, ora hələlik qısamüddətli səfər elədi.
Bir ölkənin baş nazirini hərbçilərin məzarlığına buraxmayalar, o da güc tətbiq edib ora zorla səfər eləyə, sizcə bu dövlətdirmi?
Dövlət deyilsə, ki, buna da əmin olduq, onda bu bədbəxt ermənilər nəyin müstəqilliyini qeyd edirlər?
Bir məmləkətin ki bütün varlığı separatçılığa, terrora, saxta tarixə və hegemon ağalara nökərçilik etməyə köklənə, o nəyin müstəqilliyini qeyd edir?
Bir millət dövləti özü qurmaya, özü idarə etməyə, öz ərazisi olmaya, gələcəyini başqaları müəyyənləşdirə, iqtisadiyyatını başqaları ələ keçirə, sərhədlərini qoruya bilməyə, özgə paytaxtlarda çalınan havanı oynaya, başqa millətlərin siyasi zurnasını çala, o nəyin müstəqilliyini qeyd edir?
Mehman İSMAYILOV politoloq
