Ermənilər Hadrutda alban kilsəsini də təhqir ediblər. Belə ki, Hadrutdakı alban kilsəsi erməni vandallığına məruz qalıb. Bu barədə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi məlumat yayıb.
Qeyd olunub ki, ermənilər Xocavənd rayonunun Tuğ kəndində yerləşən və 13-cü əsrə aid olan Qtçavank alban kilsəsini təhqir ediblər. Bu fakt ermənilərin müqəddəs məbədlərə münasibətini və müxtəlif mədəniyyətlərə dözümsüzlüyünü göstərir.
“Hesab edirəm ki, Azərbaycanda alban kilsəsinin müstəqilliyi bərpa edilməli, alban kilsəsi erməni təsirindən çıxmalıdır”
Azərbaycanın İşğal Olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiə Təşkilatı İctimai Birliyinin sədri Faiq İsmayılov baki-xeber.com-a bildirdi ki, ermənilər işğal altında olan abidələrimizə qarşı daim vandalizm aktları törədiblər. F.İsmayılovun sözlərinə görə, onlar saxtalaşdıra bilmədikləri abidələri, alban kilsələrini təhqir ediblər, onlara qarşı vandalizm törədiblər. “Bilirsiniz, Hadrut ərazisində bizim 350-yə yaxın tarix mədəniyyət abidəmiz var. Onların 180-dən çoxu memarlıq abidəsidir, digərləri isə arxeoloji və monumental abidələrdir. O ki, qaldı ermənilərin Azərbaycan abidələrini mənimsəməsinə, bu abidələr bir neçə kateqoriyaya bölünür. Deyim ki, bunların bir qismi xristianlıq dövrünə qədər mövcud olan abidələrdir. Yəni heç bir dini simvolika bu abidələr üzərində yoxdur. Bir qisim abidəmiz isə xristian və islam dövrü abidələridir. İslam dövrü abidələri məlumdur, ermənilər onları özününküləşdirə bilmədikləri üçün dağıdıblar. Xristian abidələrini isə tarixçilər daha çox alban dövrü abidələri hesab edirlər. Bunlar Qafqaz Albaniyası dövrünə aid abidələrdir. Hətta Qafqaz Albaniyası dövrünə aid olmayan abidələrin özləri də alban memarlığı üslubunda inşa olunub və Azərbaycan ərazisində uzun əsrlər bu tikintilər gedib. O dövr abidələr üzərində bir çox element var ki, o elementlər erməniləri möhkəm qıcıqlandırır. Qədim xristian abidələrində daha çox türk elementlərinə rast gəlinir ki, bunu da ermənilər saxtalaşdıra bilmir, ona görə də məbədlərə qarşı zorakılıq, vandalizm hərəkətləri edirlər. Tuğdakı alban kilsəsi Qtçavank da ermənilərin saxtalaşdıra bilmədikləri abidələrdəndir ki, onlar çıxış yolunu abidəni təhqir etməkdə, ona qarşı vandalizm törətməkdə görüblər. Deyim ki, alban xaçlarının özlərinin üzərində də kifayət qədər türk elementləri var. Bu da onu göstərir ki, o dövrdə yaşayan tayfaların hamısı bir-birinə yaxın olub və onlar çox mehriban yaşayıblar, hətta bir-birinin mədəniyyətinin inkişafında rolları olub. Bu baxımdan, ermənilər Qarabağdakı abidələri mənimsəmək üçün abidələrin üst yazılarını və digər elementləri məhv ediblər. Çünki həmin abidələrin alban dövrünə aid olduğu dərhal bilinir, buna görə də ermənilər belə cinayətlərə əl atıblar”.
F.İsmayılov qeyd edir ki, bu gün müzəffər ordumuzun şücaəti sayəsində torpaqlarımız işğaldan azad olunur, azad olunan ərazilərimizdə erməni vandalizminə məruz qalmış alban məbədləri də var. F.İsmayılovun sözlərinə görə, biz alban kilsələrini ermənilərin təsiri altından çıxarmaq üçün var gücümüzlə çalışmalıyıq. “Hesab edirəm ki, Azərbaycanda alban kilsəsinin müstəqilliyi bərpa edilməli, alban kilsəsi erməni təsirindən çıxmalıdır. Bilirsiniz ki, Qafqaz Albaniyasında mövcud olan alban kilsəsi I Nikolayın 11 mart 1836-cı il tarixli fərmanına əsaslanan Rusiya Senatının 10 aprel 1836-cı il tarixli əsasnaməsinə görə, erməni-qriqoryan kilsəsinin idarəçiliyinə daxil edilir. 1836-cı ildə Rusiya tərəfindən əsassız olaraq erməni qriqoryan kilsəsinin tabeliyinə verilərək fəaliyyətini tam dayandırıb. Məlumdur ki, 2003-cü ildə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi Alban-udi xristian icmasını qeydiyyata alıb. Qafqaz Albaniyası dövründə mövcud olan 26 tayfadan indi udilər qalıb. Udilər Azərbaycan dövlətinə, dövlətçiliyinə bağlı olan, onun müdafiəsində dayanan bir xalqdır” - deyə F.İsmayılov qeyd etdi.
Bildirək ki, Azərbaycanın maddi-mədəni irsi olan alban kilsələrinin bərpası, mühafizəsi və dini ibadətlərin keçirilməsi istiqamətində dövlət tərəfindən işlər görülməyə başlanır. 2003-cü ildə Qafqazın ən qədim kilsələrindən biri olan Şəki rayonundakı Kiş məbədi bərpa olunub, 2006-cı ildə isə Qəbələ rayonunun Nic qəsəbəsində yerləşən 3 xristian məbədindən biri - Müqəddəs Yelisey adına Cotari Kilsəsi bərpa edilərək icmanın istifadəsinə verilib.
İradə SARIYEVA
